Jainworld
Jain World
Sub-Categories  of DANACHINTAMANI

CHAPTER-1

CHAPTER-2
CHAPTER-3
CHAPTER-4
CHAPTER-5
CHAPTER-6
CHAPTER-7
CHAPTER-8
CHAPTER-9
CHAPTER-10
CHAPTER-11
CHAPTER-12
CHAPTER-13
CHAPTER-14
CHAPTER-15
CHAPTER-16
CHAPTER-17
CHAPTER-18
CHAPTER-19
CHAPTER-20
CHAPTER-21
CHAPTER-22
CHAPTER-23
CHAPTER-24
CHAPTER-25
CHAPTER-26
CHAPTER-27

y¯wu

 

Au yNr q Auu EqwS u®S ® uOEuSw

ي yu pu. [6] يNu 122 sSoeS. Cu u®S Aq

u oew Bww [s] Soeo l vÇw oeOETu. Au

 OE AX yvu ڊTu, A ymq ow oev, urw

 oeu uu. D y䚮Su uǯԺqu u® q XoN oeS

 EOEPu. [7] SXXu 132 SoeSu, ASu x oeS BN

 SXu Cuw AuN vÛu w q x EyxS yww

Au vSw oeu. Cu xS q v懮 yފ qN ru Cu,

 q Nw bSqSuq HXϊ Nu Ǯu XwT

HXϋNxru. [8] Spuu 86 SsSu v, rt, wq, S, No,

oes uOEuSw brǮu r X lOETu. Cu

 oe  vu. [9] uuu 307 SoeS. Cu Cyqݩ

 rsN rw lOETu. rNw Ku yݰS Eqي Nlq N

 oeS NOErq u oww muw. D Nrw Nl ﰊ®u Nqu

 rqي. [10] o vÇ 663 SoeS. CS Bu®w, Bu®N

 BOEXw, OEQw, yw uOEu oevw u抮Su v ou

 vÇw r oeOETu. Au ww uǯԺqSu yǮoeSw oew l

 BNqw rOETu. Nw oewݰl ¯wS xynw oe

 lOETu. D oeq yOoS ǮS S Xu QT Ku q

 ǮSqu. xS q Nw u ww u¯N ¯wS NlS

 oeY, r q xNq yN yqS l vÇw r oeu.

 

XN q 2 :-

 Nw Hl XN qS wv q AwS u抮Su C. A

w yNT vxu Yu NrST. wvqu Nqq Ku

Ay䇮Nw, ð Xwu yu¯w wNwu uvSp o

BTuw. wvqu 90 SoeS q 56 qS C. Cu ®Sw

oeﰊ oeS Aw Uuu o q yySqT ®u䄯oe,

ک®u oeT uOEu BX rw lOETu. q bwu

 Ju µuS Xww mu Au BXS uOEu oewݰl ASS

抮yw u. Cu ¯q, o, Ni, yqc uOEu

yoS oeS u uOEu Hyqٰl NOES EOEQSm. C

 xS Au®㇮wN cu oeu. [2] AwSu抮 B q Nqu

xݚOETu. Cu yݰqي yvu yOEyv Ey yoS

抮yw r oeOETu. Auq wwS y䊮yn oe Cu. Cuu

 NN vÛu w, 抮, S, Xw uOEu oSw oeu.C

 XN Sq uOEu Aw S EOEQ oe vu. Cu OE

 oe®uw rهw Nl vuw.

 

 Au® Svð ¯ǵ :-  

 OE u 45 BS SsS ¯ǵ Au®Svð Hu rOESqu.

' Au®Svð ' Hu Asw u® ru lOESqu. Ku,

¯ǵ Su®u Au® ¯Sw qwl ¯ǵTqٰ Au Au®Svð

¯ǵ. Cwݰu Asu ¯ǵ Sv ¯ǵ Au® yrS

Nlrv Au Au®SvÇTu. xcT D Hl EqrS

sNx. D ¯ǵ JroeN 抮yw C Yqu. Svð ¯ǵS

QT  ǮqSu : (1) Au ' ' EXϊ ' ' HuSrq.  

(2)  yNu EǮ Ǯ, , , oS wu ' '  Nl rq. (3)

ANq NqNN IN Xwu yw ' L ' u wu ' I ' yq㇮w oeY

zOESrq. D  Q yrىuOE Au®SvÇ Nqw NNN '

H ' Nu y䇵S oeXT Cu. ' ' u ' '  NYq BSqu. 

