| 16 |
ÃÖ×¾Ößָ
‹ê×ŸÖÆÖ×ÃÖÛú ×¾Ö¾Öê“Ö®ÖÖ®Öê ¯Ö׸¯»ÖãŸÖ †ÃÖÖ ´Ö®Ö®ÖßµÖ »ÖêÜÖ
•Öî®ÖÖÓ“Öß
¿ÖîõÖ×ÞÖÛú ¯Ö¸Ó¯Ö¸Ö
³ÖÖ¸ŸÖßµÖ ÃÖÓÃÛéúŸÖß ÃÖ´Ö鬤 ÆÖêÞµÖÖÃÖÖšß •Öî®ÖÖÓ®Öß ±úÖ¸
´ÖÆ¢¾Ö¯ÖæÞÖÕ ÛúÖµÖÔ Ûê»Öê †ÖÆê. ×¾Ö×¾Ö¬Ö ×¾ÖÂÖµÖÖÓ¾Ö¸ †®ÖêÛú ³ÖÖÂÖÖÓ´Ö¬Öæ®Ö ´ÖÖî×»ÖÛú ¾Ö ×¾Ö¯Öã»Ö
ÝÖÎÓ£Ö¸“Ö®ÖÖ Ûúºþ®Ö šê¾Ö»Öß †ÖÆê.
ÃÖÖׯŸµÖÖ“Öê †ÃÖê ‹ÛúÆß õÖê¡Ö ®ÖÖÆß Ûúß ×•Ö£Öê •Öî®Ö
¾ÖÖ’Ëû´ÖµÖÛéúŸÖßÓ®Öß ´ÖÖ®ÖÖ“Öê ãÖÖ®Ö ¯Ö™ÛúÖ¾Ö»Öê ®ÖÖÆß. ÃÖÖׯŸµÖÖ¯ÖδÖÖÞÖê
ŸÖ¢¾Ö–ÖÖ®ÖÖ“µÖÖ õÖê¡ÖÖŸÖÆß •Öî®ÖÖÓ®Öß †Ö¯Ö»ÖÖ ÛúÖµÖ´Ö“ÖÖ šÃÖÖ ˆ´Ö™×¾Ö»ÖÖ †ÖÆê. †®ÖêÛúÖ®ŸÖ¾ÖÖ¤Ö¾Ö¸
†Ö¬ÖÖ¸»Öê»Öê •Öî®Ö ŸÖ¢¾Ö–ÖÖ®Ö Æê •ÖÖÝÖןÖÛú ŸÖ¢Ö¾Ö–ÖÖ®ÖÖ´Ö¬µÖê ¾Öî׿Ö™¶¯ÖæÞÖÔ
š¸»Öê»Öê †ÖÆê. •Öî®ÖÖÓ“Öê
†×ÆÓÃÖÖ¯ÖάÖÖ®Ö †Ö“ÖÖ¸¿ÖÖÃ¡Ö •ÖÝÖÖŸÖ ‡ŸÖ¸¡Ö ¯ÖÖÆÖ¾ÖµÖÖÃÖ ÃÖÖ¯Ö›ŸÖ ®ÖÖÆß. ³ÖÖ¸ŸÖÖ“µÖÖ †Ö×£ÖÔÛú ¾Ö
†ÖîªÖî×ÝÖÛú ³Ö¸³Ö¸Ö™ßÃÖÖšß •Öî®ÖÖÓ®Öß †×¾Ö¸ŸÖ ¯Ö׸ÁÖ´Ö Ûê»Öê †ÖÆêŸÖ. ³ÖÖ¸ŸÖÖ“Öê Ûú»ÖÖ¾Öî³Ö¾Ö
¾Ö֜׾ÖÞµÖÖŸÖ •Öî®ÖÖÓ®Öß ´ÖÖê»ÖÖ“Öß ³Ö¸ ™ÖÛú»Öß †ÖÆê. ÃÖãÓ¤¸ ¤ê¾ÖÖ»ÖµÖê, ¿ÖÖÓŸÖ¯Ö׸ÞÖÖ´Öß ´ÖæŸÖßÔ,
´Ö®ÖÖê–Ö ´ÖÖ®ÖßÖÓ³Ö, ³Ö¾µÖ ÛúßןÖÔßÖÓ³Ö, ²ÖÖÓ¬ÖêÃÖæ¤ ÛúÖê¸ß¾Ö »ÖêÞÖß, ¯ÖΓÖÓ›
´ÖÓפ¸ÃÖ´ÖæÆ, ×®ÖÃÖÝÖÔ¸´µÖ ŸÖߣÖÔãÖÖ®Öê ¾Ö †ÖÛúÂÖÔÛú ¯ÖÎÃÖÖ¬Ö®Ö ×¿Ö»¯Öê µÖÖ
þֹý¯ÖÖÓŸÖ •Öî®ÖÖÓ®Öß †¯ÖÎ×ŸÖ´Ö Ûú»ÖÖÛéúŸÖß ×®Ö´ÖÖÔÞÖ Û껵ÖÖ ¾Ö †Ö•ÖŸÖÖÝÖÖµÖŸÖ
•ÖŸÖ®Ö Ûúºþþ šê¾Ö»µÖÖ. ÃÖÖׯŸµÖ, ŸÖ¢¾Ö–ÖÖ®Ö ¾Ö Ûú»ÖÖÛúÖî¿Ö»µÖ µÖÖ õÖê¡ÖÖÓ¯ÖδÖÖÞÖê
׿ÖõÖÞÖÖ“µÖÖ õÖê¡ÖÖŸÖÆß •Öî®ÖÖÓ®Öß ¯ÖÎÖ“Öß®Ö ÛúÖôß ´ÖÆ®ÖßµÖ ÛúÖ´Ö×ÝÖ¸ß
²Ö•ÖÖ¾Ö»Öß †ÖÆê. †Ö•Ö¤êÜÖᯙ •Öî®ÖÖÓ“Öê ¿ÖîõÖ×ÞÖÛú ÛúÖµÖÔ ®Ö¾µÖÖ Ã¾Öºþ¯ÖÖŸÖ
†¾µÖÖÆŸÖ¯ÖÞÖê “ÖÖ»Öæ †ÖÆê.
•Öî®ÖÖÓ“µÖÖ µÖÖ ¿ÖîõÖ×ÞÖÛú ¯Ö¸Ó¯Ö¸ê“ÖÖ £ÖÖꛌµÖÖŸÖ ¯Ö׸“ÖµÖ Ûúºþ®Ö
¤êÞµÖÖ“Öê µÖÖ »ÖêÜÖÖŸÖ µÖÖêוֻÖê †ÖÆê.
׿ÖõÖÞÖÖ“ÖÖ ˆ§ê¿Ö
•Öî®Ö
¬Ö´ÖÖÔ“Öß †¿Öß ¤éœ´ÖÖ®µÖŸÖÖ †ÖÆê Ûúß, ÃÖÓÃÖÖ¸ÖŸÖ ¯Ö׸³ÖδÖÞÖ Ûú¸ÞÖÖ¸Ö †ÖŸ´ÖÖ ÆÖ
†¿Ö㬤 †¾ÖãÖêŸÖ †ÖÆê. •µÖÖ¯ÖδÖÖÞÖê ÜÖÖÞÖßŸÖ ÃÖÖê®Öê Æê ÃÖÓ×´ÖÁÖ †¾ÖãÖêŸÖ ÃÖÖ¯Ö›ŸÖê,
ŸµÖÖ¯ÖδÖÖÞÖê ¯ÖΟµÖêÛú ÃÖÓÃÖÖ¸ß †ÖŸ´ÖÖ Ûú´ÖÔ¯Ö׸´ÖÖÞÖæÓ®Öß µÖãŒŸÖ †ÃÖÖ †ÖÆê. ¤ã¬ÖÖŸÖ ×´ÖÃÖô»Öê»Öê ¯ÖÖÞÖß
•ÖÃÖê ‹Ûú•Öß¾Ö ÆÖê‰ú®Ö •ÖÖŸÖê, ŸÖÃÖê Ûú´ÖÔ¯Ö¸´ÖÖÞÖã †ÖŸ´µÖÖ´Ö¬µÖê ²Öê´ÖÖ»Öæ´Ö
×´ÖÃÖôŸÖ •ÖÖŸÖÖŸÖ. µÖÖ Ûú´ÖÔ¯Ö¸´ÖÖÞÖæÓ“µÖÖ ÃÖÓµÖÖêÝÖÖ´Öãôê †ÖŸ´µÖÖ“Öê •Ö®´Ö - ´Ö韵Öã
“ÖÛÎ - ¯Ö׸³ÖδÖÞÖ ÃÖãºþþ ÆÖêŸÖê.
†£ÖÖÔŸÖ †ÖŸ´µÖÖ“Öß Æß ¿ÖÖ¿¾ÖŸÖ †¾ÖãÖÖ ®Ö¾Æê. ÜÖ·µÖÖ Ã¾Öºþþ¯ÖÖ´Ö¬µÖê †ÖŸ´µÖÖ»ÖÖ †®ÖÓŸÖ
¤¿ÖÔ®Ö, †®ÖÓŸÖ
–ÖÖ®Ö, †®ÖÓŸÖ ÃÖãÜÖ ¾Ö
†®ÖÓŸÖ ¾ÖßµÖÔ µÖÖ “ÖÖ¸ ÝÖãÞÖÖÓ“Öß ¯ÖÎÖ¯ŸÖß ÆÖêŸÖê. †ÖŸ´µÖÖ“Öß Æß“Ö ÜÖ¸ß ¿ÖÖ¿¾ÖŸÖ †¾ÖãÖÖ
†ÖÆê. Æß †¾ÖãÖÖ
¯ÖÎÖ¯ŸÖ Ûúºþþ®Ö ‘ÖêÞÖê ´ÆÞÖ•Öê“Ö ´Ö®ÖãµÖÖ®Öê ¯Ö׸¯ÖæÞÖÔŸ¾Ö ×´Öô×¾ÖÞÖê †ÝÖ¸
´ÖÖêõÖ ÃÖÓ¯ÖÖ¤®Ö Ûú¸ÞÖê ÆÖêµÖ. ´ÖÖêõÖ¯ÖÎÖ¯ŸÖß Æê ¯ÖΟµÖêÛúÖ“Öê µÖÖ •Öß¾Ö®ÖÖŸÖᯙ †Ó×ŸÖ´Ö ¬µÖêµÖ
†ÖÆê. µÖÖ“ÖÖ
†£ÖÔ †ÃÖÖ Ûúß, •Öî®Ö ¬Ö´ÖÖÔ®ÖãÃÖÖ¸ ´ÖÖêõÖ¯Ö¤ †ÝÖ¸ †ÖŸ´µÖÖ“Öß ¿ÖÖ¿¾ÖŸÖ †¾ÖãÖÖ
Æß †ÖŸ´µÖÖ¯ÖÖÃÖæ®Ö Ûú´ÖÔ¯Ö¸´ÖÖÞÖæÓ“µÖÖ ×³Ö®®ÖßÛú¸ÞÖÖ“Öß ×ÛεÖÖ ¾ÖîµÖ׌ŸÖÛú
¯Ö׸ÁÖ´ÖÖ®Öê“Ö ¿ÖŒµÖ †ÖÆê. ¤ãÃÖ·µÖÖÓ“µÖÖ ´Ö¤ŸÖß®Öê ®Ö¾Æê, †ÃÖÖ •Öî®Ö ¬Ö´ÖÖÔ“ÖÖ ´Öæ»Ö³ÖËæŸÖ
×ÃÖ¬¤ÖÓŸÖ †ÖÆê. ŸÖê¾ÆÖ •Ö¸ ´ÖÖêõÖ
×´Öô¾ÖÖ¾ÖµÖÖµÖÖ †ÃÖê»Ö ŸÖ¸ ¯ÖΟµÖêÛúÖ®Öê †ÖŸ´µÖÖ“Öê þֺþ¯Ö †ÖÛú»Ö®Ö Ûúºþ®Ö
‘ÖêŸÖ»Öê ŸÖ¸ ¯ÖÖׯ•Öê †Ö×ÞÖ Ã¾ÖŸÖ:“Öê “ÖÖ׸¡µÖ ÃÖã¬ÖÖºþ®Ö †ÖŸ´µÖÖ“Öß †¿Ö㬤
†¾ÖãÖÖ ÛúÖœæ®Ö ™ÖÛú»Öß ¯ÖÖׯ•Öê. •Öî®Ö
¬Ö´ÖÖÔ¯ÖδÖÖÞÖê ׿ÖõÖÞÖÖ“ÖÖ ÆÖ“Ö ˆ§ê¿Ö †ÖÆê.
׿ÖõÖÞÖÖ®Öê ´ÖÖêõÖÖ“ÖÖ ÜÖ¸Ö ´ÖÖÝÖÔ ÃÖÖ¯Ö›»ÖÖ ¯ÖÖׯ•Öê
¾Ö ŸÖÖê ´ÖÖÝÖÔ †ÖÛδÖÞÖ Ûú¸ÞµÖÖ“Öß ŸÖŸ¯Ö¸ŸÖÖ ¾Ö ¯ÖÖ¡ÖŸÖÖ ´ÖÖÞÖÃÖÖ´Ö¬µÖê †Ö»Öß
¯ÖÖׯ•Öê. ׿ÖõÖÞÖÖ®Öê
†Ó×ŸÖ´Ö ¬µÖêµÖ ¯ÖÎÖ¯ŸÖ ÆÖêÞÖÖ¸ ®ÖÃÖê»Ö ŸÖ¸ ŸÖê ׿ÖõÖÞÖ ±úÖê»Ö ÆÖêµÖ. ÃÖÖ¸ÖÓ¿Ö, •Öî®Ö ¬Ö´ÖÖÔ“Öê ׿ÖõÖÞÖ Æê ÃÖÖ¬µÖ
®ÖÃÖæ®Ö ÃÖÖ¬Ö®Ö †ÖÆê;
¯Ö¸ÓŸÖã µÖÖêÝµÖ ×¿ÖõÖÞÖ Æß †×ŸÖ¿ÖµÖ †Ö¾Ö¿µÖÛú ²ÖÖ²Ö †ÖÆê. Ûê¾Öô –ÖÖ®ÖÃÖÓ“ÖµÖ Ûú¸ÞÖê ÆÖ ÜÖ¸Ö ˆ§ê¿Ö
®ÖÃÖæ®Ö –ÖÖ®Ö ¤ê‰ú®Ö ´ÖÖêõÖ¯ÖξÖé¢Öß ×®Ö´ÖÖÔÞÖ Ûú¸ÞÖê ÆÖ ÜÖ¸Ö ˆ§ê¿Ö †ÖÆê;
´ÆÞÖæ®Ö“Ö ¯ÖÎ×ÃÖ¬¤ †Ö“ÖÖµÖÔ ˆ´ÖÖþÖÖ×ŸÖ µÖÖÓ®Öß ‘ ¯ÖÎ¿Ö´Ö¸×ŸÖ ¯ÖÎÛú¸ÞÖ´ÖË ’ µÖÖ ÝÖÎÓ£ÖÖŸÖ ‘ –ÖÖ®ÖÃµÖ ±ú»ÖÓ ×¾Ö¸×ŸÖ: | ’ †ÃÖê ´Æ™»Öê †ÖÆê.
׿ÖõÖÞÖÖ“ÖÖ ˆ§ê¿Ö ÃÖÖÓÝÖÞÖÖ¸ß ‘ ŸÖ´ÖÃÖÖê ´ÖÖ •µÖÖêןÖÝÖÔ´ÖµÖ ’ †ÝÖ¸ ‘ ÃÖÖ ×¾ÖªÖ µÖÖ ×¾Ö´Ö㌟ֵÖê ’ Æß ¾Ö“Ö®Öê ׿ÖõÖÞÖ“ÖÖ ÆÖ“Ö ˆ§ê¿Ö ïÖ™ Ûú¸ŸÖÖŸÖ.
³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ
¯ÖÎÖ“Öß®Ö ÛúÖôß ¯ÖΓÖ×»ÖŸÖ †ÃÖ»Ö껵ÖÖ ×¿ÖõÖÞÖ¯ÖÎÞÖÖ»Öß“Öê ×¾Ö¾Ö¸ÞÖ Ûú¸ÞÖÖ¸ê
‡×ŸÖÆÖÃÖ×¾ÖÂÖµÖÛú ÝÖÎÓ£Ö ¯ÖÖÆŸÖÖ †¿Öß Ûú»¯Ö®ÖÖ ÆÖêŸÖê Ûúß, ¯Öæ¾ÖßÔ ³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ
²ÖÎÖÊÞÖ ¾Ö ²ÖÖ ¬Ö´ÖßÔµÖÖÓ“µÖÖ“Ö ×¿ÖõÖÞÖÃÖÓãÖÖ †×ß־ÖÖŸÖ ÆÖꟵÖÖ ¾Ö ŸµÖÖ“Ö
»ÖÖêÛúÖÓ“Öß ¬ÖÖ×´ÖÔÛú ¾Ö »ÖÖî×ÛúÛú ׿ÖõÖÞÖÖ“Öß ÝÖ¸•Ö ³ÖÖÝÖ¾ÖßŸÖ †ÃÖŸÖ. †¿ÖÖ ÝÖÎÓ£ÖÖÓ´Ö¬Öæ®Ö •Öî®ÖÖÓ“µÖÖ ¿ÖîõÖ×ÞÖÛú ÛúÖµÖÖÔ×¾ÖÂÖµÖß
†Öê—Ö¸ŸÖê ˆ»»ÖêÜÖ ÃÖÖ¯Ö›ŸÖÖŸÖ.
•Öî®ÖÖÓ“µÖÖ ÝÖÎÓ£ÖÖÓ“ÖÖ †•Öæ®Ö ¾ÆÖ¾ÖÖ ×ŸÖŸÖÛúÖ ÃÖÜÖÖê»Ö †³µÖÖÃÖ
ÃÖÓ¿ÖÖê¬ÖÛúÖÓÛú›æ®Ö —ÖÖ»ÖÖ ®ÖÖÆß ´ÆÞÖæ®Ö Æß ˆÞÖß¾Ö ¸ÖÆæ®Ö ÝÖê»Öß. µÖÖ“ÖÖ †£ÖÔ †ÃÖÖ ®Ö¾Æê Ûúß,
¿ÖîõÖ×ÞÖÛú õÖê¡ÖÖŸÖ •Öî®ÖÖÓ®Öß ÛúÖÆß“Ö ³Ö¸ß¾Ö ÛúÖµÖÔ Ûê»Öê ®ÖÖÆß. ×ÛÓ²ÖÆã®ÖÖ †ÃÖê ïÖ™
´ÆÞÖŸÖÖ µÖê‡Ô»Ö Ûúß, ¯ÖÎÖ“Öß®Ö ÛúÖ»ÖÖ¯ÖÖÃÖæ®Ö •Öî®ÖÖÓ“µÖÖ Ã¾ÖŸÖÓ¡Ö
׿ÖõÖÞÖÃÖÓãÖÖ ÆÖꟵÖÖ. ŸµÖÖÓŸÖæ®Ö ×¾Ö׿Ö™ †³µÖÖÃÖÛÎ´Ö ×¿ÖÛú×¾Ö»ÖÖ •ÖÖŸÖ †ÃÖê †Ö×ÞÖ
ŸµÖÖÓŸÖ ¾ÖÞÖÔ - •ÖÖŸÖß, ÁÖêš - Ûú×®Öš, áÖß - ¯Öã¹ýÂÖ †¿ÖÖ ¯ÖÎÛúÖ¸“ÖÖ
ÛúÃÖ»ÖÖÆß ³ÖꤳÖÖ¾Ö ®Ö šê¾ÖŸÖÖ †®ÖêÛú ¬Ö´ÖÖÕ“µÖÖ ×¾ÖªÖ£µÖÖÕ®ÖÖ ¯ÖξÖê¿Ö ×´ÖôŸÖ
†ÃÖê. ׿ÖõÖÞÖÖ“Öß ×®ÖŸÖÖÓŸÖ
†Ö¾Ö¿µÖÛúŸÖÖ ¯Ö™»Öß †ÃÖ»µÖÖÛúÖ¸ÞÖÖ®Öê ¾Ö »ÖÖêÛúÛú»µÖÖÞÖÖ“µÖÖ ³ÖÖ¾Ö®Öê®Öê
¯ÖÎê׸ŸÖ ÆÖê‰ú®Ö •Öî®ÖÓÖ®Öß ¬ÖÖ×´ÖÔÛú ¾Ö »ÖÖî×ÛúÛú ׿ÖõÖÞÖÖ“Öê »ÖÖêÞÖ
ÃÖ´ÖÖ•ÖÖŸÖᯙ ÃÖ¾ÖÔ £Ö¸ÖÓ“µÖÖ »ÖÖêÛúÖÓ¯ÖµÖÕŸÖ ¯ÖÖêÆÖê“Ö×¾Ö»Öê ¾Ö ³ÖÖ¸ŸÖßµÖÖÓ“Öê
•Öß¾Ö®Ö ÃÖ´Ö鬤 Ûê»Öê.
׿ÖõÖÞÖÖ“Öß ÃÖã¹ý¾ÖÖŸÖ
•Öî®Ö
¯Öã¸ÖÞÖÖ®ÖãÃÖÖ¸ ¯ÖÎ£Ö´Ö ŸÖߣÖÕÛú¸ ³ÖÝÖ¾ÖÖÓ®Ö ¾ÖéÂÖ³Ö¤ê¾Ö µÖÖÓ®Öß »ÖÖêÛúÖÓ®ÖÖ
•Öß †Ö•Öß×¾ÖÛê“Öß ÃÖÖ¬Ö®Öê ׿ÖÛú×¾Ö»Öß, ŸµÖÖÓŸÖ ‘ ´Ö×ÃÖ ’ ´ÆÞÖ•Öê »ÖêÜÖ®ÖÛú»Öê“ÖÖ ÃÖ´ÖÖ¾Öê¿Ö ÆÖêŸÖÖ. »ÖêÜÖ®ÖÛú»ÖêÃÖÖšß ŸµÖÖÓ®Öß
¾ÖêÝÖ¾ÖêÝÖôß †õÖ¸ê ×®Ö׿“ÖŸÖ Ûê»Öß ¾Ö ŸµÖÖÓ¾Öºþþ®Ö ‹Ûú ÃÖãµÖÖêÝµÖ ×»Ö¯Öß
×®Ö´ÖÖÔÞÖ Ûê»Öß. ¾ÖéÂÖ³Ö¤ê¾ÖÖÓ®Öß
†Ö¯Ö»Öß ¯Öã¡Öß ²ÖÎÖÊß ×Æ»ÖÖ Æß ×»Ö¯Öß ¯ÖÎ£Ö´Ö ×¿ÖÛú×¾Ö»Öß ´ÆÞÖæ®Ö µÖÖ ×»Ö¯Öß»ÖÖ ‘ ²ÖÎÖÊß ’ Æê ®ÖÖ¾Ö ¯Ö›»Öê. ¯ÖÎÖ“Öß®Ö ÛúÖôß ³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ
²ÖÎÖÊß ×»Ö¯Öß ¾ÖÖ¯Ö¸»Öß •ÖÖŸÖ †ÃÖê ¾Ö µÖÖ“Ö ×»Ö¯Öß´Ö¬Öæ®Ö Æ»»Öß“Öß ¤ê¾Ö®ÖÖÝÖ¸ß
×»Ö¯Öß ¯ÖΓÖÖ¸ÖŸÖ †Ö»Öß. ×»Ö¯Öß ¯ÖδÖÖÞÖê“Ö 1-2-3-4 ‡ŸµÖÖ¤ß ÃÖÓܵÖÖ ×ÛÓ¾ÖÖ †ÖÛú›ê µÖÖÓ“Öê
–ÖÖ®ÖÆß ¾ÖéÂÖ³Ö¤ê¾ÖÖÓ®Öß †Ö¯Ö»Öß ¤ãÃÖ¸ß ÃÖÓ㤸 ׯ»ÖÖ ¯ÖÎ£Ö´Ö Ûúºþþ®Ö פ»Öê ¾Ö
ŸÖê¾ÆÖ¯ÖÖÃÖæ®Ö ÝÖ×ÞÖŸÖ¿ÖÖáÖÖ»ÖÖ ÃÖã¹ý¾ÖÖŸÖ —ÖÖ»Öß. ¾ÖÖ’Ëû´ÖµÖÖ“ÖÖ †³µÖÖÃÖ Ûú¸ÞÖê ÃÖã»Ö³Ö •ÖÖ¾Öê,
´ÆÞÖæ®Ö ¾ÖéÂÖ³Ö¤ê¾ÖÖÓ®Öß ¾µÖÖÛú¸ÞÖ¿ÖÖáÖ, ”Ó¤¿ÖÖÃ¡Ö ¾Ö
†»ÖÓÛúÖ¸¿ÖÖÃ¡Ö µÖÖÓ“Öê ×®Öºþþ¯ÖÞÖ Ûê»Öê.
ŸµÖÖ“Ö¯ÖδÖÖÞÖê ³ÖÝÖ¾ÖÖ®Ö ¾ÖéÂÖ³Ö¤ê¾ÖÖÓ®Öß ³Ö¸ŸÖ, ²ÖÖÆã²Ö»Öß †Ö¤ß
¯Öã¡ÖÖÓ®ÖÖ †£ÖÔ¿ÖÖáÖ, ®Ö韵ÖÛú»ÖÖ, ד֡ÖÛú»ÖÖ, ÝÖéÆ×®Ö´ÖÖÔÞÖÛú»ÖÖ, †ÖµÖã¾ÖêÔ¤,
¬Ö®Öã¾ÖêÔ¤ ‡ŸµÖÖ¤ß »ÖÖêÛúÖÓ“µÖÖ •Öß¾Ö®ÖÖ»ÖÖ †Ö¾Ö¿µÖÛú †¿Öß ¿ÖÖáÖê ¾Ö Ûú»ÖÖ
µÖÖÓ“Öê ׿ÖõÖÞÖ ×¤»Öê.
´Ö®Öãµ֕Öß¾Ö®ÖÖŸÖ ×¾Öªê“Öê ´ÖÆ¢¾Ö •ÖÖÞÖæ®Ö ×áֵÖÖÓ®ÖÖ ¾Ö ¯Öã¹ýÂÖÖÓ®ÖÖ
×¾ÖªÖ ÃÖÓ¯ÖÖ¤®Ö Ûú¸ÞµÖÖÃÖ ¾ÖéÂÖ³Ö¤ê¾ÖÖÓ®Öß ÃÖÖÓ×ÝÖŸÖ»Öê; ÛúÖ¸ÞÖ ŸµÖÖÜÖê¸ß•Ö ÆÖ •Ö®´Ö ÃÖ±ú»Ö
ÆÖêÞÖÖ¸ ®ÖÖÆß, †¿Öß ŸµÖÖÓ“Öß ¬ÖÖ¸ÞÖÖ ÆÖêŸÖß.
†Ö“ÖÖµÖÔ ×•Ö®ÖÃÖê®Ö µÖÖÓ“µÖÖ ‘ †Öפ¯Öã¸ÖÞÖ ’ ÝÖÎÓ£ÖÖŸÖ µÖÖ ¯ÖÎÃÖÓÝÖÖ“Öê
†×ŸÖ¿ÖµÖ ÃÖ´Ö¯ÖÔÛú ¾ÖÞÖÔ®Ö †Ö»Öê †ÖÆê.
×¾Öªê“Öß ´ÖÆŸÖß †Ö¯Ö»µÖÖ ¤Öê®Ö ´Öã»ÖßÓ®ÖÖ ÃÖÖÓÝÖŸÖÖ®ÖÖ ³ÖÝÖ¾ÖÖ®Ö
¾ÖéÂÖ³Ö¤ê¾Ö ´ÆÞÖŸÖÖŸÖ ----
‡¤Ó
¾Ö¯Öã¾ÖÔµÖ¿“ÖꤴÖË ‡¤Ó ¿Ö߻ִ֮Öߤé¿Ö´ÖË |
×¾ÖªµÖÖ
“Öê׫³ÖæÂµÖêŸÖ ÃÖ±ú»ÖÓ •Ö®´Ö ¾ÖÖ×´Ö¤Ë´Ö || 16.97 ||
×¾ÖªÖ¾ÖÖ®ÖË
¯Öã¹ýÂÖÖê »ÖÖêÛê ÃÖ´´ÖןÖÓ µÖÖ×ŸÖ ÛúÖê×¾Ö¤î: |
®ÖÖ¸ß “Ö ŸÖ«ŸÖß ‘Ö¢Öê áÖßÃÖé™ê¸×ÝÖδÖÓ ¯Ö¤´ÖË || 16. 98 ||
×¾ÖªÖ
µÖ¿ÖÃÛú¸ß ¯ÖÓãÃÖÖê ×¾ÖªÖ ÁÖêµÖÃÛú¸ß ´ÖŸÖÖ |
ÃÖ´µÖÝÖÖ¸Ö׬֟ÖÖ ×¾ÖªÖ¤ê¾ÖŸÖÖ ÛúÖ´Ö¤Ö×µÖ®Öß || 16. 99 ||
×¾ÖªÖ
ÛúÖ´Ö¤ã¬ÖÖ ¬Öê®Öã×¾ÖÔªÖ ×“ÖÓŸÖÖ´Ö×ÞÖ®ÖéÔÞÖÖ´ÖË |
ס־ÖÝÖÔ±ú×»ÖŸÖÖÓ ÃÖæŸÖê ×¾ÖªÖ ÃÖ´¯ÖŸ¯Ö¸Ó¯Ö¸Ö´ÖË || 16. 100 ||
×¾ÖªÖ
¾Ö®¬Öã¿“Ö ×´Ö¡ÖÓ “Ö ×¾ÖªÖ Ûú»µÖÖÞÖÛúÖ¸Ûú´Ö |
ÃÖÆµÖÖ×µÖ ¬Ö®ÖÓ ×¾ÖªÖ, ×¾ÖªÖ ÃÖ¾ÖÖÔ£ÖÔÃÖÖ¬Ö®Öß || 16. 101 ||
ŸÖ¤Ë×¾Ö¬ÖÖÝÖÎÆÞÖê
µÖŸ®ÖÓ ¯ÖãסÖÛê Ûãú¹ýŸÖÓ µÖã¾ÖÖ´ÖË |
ŸÖŸÃÖÓÝÖÎÆÞÖÛúÖ»ÖÖê s µÖÓ µÖã¾ÖµÖÖê¾ÖÔŸÖÔŸÖê s ¬Öã®ÖÖ || 16.
102 ||
‘ ŸÖã´ÆÖ ¤Öê‘ÖßÓ“Öê Æê ¿Ö¸ß¸,
¾ÖµÖ ¾Ö †®Öã¯Ö´Ö ¿Öß»Ö ×¾Öªê®Öê ×¾Ö³Öæ×ÂÖŸÖ —ÖÖ»µÖÖ¾Ö¸ ŸÖã´Ö“Öê •Öß¾Ö®Ö ÃÖ±ú»Ö
ÆÖê‡Ô»Ö; ÛúÖ¸ÞÖ µÖÖ •ÖÝÖÖŸÖ ×¾ÖªÖ¾ÖÖ®Ö
¯Öã¹ýÂÖÖ»ÖÖ ¯ÖÓ×›ŸÖÖÓÛú›æ®Ö ´ÖÖ®Ö ×´ÖôŸÖÖê †Ö×ÞÖ ×¾ÖªÖ¾ÖŸÖß Ã¡Öß ÃÖ¾ÖÔÁÖêš ¯Ö¤
¯ÖÎÖ¯ŸÖ Ûúºþþ®Ö ‘ÖêŸÖê. ×¾ÖªÖ Æß µÖ¿Ö ¤êÞÖÖ¸ß, Ûú»µÖÖÞÖ Ûú¸ÞÖÖ¸ß ¾Ö ´Ö®ÖÖê¸£Ö ¯ÖæÞÖÔ
Ûú¸ÞÖÖ¸ß ÛúÖ´Ö¬Öê®Öæ †ÖÆê †ÝÖ¸ דÖÓŸÖÖ´ÖÞÖß ¸Ÿ®Ö †ÖÆê. ¬Ö´ÖÔ, †£ÖÔ †Ö×ÞÖ ÛúÖ´Ö
±ú»Ö¦ã¯Ö Ûú¸ÞÖÖ¸ß ×¾ÖªÖ Æß ‹Ûú ÃÖÓ¯Ö¤ÖÓ“Öß ¯Ö¸Ó¯Ö¸Ö †ÖÆê. ´ÖÖ®Ö¾ÖÖ“ÖÖ ²ÖÓ¬Öæ †Ö×ÞÖ ×´Ö¡Ö †ÃÖÞÖÖ¸ß ×¾ÖªÖ
Æê ¿Öê¾Ö™¯ÖµÖÕŸÖ ²Ö¸Öê²Ö¸ ¸ÖÆÞÖÖ¸ê ¬Ö®Ö †ÃÖæ®Ö ×¾Öªê´Öãôê ÃÖ¾ÖÔ ÆêŸÖæ ×ÃÖ¬¤
ÆÖêŸÖÖŸÖ; ´ÆÞÖæ®Ö
Æê ´Öã»ÖßÓ®ÖÖê, ŸÖã´Æß ¤Öê‘ÖßÆß ×¾ÖªÖÝÖÎÆÞÖ Ûú¸ÞµÖÖ“ÖÖ ¯Öε֟®Ö Ûú¸Ö; ÛúÖ¸ÞÖ
ŸÖã´Ö“Öê Æê“Ö ¾ÖµÖ ×¾ÖªÖÝÖÎÆÞÖÖ»ÖÖ †ÝÖ¤ß µÖÖêÝµÖ †ÖÆê. ’
³Ö¦²ÖÖÆãþÖÖ´Öß
µÖÖÓ“µÖÖ ‘ Ûú»¯ÖÃÖæ¡Ö ’ µÖÖ †ÖÝÖ´Ö ÝÖÎÓ£ÖÖŸÖ †ÃÖÖ ˆ»»ÖêÜÖ †ÖÆê Ûúß, ³ÖÝÖ¾ÖÖ®Ö
¾ÖéÂÖ³Ö¤ê¾ÖÖÓ®Öß ¯Öã¹ýÂÖÖÓ®ÖÖ 72 Ûú»ÖÖ, ×áֵÖÖÓ®ÖÖ 64 Ûú»ÖÖ ¾Ö ÃÖ¾ÖÖÕ®ÖÖ 100
׿ֻ¯ÖÖÓ“Öê ׿ÖõÖÞÖ ×¤»Öê.
³ÖÝÖ¾ÖÖ®Ö ¾ÖéÂÖ³Ö¤ê¾ÖÖÓ®Öß ¯ÖÎן֯ÖÖפ»Öê»ÖÖ ÆÖ ׿ÖõÖÞÖ ¤êÞµÖÖ“ÖÖ
¯Ö׸¯ÖÖš ŸµÖÖÓ“µÖÖ®ÖÓŸÖ¸ —ÖÖ»Ö껵ÖÖ ŸÖê¾ÖßÃÖ ŸÖߣÖÔÛú¸ÖÓ®Öß †®ÖãÃÖ׸»ÖÖ. ¯ÖΟµÖêÛú ŸÖߣÖÔÛú¸
†Ö¯Ö»µÖÖ ˆ¯Ö¤ê¿ÖÖ´Ö¬Öæ®Ö ÃÖ¾ÖÔ ¯ÖÎÖ×ÞÖ´ÖÖ¡ÖÖÓ®ÖÖ –ÖÖ®Ö ¤êŸÖ †ÃÖŸÖ. ŸÖߣÖÔÛú¸ÖÓ“µÖÖ –ÖÖ®ÖÖ“ÖÖ ±úÖµÖ¤Ö ×¾Ö¿ÖêÂÖŸÖ:
ŸµÖÖÓ“µÖÖ ÝÖÞÖ¬Ö¸ÖÓ®ÖÖ ÆÖêŸÖ †ÃÖê. ÝÖÞÖ¬Ö¸ Æê –ÖÖ®Ö ÃÖÖ¬ÖæÓ®ÖÖ ¾Ö †Ö×µÖÔÛúÖÓ®ÖÖ Ûúºþþ®Ö ¤êŸÖ †ÃÖŸÖ.
׿ÖõÖÞÖÖ“ÖÖ ¯ÖÎÃÖÖ¸
•Öî®Ö
ÃÖÖ¬ÖæÓ“Öê †£Ö¾ÖÖ ´Öã®ÖßÓ“Öê †Ö×ÞÖ ÃÖÖ¬¾ÖßÓ“Öê †£Ö¾ÖÖ †Ö×µÖÔÛúÖÓ“Öê ÃÖÓ‘Ö
†ÃÖŸÖ. Æê ÃÖÓ‘Ö
–ÖÖ®Ö¯ÖÎÃÖÖ¸Ö“Öê ÛúÖ´Ö †×ŸÖ¿ÖµÖ ÛúÃÖÖê¿Öß®Öê Ûú¸ßŸÖ †ÃÖŸÖ. ÃÖÓ‘ÖÖ´Ö¬µÖê ²Ö¸ê“Ö ´Öã®Öß †ÝÖ¸ †Ö×µÖÔÛúÖ –ÖÖ®ÖÃÖÓ¯Ö®®Ö †ÃÖŸÖ †Ö×ÞÖ
ŸµÖÖÓ“µÖÖ –ÖÖ®ÖÖ“ÖÖ ¿Öã³Ö ¯Ö׸ÞÖÖ´Ö ŸµÖÖÓ“µÖÖ ÃÖÖ×®®Ö¬µÖÖŸÖ µÖêÞÖÖ¸ê ‡ŸÖ¸
´Öã®Öß, †Ö×µÖÔÛúÖ, ÁÖÖ¾ÖÛú †Ö×ÞÖ ÁÖÖ×¾ÖÛúÖ µÖÖÓ“µÖÖ¾Ö¸ ´ÖÖêš¶Ö ¯ÖδÖÖÞÖÖŸÖ
ÆÖêŸÖ †ÃÖê. ´Öã®ÖßÓ“Öê
†Ö×ÞÖ †Ö×µÖÔÛúÖÓ“Öê †ÃÖê ÃÖÓ‘Ö ±úŒŸÖ “ÖÖŸÖã´ÖÖÔÃÖÖŸÖ ‹ÜÖÖªÖ ¿ÖƸ֕־Öô ¾ÖÃÖŸÖß
Ûú¸ßŸÖ †ÃÖŸÖ †Ö×ÞÖ ‡ŸÖ¸ ¾Öêôß ŸµÖÖÓ“ÖÖ ×¾ÖÆÖ¸ ÃÖÖ¸ÜÖÖ “ÖÖ»Öæ †ÃÖê. ŸµÖÖÓ“ÖÖ •µÖÖ ×šÛúÖÞÖß
´ÖãŒÛúÖ´Ö †ÃÖê»Ö ŸÖê£Öᯙ •Ö®ÖŸÖê»ÖÖ ˆ¯Ö¤ê¿ÖÖ“µÖÖ ´ÖÖÝÖÖÔ®Öê –ÖÖ®Ö ¤êŸÖ †ÃÖŸÖ. ÃÖ֯וÖÛú“Ö ¤ê¿ÖÖê¤ê¿ÖßÓ“µÖÖ
•Ö®ÖŸÖê´Ö¬µÖê –ÖÖ®ÖÖ“ÖÖ ¯ÖÎÃÖÖ¸ ÆÖêŸÖ †ÃÖê ¾Ö »ÖÖêÛúÖÓ®ÖÖ ×¿ÖõÖÞÖ ×´ÖôŸÖ †ÃÖê. ´Öã®ÖßÓ“Öê ¾Ö †Ö×µÖÔÛúÖÓ“Öê
Æê ÃÖÓ‘Ö ´ÆÞÖ•Öê ‹ÛúÖ †£ÖÖÔ®Öê “ÖÖ»ÖŸÖß ×¾ÖªÖ¯Ößšê“Ö ÆÖêŸÖß. †ÃÖê ´ÆÞÖÞµÖÖÃÖ Æ¸ÛúŸÖ ®ÖÖÆß.
†¿ÖÖ ÁÖ´ÖÞÖ ÃÖÖ¬ÖæÓ“µÖÖ ×¾ÖÆÖ¸Ö´Öãôê »ÖÖêÛúÖÓ®ÖÖ ¬ÖÖ×´ÖÔÛú –ÖÖ®Ö
×´ÖôŸÖ †ÃÖ»Öê ŸÖ¸ß ŸµÖÖ –ÖÖ®ÖÖ»ÖÖ ÃÖׯוÖÛú“Ö ÛúÖÆß ´ÖµÖÖÔ¤Ö ÆÖꟵÖÖ. ÃÖÖŸÖŸµÖÖ®Öê ŸÖê –ÖÖ®Ö
×´ÖôŸÖ ®ÖÃÖê. ×´ÖôÖ»Ö껵ÖÖ
–ÖÖ®ÖÖŸÖ ¯ÖŒ¾ÖŸÖÖ †Ö»Öß Ûúß ®ÖÖÆß Æê ÃÖ´Ö•ÖÖ¾ÖµÖÖÃÖ ´ÖÖÝÖÔ ®ÖÃÖê. »ÖÖî×ÛúÛú •Öß¾Ö®ÖÖ»ÖÖ
ˆ¯ÖµÖÖêÝÖß ¯Ö›ÞÖÖ¸ê ¤ãÃÖ¸ê ׿ÖõÖÞÖ ×´ÖôŸÖ ®ÖÃÖê. ŸÖÃÖê“Ö ¾ÖêÝÖ¾ÖêÝÖóµÖÖ
¿ÖÖáÖÖÓ“Öß †Ö×ÞÖ Ûú»ÖÖÓ“Öß ´ÖÖׯŸÖß ÆêÖŸÖ ®ÖÃÖê. ŸµÖÖ׿־ÖÖµÖ ×¾ÖªÖ£µÖÖÕ“µÖÖ ¤î®ÖÓפ®Ö
•Öß¾Ö®ÖÛδÖÖ¾Ö¸ »ÖõÖ šê¾Öæ®Ö ŸµÖÖÓ“Öê ®ÖîןÖÛú †Ö“Ö¸ÞÖ, ¿Ö¸ß¸Ã¾ÖÖãµÖ †Ö×ÞÖ
²ÖÖî׬¤Ûú ¯ÖÖŸÖôß ÃÖã¬ÖÖºþ®Ö ŸµÖÖÓ“Öê ³ÖÖ¾Öß •Öß¾Ö®Ö ÃÖ´Ö鬤 ¾Ö ÃÖ´ÖÖ•ÖÖ»ÖÖ
ˆ¯ÖµÖãŒŸÖ Ûú¸ÞµÖÖŸÖ ´Ö¤ŸÖ Ûú¸ŸÖÖ µÖêŸÖ ®ÖÃÖê.
µÖÖ ˆ×ÞÖ¾ÖÖ ¤æ¸ Ûú¸ÞµÖÖÃÖÖšß ÃÖÓ‘Ö×™ŸÖ þֺþþ¯ÖÖ“µÖÖ
׿ÖõÖÞÖÃÖÓãÖÖ Ûú֜޵ÖÖ“Öß ÝÖ¸•Ö ³ÖÖÃÖæ »ÖÖÝÖ»Öß. ŸµÖÖ¯ÖδÖÖÞÖê •Öî®ÖÖÓ®Öß ÃÖ¾ÖÔ •ÖÖŸÖßÓ“µÖÖ ¾Ö
¬Ö´ÖÖÕ“µÖÖ Ã¡Öß - ¯Öã¹ýÂÖÖÓ®ÖÖ ¾µÖ¾Ö×Ã£ÖŸÖ ¸ßŸÖß®Öê ׿ÖõÖÞÖ ¤êÞµÖÖÃÖÖšß
ÝÖãºþþÛãú»Ö, ×¾ÖªÖ»ÖµÖ, ÝÖÎÓ£Ö³ÖÖÓ›Ö¸ µÖÖÓÃÖָܵÖÖ ÃÖÓãÖÖ ¯ÖÎÖ“Öß®ÖÛúÖ»Öß
³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ ÃÖ¾ÖÔ¡Ö ÛúÖœ»µÖÖ ¾Ö ŸµÖÖ ÃