Jainworld
Jain World
Sub-Categories  of DANACHINTAMANI

CHAPTER-1

CHAPTER-2
CHAPTER-3
CHAPTER-4
CHAPTER-5
CHAPTER-6
CHAPTER-7
CHAPTER-8
CHAPTER-9
CHAPTER-10
CHAPTER-11
CHAPTER-12
CHAPTER-13
CHAPTER-14
CHAPTER-15
CHAPTER-16
CHAPTER-17
CHAPTER-18
CHAPTER-19
CHAPTER-20
CHAPTER-21
CHAPTER-22
CHAPTER-23
CHAPTER-24
CHAPTER-25
CHAPTER-26
CHAPTER-27

y¯wu

 

bw H yuS凮  H yvu Cuw Buvu Noqي.

Cu Bqw Sou®Sw xχ q oe uSu Xw lOETu

oeS Au ¯N q ¯N yprS u xynw AwN uǯԺq,

Euoen q EyS q 415 SoeS lOETu. yXw u 275

SoeS bw, bӰ, Xq H oew  qʺu®S ¯dqT.

Cu BX Bqw Sou bwu 抮yw ⊮yvu

Yuۊ. Au du yrS ®Suu yoㅺu®w ls,

A®Suu yyN u®N, u®Suu Nu®vu

NSs BSqu oeuۊ. bӰ qqvNu So oeS

yS µu, oeS oeN dwu BS Bq q yu۩S u®u

Xww lOETu. XqvNu o v q A wN oeS

uN u®wS 抮yw OETu. D yN D Ss qw oeS qNʺq

 bw yXw u u®Squ. Nu Nu XwS Cuu Ssu

A¯㚮- ¯ǯqN q ǮqN yuw q Au®wS - Bu®xN

wOEXwqN yuru C凮S Buuۺh.  

 yXNu 181 SsS Hl qʺuu ¯dqSm. uw

qʺu 111 SsS yoSmu. Cu B uS凮 yXN

Asq d, yu̩, u® , Au®, q BNS 抮yw r

oeOETu. Nw Hh SoeS XNyu. CS w yvu

u q ǮT Nu 抮yu OE yN OETu. Hlw

qʺu oeﰊxS wʊ l S Nvu y䊮®Tu. Cu

K®q yusS 抮yu OE yNw OETu. oeS uw, bw,

XqSS Su oe, CSw BXuN Kr oeOETu.  

yXNS wNʰw OEQNw u oeuw. Kiw qw

Xww Soe q (Soe 101, 180) Hu oeuw.  

 , yXw, q yXNS OE Hl iNS

yu®T. Ku AqXu䚮u. Cwݰu cwwu. AqXuw

qw yu®Tu. cwwu oeqw qwu Ar ¯Su

u®Squ. D Hl iNS oe uq yoT.  SsS

w bw u¯ܺqN vÛu AwN qSw ǮT ruN멱

oeNSq. AqXu  iN Ǯ oeqyoTu. Au

A D SsN u xcu w yu whNu vÛuw.

Cuu D Ss Ku A. Eu  SsSS oe whN - q䇮 Hu

oe yPqTu. Bu Xw uԉu C whNST. AqXuw

 iN u NS Soevu '  N ' H oew

qq Ssw zOETu. Cu OE ®Xu Nq iN Cu. Cu

 Nu OE v wuw qw '  whN '  oew Bu¯rN

 N㇮w Yuw. Au Ǯu Aw ' whN' w Luq oeuq T

 qu lqu' - Hu oeuw. Aq Xu䊮 Hl qq SsS Nl C.

 Ku ' yǯs uy ' HuTu. CuN yXw oe Nu

 oeqي. Cwݰu qqs . Cu qqsqu yuqN yqTu.

 CuN ¯Ǯu u. Nu EOEQ oeS AqoSu Auu

 yNq yuqN Ss - oeq NX Coeuu FOESqu.

 Bu Au Cw Ey.

 

 AqXu oeS cw iNS  SsS SoeS P㇮

w wT Nl qu. AqXuxS Aw yXNu 173  

u 415 q yXwu 275 SS C. cwxS Aw

AS P㇮ Nvu 181,436 q 311 Hvu.  

 D  SsS OE Xuu Nq Nwl iNS oe C. C 12

w 13 w qwu i C cww iNu y¯qT.

yXwu OE y¯Xu䊮 u c - ¯ʊ H oew iN Cu.

Au  oevww qwuTu. Cu Eu iNSTq oeX yTu.

NuNu Eu NrS yX XnwS Ǯu qu qu.

 

 uwS Ǯu q SsS :-  

 Er qqsqvu qu uwS Ǯu SsS

XwS y䊮®Squ. Cu Xw N xq . Cu w h uw

iNSs Juw qwu Yquvu. Auu  Ssu Xw

AuN yu SOE Buvu. Cuu Avr SsTu. Cu OE

vS q yuu u® yNu iN SsSw Yuw.

D Ssu Xw q䊮yuu. Au oeq Au¯㇮S ¯SSmu.

uw Au¯㇮u 33 qS Swv qq䇮S EOEQ m,

Swu y¯ǵ, I qqS wxu, yo q wS EOEQ oeS

r, q uOEu Ju bwS 抮yw oeu. Hlw Au¯㇮u 53

qS. CSu dS µuyµuSw u. w Au¯㇮u 38

qSu AuµOEN q u®OENu oww lOETu. ww

Au¯㇮wu 42 qSu uOENw pOETu. Juw Au¯㇮u B

uSw 42 qSu OETu. Au凵 I qqS凮 uw Hl

qqSu d q Ad qqu y䊮ynw Nl lOETu. Bw

Bu¯㇮u 27 qSu B qqu xynw yoSOETu. Au  

ynSu BS yo yyy Nu owu Iw Au¯㇮u

Av qS oeS AuN vÛu ¯wSw 36 qS pOETu.

Hhw Au¯㇮u Nu®u suwv NoSw yNr r Bv

vSw bwp uOEu Hh NSw AS EyµuSw

ǮSOETu. K®qw Au¯㇮u 47 qSu vw NSw ql

Ey y  oeS Niu NSw wS xc qqSw

rNlOETu. oeqw Au¯㇮u K®q qSu Nu vu

 EqwS u 抮yw OETu. D yN YN YN 356 qSu

 bwu®u ®q I qqS vyN xynw D Ssu mu.

 Cuu D SsN  bw u¯ܺqu ycu oeqي. Cu Novu D

 Ss OENz䇮qS oeS ȳq yXu uԉu bw qu

 Avrxu. vS yy Cu OE uwv ycu Nq ' s

v ' ( 5 w qw ), ANN Nq ' qqs crN ' [ Hhw qw ]

 oeS uwv Nq ' qqs NrN ' (L®qw qw ). Cu

 q yy ycӄ¯Ǯ, q uܚw SpNq iN ( 8 w qw

 )C. D iNS Pq  Ssu qSu SoeT Yu

 ǮSw XwT ًOETu. Cu oeqT Nl D Ssu OE AwN

 YN ul iN SsS CrYw Nu xoT. qqsqu ǮSw

 qNʺl AuN ¯Ǯxq yu SsSw oe YOETu. CsS Aq

Xu䚮 Nq qqs Ǯ EOEQxTu.

 

 w㇮ Ǯu yNq bw q :-  

 bw BS q qqbwu uԇw AwN yNu w㇮

lOETu. Auw uu, AwNqu, wu uOEu oeSu  

YOESrqu. D w㇮ S EOEQ h yvu bw qu A

Buu Nl qu. Bu D Ǯu OE qq SsS ww Juw

qwS Yv uq. bw w㇮w yNq ¯ǵ yryuw

l HN uw Ss u®ܚw Nq '  Cq ' ( wr As r

qN ) As wr yNoTu. wr NqN Nl vS oeS q

yuSl凮 BX wnu; yo Ssu Nuۊ.

Ǯg QlSu u® iN Cu EOEQ Úqu.; Eu܊oS

uq. oeS vcw qw yws Xq [ N 947 ] u Cu q

Cu w wr (ru) Nq rه EOEQ lOETu. Cu Xw

N O. ww Juw qwTu. Cu  NlS. Au NT

54.43 q 69 As 70 SoeS C. Cu OE A®u Nq 25000 N

yo ' qq愵u® u¯x ' H iNu. Cu bw w㇮u bq凵

bw uwu u yryuw Cu. CuN Yw v Nq iN

EOEQ uqu. yNqu uu q wu y䊮ynw ls

Cw݅ BXw uwwTuw. Cw oeqw qwuw. Cw Hl

NrS EyT. Ku " U wXN ". Cu 87 SoeSu utN

q ytN D Hl oeS AS wSv Kq wSw

µuyµuSw Euoen q rNlOETu. Cw Cwݺu Nr oew

wXNTu. Cu 423 SoeS. Cu w q xyS 抮yw

يT YOETu. D Ssu Nw 6 - 7 SoeS OEQw Ku

oeqyou Srw oeuw. B®u Aw ; u - oe - y '

(u ¯ yN ) H oexu D Ssu Xww uoe u®u

muw. Bu Aw qwu ®Nw Cuw N wN wmuw - ' D Ǯ

D Zuu Úv ; Cuw SoeS yu Y.' ST Auw Aw  

C - u® H oew Ǯw SoeS yu yr hw. uu q

wuu 抮y, AS y¯N yu qT ruNN u ww

D NrS oe EyNT. Cw w㇮ Ǯ Cwݰu Xw ' BOEy -

yur ' HuTu. Cu q Suu Cu. bw w㇮u yvu y

oeuN D YN Ss oe oeNu uTu. Cu Xw wXNu

q wS u® Pw yu BTu.

 

 w㇮ Ǯu q bw q :-  

bw w㇮u D yYw w yyǮSu 䰇 BX q®uxS

(5 w 6 w ) qw) Cu. Cw w㇮ ǮN vÛu Byﱰ (11

N ) SsN uS qu oeu. Cw Cwݰu Nr ' Nw

w ' (64 N) D Hl NrS Eyu. Hl NrSw rS

yu YOETu. CS Ǯu Foeyoew Qlw - lww

uuu yل®T oeS wS B䇮vu lOETu. A ǮT

INquu Qlww m, AwNquw y԰NOETu. Cu

AwNquu Bu¯u OE Nwu oeﰊw ww u

rsu oeuw. vS yuu D SsN oe S wu. Cu

OE يu iN SsS Nl xoT. HN yYwu iN

®gNN Nq AǮr HuTu. Cuw Bq⚯q mNq uwv

BXw qw AǮ oe H iN Ssw Yuw. D iNS Byﱰ

Nr q uSNr H oeS oe Nl q. Eu N iNS

wv Nq uSr (10 w qw ) oeS U q®u Nq AǮ

oe Ǯyu - qqފ iN (13 w qw ) C C. Cwݰu Eyu¯㇮

c Nq iyn Eyu. Nwwu OE uwv BX  

Nq iNu Nl qu. D iN y䚯w, q ®u䚯ﱇ "

Byﱰ ' AwㇵS - Xаu' u N rsN ®Swww

zqSuw ; B OE Nwwu Xwwmuw " - Hu

oeu. Cuu wS B Hl SsS Xw N ruqu. uwv

C Eu۰vu AwㇵS - Xаu yuw Byﱰl u®u

y䇵Tuw Au y¯ vw Nu oeq. oeXuwq

qw Ku ry XwS Cu oew Ciuw. Au OE ǵow uu

c H iNw uw. qw Cwݰu ry SsN oeXuw '

AS XаvN ' H oew Nhw. q ®uw Yu dv q

qqww H Cwݰl SsS CN AS oew EOEQ ðqu.

SsS ur.  

 qu bw w㇮ ǮN yq Xw uܚw Nq w㇮q

EyTu. Cu yq㣮, Aww uOEu yo µuS yryuwu

bww㇮OE Ku oe rw NlOETu. CuN yu yoyu

r, q, Av, w y q N D Ju bwµuSw lOESrq.

CS uwl y q Eu  yq㣮 Hu xݚOETq.

CuNw Cv䇮cw  bw yu rruۊ. Bu vN q

u yyS Aw w㇮ S Cv䇮 q yusS xNǮvu

EqwS bwN Nl yq㣮u ru wlOETu. D bwN oeqT

dw®uSp qw ǮN ¯Ǯu h u y Hw wu '

oeN yq㣮 ' u bӇw xmuۺh. Cu Bu¯u OE q

w㇮SsS yow yq㣮 Aww q D  As

Eyww w µuS ®d Xww l y䊮Ûuۺh.

w㇮qu Kh 32 NNS C. CSu OEpu 

yoSw SoeT yryvOETu. Cu Ǯu ي, w㇮q

oe®u Nq ( 8 w qw r, uۙSpNq [ 10 w qw] iN,

oeS u®u䚮 Nq (12 w qw ) iynS wS Nlqu.

r [ 11 w qw] w㇮qu ys NN OE iN yu

u® rNw Yuw. Cu ys NN OE dw抮 [ 11 w

qw ] qw yuㅺu® yo H oew Ssw uw ; q Au OE

P㇮w Nl xuw.  

 bw w㇮N ANNw NlS oe oeqyouuT. AwN OEOEQ

oeS yS Bu¯vu ANNw N O. Hhw qwu Eqيu® ;

ǮT O.. 720 - 780 Hu uTu. Aw qqsq oeS

Byﱰ SsS OE u iNS EOEQw OE lOETu. B

SsS wS K oe ul wNw qN Ǯ uw BSqu.

ANNw w㇮ Ǯu w NrS EyT. uw Nru

V􇮱u yo y, wy, yXw - y H oew 

yNoS C u  qq SsSu. u w INrq

StqS V􇮱 oexu yvܚOEq. yo, w q xy

D w qrN u KqiS  Ss Cu uwuTu. D

Ssu Aw yq㣮u qq ow ڊSuw (1,3) qrN Sxu

pNuu Qlw muw. (2,3) qNu Ǯ, 抮y, EyS

uOEuSw ڊSuw ; Cqv. Cu OE q Nqxwu r H

oew iN uqu. Cu OE y¯Xuw V 􇮾N H

oew يu iNw uw. Au w㇮ Nu Xu Hu yuu. Cu

bw w㇮u oe ul ypN Ssu wnS yqTu. Cu N O..

11 w qwuTu. ANNw Hlw Ss " w㇮xχ " Hvu. Cu  

OE Nl q OEQNw rهuw vuw.  Xw qq

yr u ®. Bu Au Euۊw vc (13 w

qw) Yu Au w o H iNSsvu loeuTu. Cu

yq㣮, Aww q yXw H oew  yNoS. CS qww

uۚww w㇮qu zu yq㣮, Aww q q oeS u

SsNwu u®Or yq㣮, sww q yswSlw

lu STu. w Nru ' vxχ ' u yq㣮v ,

ynq v q dv uOEu oewݰl y䚯Su yo, w

xyS Xww lOETu. Cu OE AwqﰇNq (11 w qw)

يu iNu. Dqw ww Ss Soe HuTu. Cu 87 - 88

NNS K®q y䚯S ¯dqSm. Cu OE Nq Yu rه

Cu. Au Suﱧq u. Cu yq㣮, Aww uOEu 抮y, oeq

oeS oeq¯S xyou. Au uu o, yل®T - q wSv I

wS Nsw, Kiw yo, w q xyS xynw oe yl® oeS

Sð lOETu. Cuw AOEOu Cu ANNw Ar

NrTNu rqu. Cu OE Awqﰇ Nq ' yoSoe ¯Ǯ '

As ' yoSoe - ANN iN ' Eyu. D SsSu ANNw

bw w㇮w oeǮ ySuw. AuN EX yrǵՇw yv Nhw.

 ANNw q bw w㇮ ǮN qw Ǯ yvu

yyu 䰇 BX uwvTu. Cw N O.. 775 u 840

Twuu uSqu. Cw XwS Hl u®T Cuu Nl qu.

yNu oequ uۺrN SsS w iN SsS Ku

yNuu Aw qq NrS N. Aw Er qqsqu

w ' N rN ' H oew iN q®uw Nwu iN  

oeS Byﱰ w ' AǮԚoe ; iN yuT. CSw u

swu EOEROETu. D iN SsS凮 oe Aw uܺrN

yrµ w㇮u qN uw oeb oebS BSqu. Cw w㇮ Ǯu

qq SsS Byy, yo y, yq y q qw y Hu

w C. By yw svۇ ;  S wq ' uOEu

ys NS ¯Ǯ㊮yu OETu. uwv qw yo yv

SsS EyTu ow AuNw yryv AwSsS

P yu C ; Bu Ǯw  u¯u qq

Tu. D H SsS Nq ANNw w㇮w q oeXT

ydqS yNq muw. Aw Cwݰu Ss oeu

Hu. Cu EOEQ qqs NrNu oeS vu '

uu qN ; u uqu. Bu Au Cw EyT.  

 uwv q Ǯ EOEQx wN Awq Or (10 w

qw ) q pNwv (11 w qw ) C Nlqي. AwqOr

' oeq c v ' r U c v ' S Hl NrS yNhT i.

pNwv Nq yQu wS Aww yrb , oeq , uǯԺq Eyww

q xSw D Ju AS y䇵Su Nr Nlqu. (3, 27-46)

C AwyS Ku q yrǵu® Bu v - xǵu® Hlw u®Nu

oeOETu. (3, 57 uOEu) D Ss y¯XuNq ' y N -

ql ' H oew iNu Ǯ yPqTu. y䄯XuNq ' w㇮ Nu

Xu ' H Ssu EOEQw DSSOE lOETu. y¯Xuw N O..

11 w qwu uSqu. 12 w qwu Awqﰇw '

yqOE ' 15 w qwu u®®Ǯo ' w㇮vzN ' uw

'yل®T qTp ', ®Xuw ' uw uo ' oeS AwN BX  

vw SsS OE iN, r, iynS yu qq yNoSw u

qu w㇮u yyw 17 - 18 w qwS S

yXqSu; q Au Au®㇮w - Au¯ywSw Eqيqي q

u®S y䇮q mu.

 

  yN vS yuu OE uq w㇮ Ǯu SsS

Xwq, Au q yuu凮 uܚww q qu

ww w㇮ ǮN SsS Xw yy 18 w qwu S wlu

uu Nlqu. Q wN q A SsS D yN C :-

v Bw qwu ; uu w XN' H oew Ssu

Xww muw. Cu OE oeSp rه Cu. Cu rه

Bu¯vuOE D Ssu Eu܊SOETu. Cu uܚww Eu܊oS

Nlq. oeS ®qoe q vWwS qS EOEQ Nl BTu. D

wXNu Nu Eu܊oS ANNw qqstNu凮 Nl q.

Hhw qwu oe®uXw N bw w㇮wǵ԰ A, bw

uܺqw oe qw y NrSu yyǮSuw. Auq Ns qw oe

Yuw. Aw SsS AwNq cyqN (yc r q) ' AwNqu

y ' oeS cӛv ' C bw w㇮u uԉu EOEQxT.  

 AwNq cyqNu B AvNS. AS NT uu y -

, xqxq , w - Ǯ, BOEy wOEy, SX q q

O D ǮS OE Sð ȳq BSq w㇮ Xwu.

w ǮS SX q Kuwݢu Eu Ju xǮS OE

oe®uw ' AwNqu - y ' H oew Ssw qu vuw.

Au ¯ǵ, , ǮS uԉu AwNq cyqNu yيyu  

Nlqu. D Ss Ku iyn q yNhTu. [ yhw 1912 ] Cw '

AǮyNo ' H oew Ssu Hgh yuS 32 yNoS. Cu

Aqxqu, pNu, xqxq uOEu ǹAS xynw Nlqu. Cu

OE dw抮 [ 11 w qw ] u iNu. D iN Nu

A yNquu. Au q yqw iNNw Ǯwu

A®uw muw. Aw Eu uxN XwS Cr :- Ǯluw

- Xχ, qXχ [iN ], u®Soep, qqqTp q

yOEN v uOEuS. u®Soeu 1396 SoeS C. ASu

u®u 抮yw xyS Pq y䊮yn lOETu. y䚮ST

Qlw oe vu. Cu OE T Nq q iN Eyu. Cw

S ǮN vÛu Su, Su, Xχ, S qN,

SrN [q Nu 17 w N ] oeS ǵlN [ 15 w

oevww ǵlN ] H oew SsS yqc Su qwqNT

S Ǯu bw يu uԉu - Au®㇮w l STu. AwqS

Xw uԉu Cw ' vcuwXyg ' H oew Ss

EOEQxTu. Cw uX vSSw ( 5 w qw ) w㇮ yu

OE qw Nw u, Ssu Ǯw ي yu

ǮSuw. Au B Ssvu bw yuu u w㇮u Au®㇮wu

yyw y䊮Ûuw. Cu Ǯ SrTu. vw Nu

XwS vu Nq ( 12 w qw ) yo wqqOENN,

uu qN, oeXuNq (12 w qw) yo ﱰ, q

AwㇵSXаvN, coeNq (15 w qw) w㇮ vzN,

¯cNq (17 w qw) uu OE, w cNq (17 w

qw) wNpN C EOE尭QxT.  

 q®uw Nwwu uwv ByﱰS ' AwㇵS

XϰuN ' Hu Nvuwu oeuǵ ; q AuNw oeXuw qw '

AwㇵS XϰvN ' q AS Xϰu D Hl urNSw uw.

AwㇵS XаvN OE ǵo Ku يu iNw uw.

Au oe uu c Hvu. Cuw Aw qw yS Aw dwy®

oevu q q銮 1214 [ O.. 1292] ySuw. Cu w㇮,

N, yﱰ, uq, u q XN qS yX q

AS OE iNN OEXwqN XS Úq. Cu Novu D

Ss bw uw oeS Cq uwS qwqN Au®㇮wNT Ǯ

EyNu uTu.  

 oevwhw qwu BX cw BT oeuw. Aw bw

w㇮ q uۺqSw qw NrSu oeǮ yǮSuw. w㇮u uԉu

Aw ' AwNq -  ' ' bw qN¯ǯ ', yل®T - w - yvy, '

'wyvy' 'wyu', 'woe' q 'bw - yNo', 'AwNq y',

'AwNq  q' q 'u' C EOEQxT. qN¯ǯ

Hu Aw ANNw V􇮱 oeS yo SoeSS Aw yo,

w, xy, D  ǮSw yryvuw. u yy N Nq

qN¯ǯ [12 w qw] q vN yy N Nq qN¯ǯ [

13 - 14 w qw] CS oeSw Aw D Ssu oew '

bwqN¯ǯ ' Hu z NlvۊN. Cw bwu, w㇮QlPu oeS

w㇮OENSw oe u, bww㇮u Au®㇮wN ww Sw

xNhw. bwuw Cw yYw rbwu cwSoew Nn,

AsSoe q Doew y y®OE q u¯nw yyNu

oe, bwy¯ǵSw w㇮ uOEu uw S xvǮSl yq㣮bwu

yO䇵S bqh quw.  

NnwS q :-  

OE oeu ¯SNw uwSu q NnwS bw qu

Hlw ǮTu. D ¯Su S SsS Fu®, u®,

q AuµOENSw vySSw q, yq, wv uOEuSw

 AS yo ي q, Spqu yO䇵S Bu¯vu q pOETu. Cs

 AwN XwS EOEQw OE pu bw BSS lOETu. AS

  - ycz, Xu - ycz cvy - ycz, vyS - ycz C N

 BT.

D yczS S w OENN q AOENN Hu Hl ¯SS

SmOETu. AOENN u Ku Awq ¯STu. A BNu oeqT

Cw cl C Xqw uS Nlv. N OENN u Ku

¯STu. Au d q yu̩ oeS CS SwSN oeNu u®

q Au®S Auq uyqwu xq ®qu N D Ju uS

Nlq. D uOENu Fu®, u®, AuµOENu  ¯SS.

u®OENu w D yt扱u. Cu OE w lqٰ. D yt懮

SOEN AQ vy - SSu ¯dqTu. Au u®u KuN

cw ي cvyu. Cuw Nu ru. Hl cw

ي o uu. o uN w cw ي u¯qOQl

vy q vu. q Auw qu Hh cw ي NOEuv

uu. NOEuvÇ ﱰyu 16 cw يu yʊ

vyu. Au u OE EOERu Nvu HllǮ يSq

oeS AQ S oeS vyS. yǮʊ vyu u®u Ku oew

 uU  yqu. CuN wǵqيu oe. Nu Cuw ui BXS

 oeS s wǮS C. D yN cvy, uqOQl q

 yǮʊu® D Hl vyS wǮOENSqu. cvy I

 qS ¯dqTu. AS w xu®u B NyqS. qS

 oeS ®q, oeq, oe, uoe, N, oeoq q Jq Hv.

 CSw ¯d yqS Nvu w, oew, xu®, x, O,

q Q Hv. CS u®rx uoe q HN يTu.

 Cu u®u  yqu. ®q qu vu oeh SS wv

y uu NlS u® y u NlS oequ. u®u u

yqu. D wv oeS yqSu ®q q B QlSTu. CSwݩ Su

qw N qSuNl gw ǮgQl XNr Axqw.  

 u®OENu OEpu AQ vy SS yy 懮®o

uu oeqي zSqu. u®OENu D AQ cw يu

yow Ku cu xݚOETu. D yovu I c w

qu Fu®OEN I c NTw q AuµOEN Cqu.

Fu®OENu u brOEN qu. Cu , Xu, Soe,

wq q qS rw oeOETu. AS OE u®, Dw,

 wq, oeu, oe, oeqي, OEq, NzǮ, N, oeN,

 q oe䊮, Bwq, yoq, Bo q AXq D oevw SS. CSS N

 Hu oeOESqu.

Nu CS Cs u, xN, q䇮, yǮu, Bq OENy,

Axq, yOoq, AðS q ON D oeq Eqيqي w

yuyNS (µuS) ¯S lOETu. D oevw SS OE

 K®q SȶN q AS OE c cq, cq, Aydq, q

sv D Ju NOErq u wS. svۇ OE OENu

ASq ¯Su. A Nq⊮ oeT wqي. Cu u u®uu

A¯Tuu dw As AwuS yw oeOE.

AuµOENu Nvu q, N, N, yN, u®, q q

oeqy¯ H oew I Eqيqي NS oeS wNS.  

 cvyu ®qqu Azp q Eqzp yvu NXN

rSrيqu. AuN Aw Ǯ - Ǯ; Ǯ, Ǯ - uǮ,

uǮ - Ǯ, uǮ q uǮ uǮ C B Ap oeS C

u Nvu Eqzp nSSSq. uw  N¯SS

µS ®ﱇ Xw Cqu. BS wǮw qw Aw ,  uOEu 

ANqSw NSuOE yolNruw. Aw N uOEu

 EuS - SS AwcwTuw. Ǯ - Ǯ Nu Ar ¯Su

 N µS - ®ﱇ ڇ ySqu; N®ﱇ Xw

y䊮®Squ. D Nu N®S vÛu Su®w r Nls

NN oevw cw Nvu cxqي. uN wl Azp Nu

Ǯ - uǮ Nu Nw ¯Su yrr, wr,N, u®,

N, u®,  oew, Xǯw, , AXu Xu u,

y䚵wdq q wÊc D oevw cw NN q Ar NN

wÊcw A, , N, u - pc, q EuS D Ǯg NS

ڇw xo muw. C q GǮu® uOEu 24 rsN,

12 XNr 9 u, 9 u q 9 yru D 63 cw

OENyǮ uǮ - Ǯ H oew ww Nu BT oeuw.

Ar rsNwu ®Sw oeﰊw xou q yXN

uǮ - y䊮®q. Au DS wlqu. Cu wT NnwSu

SsS pq Ǯu y yXTu. Nu SsS D yo  

ǮSw pu. NS oe N ǮS q C. Bu D ǮS

n Spqu yO䇵Sw u Ǯ SrTu. Auu D SsS

yYw Spqu qSQw AS N - Nw ru NuN oe

oeNSqu. D Ǯu Q SsS T -  

 vS yy D Ǯu ys Ss OEN¯S HuTu.

Bu D  Ss Ey. Bu Au Cu q Nu ySl

q yuqN yqu oe Nq OEN¯Su uqu.

oe qw yه " rsN oeﰊw cSrw u¯ww oeuw.

Auw u® uOEu ru. Auwݰ BX yyu

yv, oe G ¯ǯqN yqwS Yuw " - Hu ǮT

oeuw. Aw  Ssu ¯ǯ yqw muw Au yXw

oe Aw mNiuw. " B Ss NYcwu oew CyqԊlw

q銮u - AuNw N q銮 380 w Ǯu wv x

yl㊯Ǯu yhN Su uw." N q銮u 380 y u

cw cruwu Croe uu. Cw cu¯x NY Tq. D

 Ss oe yNqu凵 CN. Nu Nu xu 17 w

Ss "OE¯S nu " H yu EOEQu. Cu wv

Nq OEN¯Su Xw BTN . vw Nu rOE yorه

OEN¯S Ssu EOEQ oelS vu.  

 oe qw yq OEN¯Su Soe y uu - Hu

oeuw. DS yu D Nr Ûu oeS Cu 2230 NS

Nlq. Au cvy, o u, wǮq, vy-u, N,

brOEN, ®w OEN, AuµOEN, qOEN, SOEN q

  D  oewݰu ¯Su OETu. Ssu A rOEyor,

 Bvyo, rOEN q cvy ycz D SsS EOEQS,

 AqoS ðq. Auu D Ssu Xw 11 w qwu

 qu۰u Nlqu.  

  OENSS vÛu  ǮSw yyo oeS

ډu yryv Ey ys Ss rOEyorهTu. D Ssu

Xw yNq Ssyuu. A yNq Su oe Nlqu. oeǮ

ANqN uԇ Cuu. D Ss wOEN, wNOEN,

®wOEN, wǮOEN, rNOEN, qOEN, brOEN,

 uOEN q uOEN D K®q oevNS ¯SSmu . Ssu

 Kh SoeS P㇮ 5677 Cu. wl - wl Cub, S܊, Eybr, uu®N

uOmq, qrN q x ZuS y䇵S oe Cuu

rqu. SsS EOEQS AṠp, Sp, Soex, vgu,

yq, OE, OEpXχ, OESCp q OEN ¯SS

 oeS Nlq. wǮ OENqSq rǮ OEN yǮ JroeN

 oeS c yyw oe ﰊ xou wq 1000 Ǯu OE

 Bu XqQ Nʇ NuS pOETu. Ǯg QlSu ﰊwNq

 u®OE iN rOEyorه EOEQ AwN qu. D

 EOEQSu D Ssu Xw u O..500 u 800 u®u Buu,

 uSqu. Bu Ey Ssu Nu yNoS ﰊww u® iNu

 HrNls oe Nlqu. D Ssu Nq r Ǯ¯XwTuw. Cw

 Nǯ y®qu Xp OEQNw BTuwu SqSqu.

 wXu u¯ۺq XNr Nq rOENu 1018 yNq SoeS.

Cu Au¯㇮S ¯cw Nlv Bu ǮSw BÚS B

ǮS Xw yrbSoeS y䊮®u. AuNw owu Cuw

xu OEN - w oeS ®w, q, brǮ, xN q  -

rN OEN D yN B AvNS Nlq. Ǯ ow oeǮ

rOENyczS Aw y yu Cu. D Ssu Xw N O.. 11 w

qwTu.  

 yuwv Nq cvy yorه 2389 yNq SoeS. Cu Xw

rOE yorه Bu¯vu Buu Ǯ Nlqu. Cu oev Eu۰S

T - Cyuq; ®q - Jq Ǯ; - wv - µS ®; uw

, u dw®w, uqي N, N c, y uoe, Ay uoe ,

o u, vy S - Au® Fu® uOEN ; brOEN q yo

yXϰu, Ssu Nw Nq qw dwSu G c Sw xu®u

NNl, Aw y䚯uvu D Xww Uwv yǮ oeS NXuw

Ǯ㧰wv Sw xqvu mu - Hu oeNmuw. Aw q qww

ﰊwv yǮ q wv Ǯwu oeNmuw ; oeS Ss Xw

w yq uqSq wS oeS A凮 cwu r As rه

EOEQw mw.  

 q yy D Ǯu ASqSq , Xu, q cvy

yczSu dw®uSp Nq Hl NrS q  q Soep C

EOEQxT. D Hl XwS you Nvu oeǮ

yu®wST; q AS U oeS oeu y ʊo EOEQw

iNN viuۊ. Ey oeq q䚮u - Cu Cwݰu oe  

qȶOEN vzN Hvu. - 656 SoeS C. Cu Ju AvNS ¯SSmu.

cvy, nuvð, u¯qOQl, NOEuvð q yǮʊu® Hu B

¯SS. Cu yN Cu wǮ OENu ow q Cu. Ey

oeq Soep Nw Nq u¯ oeXu䚮 Ǯwu Xu䚮

(12 w qw ) BTuw. Cu 346 SoeS C. A u, wN, wǮ,

q rX D w SrS oew AvNS凮 oeS AS ww

NS - r, ASoew uOEu y䊮yNS - S ww ¯SS

¯TOETu. Cu OENSTq oeXT B OENS x dS

Ǯu凵 oeXT OETu: يT pOETu; Cwݰu U q

u qQ Nq (14 w qw) 262 SoeS凮 oeq

q u QNq (14 w qw ) 486 SoeS凮

Cuu Nl qu. CS凮 Hl vy yo wǮOENu

owu. X - yNou Nq u Ǯwu yuݚ (12

w qw) Tuw. Cu 900 SoeSu N®, µS®, B q

Aw u, cu¯xS, rsN y®, qu - qv y, cw,

o, Sou®, AǮoeyroe, N, N q NNSow, uxw,

84 xS q u D yN ww ǮS ow Cu. Cu OE

pN S Nq q ¯ǵ Eyu. (B.. ¯wS - 1983)  

 OEpu يXwSTq yYwu brǮ NlN H oew

Ss Cu. Cu vq yr ' y ®u ® yYw qXNq '

Hu oeu. (y. qOE 1928) Cu OE yuyٚ Nq iN

 EOEQ Nl Cu. Ey brǮ NlN - yOoNu 376 SoeS C.

 Cu ¯ǵ q S bw oe yNq SsS Nl oeq. Ssu

 Bv yczه يvu pu Ǯw C Soe yvu  

ysNT pOETu. Hu oeu. Ssu Nyo, , AvN, xǮr,

rt - xǮr, Lq (wr) wq yo; Xu - - yo, wq -

Xu - Sr, wq䇵S, l ¯S, Aw, Br, oeq Sr, Gq

Ǯq (Aoer q), ryq, qy, vv, A - yp

ywǮ q y D Cyqٺu yoelS.  

 q q Ay® yoS oeyo, oeyo rǮ

OENyǮ Xq, ri oey SnNS - oe rOENu owS

Nl q. CS ǮT dww Nq q oe yo ( 8 w

qw) D ǮNT yYwq q Ǯ يu uԉu EOEQxT.

Cu wʋu Iw SuS NT AuµOEN, rSOEN, Fu®

OEN, q NS يu owu. Cu rOE yorه Ǯw

oequ.  

 XnwS - q  

 bw qu XnwS ¯Su SsSS BX u®u

yryuwu. uuS BSS凵 ys BXSu xu®u oeS

Iw ASu - EyNu®㇮u Soeڊ BXu oww muu

u oeOETu. qu Nu ySl qu D Hl yNu

BXw  AwN SsS xoT.  

x BX - yNq :-  

h u NuNuX SsS wS x q N BXS

w - w xyn wlN Squ. A yXwu w

qʺu® xcT x BXN vÛu Ku qq XwTu. Cu

Cu܊, rsN q o CS wʊ m, ou xynw

lOETu.