NS wu q ' ' NTu. uq ' ' N BSqu. D yN D

¯ǵ SvÇ Au® yrS Cu oeOESqu. Cu Eu

 yrS x yNqNN oeuq. D ¯ǵ yX Su®u y

 ¯Su Cqٺu Cuu AwxOESqu. u oeﰊ oeS u

 C Eyuu ¯ǵ B Nu Au® SvÇ CvۊNu u溚 q

 Cu. Auu B EyuS y oeS yu cwqS w yvu

 µuS u®q. Bu D u u Ey BSSsS wS

 yYw Au®Svð ¯ǵ 抮y wlN Nv. B Nu u®㇮Su B

¯ǵ N cwS ﱰNou As 抮 - ®O uOEuS vÉu

¯ǵw Suq y䊮®T oeTq. Bu AS N - S, q - u

Ss oS OEyu yO䇵 B®S. D yO䇵 u¯㇮Su

B ¯ǵ Hlw يvu B®qu xݚOESru. D N 

O.. Hlw qwu u®Squ. Ey BS SsS C يu

yrىu y¯quu Nlqu. D yrS ǮT NNvu

AS RN yy NoT AS T oeu.

 

q C N :-  

 D BSS Ǯu Cw Ku Sr XpTu. CSw

oeǮ q H oeu EOEQ lOESqu. EuoenSu BXS

 q, Eqيu¯㇮u q uOEuSw wloeu. Bu q

 ¯ǵ Asu q u y䇵S Nl qu, B Asu D

 XwS qu u®Sv. qu Q o y Nu oeYS

 oeX Asu N luvu. Au AS ywrه uǮxqu,

 Au OE D bw qSS As y XwST. CS Ǯ NS

 ywrه ǮTu. ST CSw qu oeu AwYqxqu.

 q yNq oeSw D XwSS qu oeOESqu. uST

 BS q, Eqيu®㇮w q, Cqv. D qw qu qu

 oeu Ku ®Tu. Au EYqu q y Nu oeX

 ONxqu. oeﰊw Nu q y䊮® Nl BT. BS

 uS NS yX ǮTq. Auu oe m Au oew u

 D Xw SS oeS u® qu qSS yNq yu NlOEq.

 

BSS iN q :-  

 OE oeu BS SsSS vÛu AwN SsS qu Nu

xoT. AS Eu۰ BSu Ǯw z C ً r

oeuTu. Cs XwS xO (pcq,) ¯Ǯ (¯), Xp (Xp) q

iN Hu w u®T. D XwSw BSu ASSu xݚOESqu.

CS q D q yXT BSu oeOESqu. CS xOS

q ¯ǵ, ǮS uԉu yYwxqu. C yNq

yuSu, Ǯw Soe yvu xzq. CS y䚮SNw u®

Ns q uǯԺqS Nq uqu. AS ȳqy wS iN

SsS uqu. u®N BXS, qNqS, ybz, oe, N,

uqʺu®, Eqيu®㇮w, AN q uNN D L®q BSS OE

xOS Ey. C ®u䄯oeNqu xݚOESqu. oeqwuu '  

G¯q xO ' EOEQu. Bu Au Ey CS zlxO.

LU xOSs Nu yNoS xOS. CSw xS AXu

Ǯu oe oeqyouSu ru, qq yu BS qu

SNOEq.

 

 ¯ǵS Nl yNq SsS Yu y yNoST, C q

u xOS Nl oe oevNq. oeqT Cl

KuSu oSm. ASw ysNʊo lu A®xqu.

N, yXN dqN, Eqيu®㇮w, BN, uNN, xs q oe CS

¯ǵS uq. CS NsS يT vq. xs ¯ǵu

uOEu w u®q Ns XN yu pu. Cuw oe®u

qw u®qPw H oew Ssu T ً puw. N,

oe, xs ¯ǮS Nq UuSpu rOESqu. ǯN

¯Ǯ dw®u䚮uTu. Cu N O.. 609 Cu. Cu 3600 SsS.

bw, wxy, BXv ǮS Xw Cuu. Cu OE yc

iN Cu.  

XpS ¯ǵ q Xw S uԉu Ǯqw NNm. C

Suu. ¯ǵ yNq - q Tu. Bu CS yNq

yu¯wTu. BXS, qNqS, xs, uqʺu®, dqN, Eqيu®㇮w,

BN, uNN, wv q AwSu抮S OE XpSuu

Nlqu. JroeN, dN, q NsqN TST xs q BNS

XpS oe oeqyoT. w yvu XpS Nqu

dwuSp oeqw ylvuw. Cw N O.. 6 - 7 w qwu

rOETu.  

 iNS q oeSw SsSw ruNN rNlN

Ǯ EyS EST. CSw qu ي yu OETu.

NulS oeXT NsS yNqu B䇮w oe oeuOETu. NsS

yNqu yXqTu ASw CuN Cuۺq C NlOETu. AN ,

uNN, wv q AwSu抮S OE oe®u [O.. 750] iNS

Eyq. Aw q BXS q qNqSS OE OES

BXw [O.. 876] iNSw uw. 11 w qwu vq

ru Eqيu®㇮wu Ǯq iN yNqu YqTu. Cu oe

oeqyo SsTu. Cu qwu Eqيu®㇮wu OE uu Sp

wXuw Qu¯ H oew iNw uw. Cu oeuq,

ASluq, uOEu NsS yNq Ns qu oeqyo ASST. CS

Nww l. oew N qw Ku qq Ssu S䟛uw.

Auw yNq Ns Soeu x dwc Nl yNiuw. Eqيu®㇮wu

OE Cw oe cw BX iNSw Yuw. A A®µu,

unX T, u¯ oeXu, Or, rXu,

uOETu oeTuۊ. iNS D yq Eqيu®㇮wu oeqw

OENz䇮qw ǮT yNiq. y䇮ow xlq.  

 x bwS :-  

 OE u Ey BS q bw q yuu

yXqTu. Bu vS yu CSw ypNu xݚv.

D wqSw  BS SsS Nvu OEyT oeT. Auw D

uOE oeOETu. B BSS Nu ¯SS bw x yyu

qTq. yS INu bxu BXw u®wwu rOESqu.

 


 

 

Aw qw D bww qw Ǯ㊯u yǮuq oeS ®qSS xmuw. A B

bwu Bu¯vu Ǯg QlSww q䊮yvu Yuw. D Xw

Eyu. DSu K뇮 yvu iN, Awu q 23 ¯SS yNh

BTu. Cu iNNwu ﰊwXw y䊮®u凵 D Nr Xw

Ǯw Nq uw. Auu wS yS Ǯ يu Nw oe

EgSqu. yS Hlw yu oe BS䇮p Hvq. Au

yq , Ayq uOEu oevw yNoSu CS Juw yNou

oe Xw Hvq. Au Cyq yoelSu AS ww yoelu

oe N - yNr Hvq. D N yoelu Nr, uw uOEu Cyqݩ

AwS u抮Su. CS Ǯw qSuNl Ǯg - QlSu B

QlSw YOEq. B QlS dgo, Quۅu® , u® q - X,

uw, Sn q oeu®ST. CS凮 Nu AS Asq

Nqz H oew dwu Hhw XN oewݰlw ASu

uuu vr µuu qvu Eqwqu oeOETu. Auq Sr

- ySr H oew K®qw XN Pyczىu Eqwq. Cu

BSww vS yuu HN yYwu rqي. Cu Xw

N O.. Hlw qwu xoTu. Cu Xw bǮ N

yXﱇ vw yoTq. B vww bw Uu q - yb oew

Equ vwu xݚOEq. Auw yySqT qyX oeu

vS yuu DS BXq Cuۊ. D BSu yyw

q xoq Auw w AwSS ¯TOESru. ASwݰ

yswS, NnwS, XnwS q uwSu oe.

yswSu yo, Xq, NsS Sq. C BPwqN

SsS NnwSu brǮ, Spq uOEu ǮN vÛu SsS 

q. XnwSu xS oeS Soeڊ yNu S

xyxSS vÛu BX Ǯu SsS qu.

uwSu d - Ad uOEu qq YqwS vÛu uxN N

u¯ܺqN u® oeS w - xǵu® uOEu Ǯu u¯ܺrN SsS

Sq.  

 D u¯N qN uwSN yu¯wq Cu. D ¯Su

Xw oe yYw oe  q OENz䇮 BTu. CS

 HN ys w DSSOE EOERuq Ǯg QlSNʰ Cu. D Ss

 yNhu Sr Croe Nl oe XNTu. D Ssu yX

 qN Pq N 11 - 12 w qwSS BSq oeq.

 As Shu Nqu BX wXu q Aw iNN

 yQT Nlqي. Bw OEQxS D Ssu oe q yYqq

 qqu. D Ssu Hl yo oeS Ku qiq S  yrS yYw

 Nwl z ql yqS OE uu C. A  cu lv䇮

 u¯ܺq H vu qTu ; AlTu. A凮 Nl AS

 EyS N uwNʺu q BSrq oeqT u¯㇮Nʺu A.

 CǮԋuOE ynycww l yyj wlu vq. D yrS vw

 vwN doSruuw Nl, cu Nu yQS Yq Eqq. BS

O.. 1895 ASw NSuu OE yr z m Cl xχ lOEq.

yrOEQw N O.. 1922 S NT wlu 26 - 27 ǮS

yoq. Bu D u®u Cu Ku yrz Sy yvu oeu,

oewyN qzq. D yrz Nl Nwl z凵 Cq. Auu Auw

wS z cww NNOEq. Au 1924

yoq. D N wlrيSOE Au Cwݰu yr Sy ru  

oeS u iq. Au yrzS Ar, Nb, S q BS

yrqu. C Sy yvu yNhu yrS Bu¯vuOE Cu yuw

N y䚮q OEQwvu ( l, OE bw Cu) O.. 1938

y䊮®q. Au O.. 1958 yoq. Cu u Hl ¯SS

yNh u OE lv䇮 u¯ܺq ه AvNS  yrSw

KuT AwNqw oe Nޛ Niu qǮu SrTu. Cuu D

oew Ssu yuw - yNw NS ypN yvu BSu

u®q.  

 ǮgQlSw iN :-  

ǮgQlSwu OE oeu B QlS q yvu du抮 Nu®

q Auu EqwS ww d ynSw oe qT

يT YOETu. D Xw u  QlS du

Nqqu Ayu wlvu. Ar  QlS N yNr 抮yu

Ayu wlvu. Cu ¯SN wXuXw CSwݰ y yu

Sh Ssu dNl oeS NNl ¯SSwT Yuw. qq

NsSw ǮgQlSwu OE iNSsw Nvu NuNu, Nu,

q q®u q yu uu EOEQS uqu. Bu B

iNS Ey . iN D Ssu D yru Ûu Au

wXw ' u® ' H oew NrTu. Cu Novu D Ssu

Pr u® u¯ܺq oexu yuTu Nlqu. iNNw

Ssu Nw qw yيyu n D Ssu N q銮u 738 = [O..

816 ] NrN N q䇵u vw yoqu oeuw. D yه

ww qw yXy Aw懮w u S IOEXw oeS vS

Bwv q Su® Xu䚵ww Nl EOERuw. Cuwv

qq NsSw IOEXw YqNh yu Cu. ﰊwxS u¯ܺqu

A¯㚮 muw. q ﰊww hSN oeT, qw iN Ssw

uw. ww iNʇ yo Hyqيu  Nu Aww

lOESqu.

 

 x BSu ¯ǵ :-  

 u® iN ¯ǵ SuqN yNqTu. Bu A qu y䇵S

Cu. D bw qN yXqTu. CuNʰw py u

oe. iN wl wl yoyu yYw SsSw

Euu®qSu. D yN ¯ǯu uԉu Ssu wS yNqu 

يS wlN Sq. Ku qS yNq. Cu ǮT yYwTu.

x ǮqSST NulS Au® SvÉu y¯qTu.

Cwݰu ي x yNquTu. Cu wS Euu®q SsS uqu.

Cw w ي iNNw Su XwuTu. C Euoe SsS oe

Shu凮 CuOuۺq HrNlu Nlqu. Bu A x

oe󰇮 yrS Nul oeX you ouu Nlqu.

Cuu Ǯq BTu.  

 C yNq ǵ JroeN Nu u®u Nu SrSw ǮS

BNq Nlqu. yYwq yNq q oeS yNq NoS

wS QT  ¯ǵS 抮y AS Ǯ oS q u

SXSqu. A Sv, Au® Sv q xST. Sv q Au®

SvS u®u L uOE oeOETu. x yYw q y wS

ANw O.. y 3 w qw ) Tw OE OE Nru oevww  

u®wu u SXSqu. Cu NN q O䇮ySw

SOETu. Au qu u®xS qST Eqwu oeX NmS

Nl Nlqu. AS Q yqwS T :- N cwS

ﱰNo C Ku ou OEy. EuoenS u® u®, N N,

yr yr, yq yq, NOEou NOEo uOEuSw wloeu.

 q AUǮw (O.. uw qw) whNS NT

 yqwu wS AUǮ oS wu ASS Awyu UǮ ou

 AuS Nl q. EuoenST N  S , X  c, q  u q su

 Buuw Noqٰ. Cu qu Nu yrS ¯, Nu

 uOEu whNS yNqu Nlq A T :- u®r

 AN oS OEy oeS oeyo oS wu ' oe ' 

 BuSqu. Cu yrهw oe yNqu ou xݚOETu. Cu

 yu¯ uw qwu q Buuu NOESqu. um

 EOEQN Aw yNq [ x ] oeǮu yu OE

 yw u¯o mq Au EqȳǮ yNq oe Hu oeOEq.

 (oeǯ䇮 ¯ǯ yNǮԺ yNq u :- Nu ) q Cu

 oe yNqu ' qu® ' uOEu NS Y. Au® Svð

 BSS凮 Nl oe yNqu yrS yǮuu Nlquu

 D uOE oeOETu. ¯qu Eqي q y yuS Yqu

 SsS凮 D yrS Nu ASw

Nl, yqu溚 AS ¯ǵSS ' bw oe ' Hu oew ChԊ.

Bu OE u Ǯg Ql BSvS yu¯wyvu x 

yrS Nlq. q oe yrS So yvu Eqيqي

q oeuu Nlqu. D Novu D NrS ¯ǵw ' bw x '

Hu oeOETu. C Cwݰu yݰ EqwSqu. oeǮ yu q

Au Eqيu ¯ǵS oe yNqu yrS yo C oeǮ

yu. BS oeǮvu oeu C uo yuu h

SsS D yrىu oeS u Eu ? C v yNT

y¯qu ? D yݰS Ku u¯ww AwxOESru. x

yuu D SsSw u B x US BSw uo yuN Bu

OE D oe yrS Eqwu. q Bq ¯ǵS OEQNw

A¯㚮 lS qw yr ¯ǵ ySwݰ A¯㚮 lruw. Auu

oe󰇮 rي y¯vu A u Eu. C Nm

y¯qu. Cu ¯ǯ N Nu Nu 抮yS wS ENٚيS

Nlq.  

 ǮgQlSu iNNw HuS bw u¯ܺq Ǯu q

EyqTq. Aw q N yoel, Nǯ yoel, rq, rOE

 yor, q, yX yoel qqs q٩ ; BXS, hNNq OEX,

 ycyu Nq Soe, ANN Nq qqs Ǯ, qqs crN, d

 , Zu q, N yu, uNp Soe uOEuSw

 EOER,uw. CS Nu SsSq yu®T. Bu N Hu

 ycu Nq Soe d, Zuq, Nyu q uNp

 SoeS SqSv. Cu yN Aw qw Spq ǮN vÛu

 Xw yNu EOEQw muw oeS NnrN Xw

 Nu q oeS SsSw EOERuw. ASu DS Eyu Ku

 yuqN yNq No Aw u Cqٺu SqSqu. q Ǯg QlS

 qS AwN yrS Aw Qu Cuu SqSqu. AS yj

 µuS oe Cu. AS EOEQww Aw oe ڡS muw.

 NulS q q S yފ u® Nlu iNNw q

 qS xo lu qw Asqw NSuw. AOE AS

 u qu, u Aqu - Hu xow BSu xǯqu

 xyo BX l劵u ǮT oeuw. NulS S oeuw

 :- Cu xowݺq Xquu¯ As N bx l u®u;

Bu qw Nu Aq C ; A oeqي A¯㚮 mu u溚 oe

  C. Auu qS ypNqw wǮS oeu BX

 Hl qS Pw lN. NlS qS OE Egu NSS

Eqًq Aw ǮS nw Sq Sou®S NN N ; wq

A Ay䇮w oeg԰ - Hu oeS A uvuۊ.

iNTw AwN EOEQS u qS Au®㇮w AwN yNvu

wlrqٺu SqSqu. N qXuۊ ; Cw N

xyXuۊ. oe PwXuۊ ; CA凮 oe XN

yu wuTq. Nǯ - y®qu yNl bxu B  q

wSoe Cw AwN ڡS ' oeXN ' u vÛuۊ. B wv

oeXNxu S EOEQ Cu. uۺrNqµuu y䚮Su iNNw AwN

ڡS Eqي yryr oeS uo yryrS EOEQ muw. Au Aw

q uo yryrهw Nruw. Nu Au , Ǯ, q BX

yySqTrq. Nu y䚮Su AxS Ǯ BS BS yy

Ú. BS Aw qw Ay䇮w ǮT oeuw. As you

A¯u۪ qw Oمvu N qw umuw. Ǯ uxN,

C Spqus , Aw Au OE yo Xw m, Ǯ

xow Nu oeoeT urv۩. Cu Novu Aw Cs

Au¯o yrµw Nl Aw uw Ǯwu BX dwww Aw Ǯ

u S oeuw :-  

  wTO ybӺ uǯ ssSx |  

bq c - u¯ xN ww ||  

 Asq Aw ¯N sSx ybӇw Nl, ucw cw

u¯u Ǯu xuoeT lruۊ. D iN A¯㚮vu wS B Nu

uۺrN Xw, u - u q S - Ǯ㊮ yyu Au®㇮w

Au¯ywS ynq bw oeǮ BSqu.  

wXuw [11 w qw] XwS :-  

 OE u Ǯg QlS oeS Au u® iN Bu¯u OE

Shu Xwq. Au dNlu 733 SsS NNlu 962

SsS C. BSu  N u¯ܺqN vÛu w Cu XwT

S䟚OETu. D Ssu yXvu  ǮgQlSu Bu®㇮w - Au¯yw

yn Ngԉqu Aww lOETu. Shu Nqu

wXuX qw Nr Nw Svu S oeNmuw :-

yN XNr Ǯg Ql yr懮w qw XNu Pq vۚw, Au

yN ww ww v z XNvu Ǯg QlSw vÛ, ww D Nrw

yoSuw. Cu y® u¯ܺrN XwuOE Aw ' u¯ܺq XNr ' H

yuw oevuw. qu D Nu D yuw AwN BX㊮ oeS

bqS Cuuw Noqٰ. oeq ' qȶuu ' H yuw oevu

BX Ǯg QlSu uw  QlS ySSTruۊ. D

yuS u®OENw yuu qX uw yuSS OEyw

qu. Aw qw D Nrw ShxST xo muw. Sh

Hu SSc Xw r䇮u Xlw Eyw BTu. Au

As u yw HuSqu. Cu Xlw  cu n  

̡u uT OE oe cSq yu® rw Euiuw.

Au qw q q NOEqN uNT EyrqTu.  Ey

yoSu D r yrǵՇ  vwN 23 X 1028 O. . uu

Bq. Au N q銮u 951 Xq N yXﱇSqu. NNl Xw oeS

D yrǵՇ EOEQ NNlu 968 w Ss bqT qu. Auu

 Cu Nw Shu Xw Nu xݚOESqu. D Xwu

ǮgQlSu Ǯu Au®㇮w ®q. Au yN OE EOERu

xO q ¯ǮSu qSS A¯㚮 ®q. Shu OE

qu Hl يu iNSsS EqwT. Ku Np d

y䄵vx ; Cwݰu u®Xu u¯ܺq XNr u y䄵vx

HuTu. Nu NqS Bu¯vu Shu OE Xlw

Nl Nwlu Ku rهw vuwu rqu. DS Au Ey. Cu

Bu¯vu v ' bw XvN ' H oew XxNw ymq

qlw . 1818 u Tuw. ShN vÛu ۚ

Hu NrTu. Cu Bqv܊y Sw yl vÇw r

oeOETu. u Soe H oew 58 SsSu Nmu wXuw Cwݰu

Nr yu®Tu. Au d, Ad qqSw v yN rNh yo bw

qq bww yryuw l YN NrTu. ۚu bq凵

yn uqu. Cu NSw yo l vÇw oeu. Cu

ySw Cuw u®Xu qȶuw oe r䇮 yswu

u N . 1125 (O.. 1203 )yoSuw.  

 ǮgQlSu yy Cwݰu oeqyo Xw yXSoeTu.

Au CvS yNhTu. Cu oeS Aw Ju AvN (yNo )S. A

d, yNrrʰqw, N, qN q qً Asq yrN Hv.

CS Nvu 206, 12, 77, 105 q 70 SsS. yNr rʰqwu

Nu ¯S SuqN Cu. CuTw oeǮ SsS u®OE oeS

ShSuۺs C. Nw Hl yNoS OE Ssu ¯Ǯ Nl

Cu. Au SsS oe Shulw oeuq. D ¯Ǯu SsS 

Ssu ﱧqSlr. qN H yNou Bv Nq, ' ww C凮 N

SsSw uuvu HrNl oeqٰw :- (Xк NvC SoeL vhuL)

Hu ǮT oeu۰w. qNu Nw 103 w Ss S oeu :- C

u® u oww N - yu H qu w q

Soeom mu. Nyu uuu oevw yS

HhwuTu. A yN r y䊮®u S oeu :- ww C uuu

w S䟛 oe, (Xк Po xu vhuu ) yru

yNo SOEXo q yrbqN SsSu y䊮®Sq. Au A q

q yu yyo C. Cuu Ku Sr ǮSqu. B®u D

Ju yNoS qq XwSTN. CS OE Ku q iN Cu.

Au Nq qw yX qNu Nw Ss iNyvu S oeuw :-

qw Uu uwv S, ®gԊN  ®Ǯo, x Xu q

ﰊXu A yhou劮 bw®Ǯo Sp q A Ǯ y¯Xu䇮r

oew Hruw. D y¯Xuw D iN Nqu yrru. D BX

yy劮 y¯Xuw N q銮 1625 u 1737 Twuu

SqSqu. D yه Nw yN  SsN yXSoe Au

Cwݰu oe ' USh u¯ܺq ' Hu oeu. Cuu  qN

As ¯Ǯu SsS Soew Shvu lOETuu

AwwgSqu. Cu yXSoe Bu¯vu AqSr q Nu

yX Soeu Xww muw. Au yS Aw, N q銮 1073  

(O.. 1016 ) u Ny H oew wu Cuw yoSOEq.

Cu Ju AvNS oeS uwSq C. uuu EOEQS

Nl Ywq C. Cu Bu¯u yNq yXSoew ru

oeu C凮 qN q yr H oew AvNSS sNq

u®Sv. Nu CS NP㇮ ASTq oe XwTu. Bu

q yqNw S AvNS oeSw ASwݰ CiԊw, BS

Aw  q ¯Ǯ Bu¯q NSw w w CiԊu Bχ.

yNq  q ¯ǮSw HuS ChNl, NSw D yN

ysqSq oeS ®u.  

 q yuu凮 Ku yNq yXSoe Nl qu. Cu

Nq y Ǯwu XuTuw. Aw N Bw qwu

FOESqu. D Ssu 963 SsS C. ASw qN, yr, Nǯ

yoel, Ǯg N q NyNr H oew Ju u抮S ¯TOETu. D

Ssu OE T iN Eyu.  Nq NyNr (Nym)

415 SsS C. ASw u®w, No, Euqw, Ayqw Evn

Eyw, Eu q q D Hh NoS (Au¯㇮S) ¯TOETu.

Cu OE Ku Xp T q c iN Ey.  

 w Cwݰu Xw qN H oewvu. SSNq NyN

(N - S) oeS dw®Sp Nq Ǯlr (lC). N (Nq),

u®q (q) q yrN (qً) C Ey. CS NqS Axq

Cuۊ. CS Nuۺsu w w yNoSw Ar Soe yu凮

qT oww lOETu. D B XwS yYw NSsu

oexu yu®T. AS OE u® NqS Xp, ¯Ǯ, r, iyn  

uOEu yS iNSNl q. qً OE A¯u Nq

 ¯Ǯ oeS  q wr (14 w qw) C Eyq.  

 O..oevw qwu cSXϺu Ǯwu uu䚮

NyN ( 90 Ss ) N (34 Ss), u®q (24 Ss) Ǯlq (46

Ss) q qN (100 Ss) D Ju SsSw Yuw. C ww NSsS

H oexu yuT. CS OE Aw q ow Nl vuw.

Bwuu w NSs yNr u®w Ǯu 72 SsS OETu.

Cu Nqw Ǯu Iw SqSv. Cu OE T Nq iNu

Úqu.  

 dw®uSp Nq Ǯor (6 w qw) 400 SsS C.

CSu bw, uw, d, Ad, uOEu ww u®u u xynw

lOETu.  

 dw® Nq s qN Cwݰu oe ' s X ' Hvu.

Cu u¯ܺqu Nu ǮS OE ⋰ru X lOETu. Cu

OE Ku ¯Ǯ, x XuNq Xp oeS oe®u, u®w抮 q

 XN抮Nq XpS EOEQ uqu.  Ssu N 

 O..1100 CNxqu.  

 d H oew Ssu 286 SsS yoSmu.

Au q, P uOEu I y䊮ynSu dv uS 抮yw r

oeOETu. D Ssu OE Ku oeu rه Úqu. Au u¯

oeXuxu O.. 1107 xoTu. Cu 7000 NS C.  

 bw uܺqu w, Xw q N SS µu yµu®S ow

qu. Sh uOEu SsS Cu Nlqu. c

Eyu¯㇮w ( 18 w qw) qw ¯ǯoe yNou 101 SsS u

q ¯qN ¯ǵ 抮y oeS q¯ǵ cwyu q, q q, w q

uOEu oeq µuS xynw muw.  

 Ǯg QlS qS Xw Nu凵 Sou® BXw Nǯ

yoelw Yuw. u®w q Sou® BX u

Buuw xcT oeN BSv. qqu Nq D BX

y yy Ǯu Iw SqSvu oeuw. AxS

yoS Û. Nyoelu Xw Ǯg QlSuq q yu

C; Au yu㊮yuu. Cu 233  SsS C. CS Ǯ Nǯ

Asq Nu®, w,  q OE®u 抮yu Xwu. Au A

Nu®N Np®qS yO䇵S n vu. D w NǯS

yw Hl SS ¯SSm :- y䰇 (S) q uǮ Cu uOEu

Novu Ssu Cwݰu oe ycuyoel Hu BTu. D yoelw

B q wSoeS Nq, rǮ¯Xw Cu OE B 

NS r qw uw ; Auw EXЊnXw yw ًuw.

Cu OE ﰊwXw qw cu®OE iNw uw. Au Aw

Cyq  NSw u Suw. u Aw Ǯwu

dwwXw wq  NSw u B iN Ssw

yoSuw. D Ss N q銮 759 [O..437] yoq. BS

ǮNh cwu AUǮw cNTq. F iN Xw Nl

u®uq p - y w㇮vu oeǮ yNq; Bu A q ﱧq  

BTu. D Ssw lv䇮 uܺq ىu oeS quu Croe Ǯg

QlSu Croeuq Cu.

 

 NuNu SsS :-  

 yNq yoelS Xw yy Nu NuX oe

PqTu. xcT vS yy AS C w Cw

SsNxS Ú. A oe Ku S yuu ®Sw oeﰊ q

Sq Sou® q w wuu.  

 " S ®Sw ﰊ S Sq Sp |  

S NuNu bwu® S "  

uo ¯qu OEOEQS Cw oe NlNuu EOEQSmu.

 Cuu Dqw qﱡ uu AwxOESqu. qqu Nq

 Dqww NlNly xu oeuw. u䚮 cu ShNu ﱰyu

 Nl Nm H oew Su. C凮 SoeS Nu bw rS

zqTu. Cu NuNuXw w qy ®ﱇ BTNu

yrr EgSqu. D BXw qw Ssu qw yXw Niԩ.

N AoNu Ku yr Nw Au Nq qN ®u䄯oew

Ǯwu oeu. CuN Aw Dqw N O.y. w ww qۇu

xݚNSqu. Bu ﰊ xo Nvu 683 ǮS Tw BXԇ

yy u® oeS wuu Eyu. Cu NuNu

oe H凮 v. Au ¯ǵ uԉu A SsS AǮ

yYwu u®Sv. Au AUǮ oS OEy - r BSw

uOEu yrS Nlq. A O.. N uwOE ; qu  

NuSu ASu u®Squ. Juw qwu BToeu BX

uwv ycyuw qw s vۇ iN Nu SoeSw

Eu܋uw. A NuNu ' AoN ' u凮 wl Nq. AuOE

ASw uwv BX qNʺmNuxݚqu. Bq ; Cu Nu Nu

Nu Ar u oeOESqu. mN N q 388 q yqu

A B݇u oe Nlqu. Bu AwN y䅩 NoSu B q yq

AYwu uSqu. Eu OEOEQS, D B݇u Iw Ihw

qwSTq yuuu Nlv. Kiw DS Ey

yoS Bu¯vu NuNuX O.. Juw qwu y䊮®u

As AuN yu Cuۊu xqT oeoeuTu.  

 yyS Aw NuNuX u H®q w

yoelSw Yuۊ. Bu DS NS Npu A XwS Ey C :- (1)

 (2) yXw (3) yXN (4) x (5) o (6)

u®O (7) AǮ yoel q (8) AoN.  bw Bu¯qu Ku

oe ul Xwu xݚOESru.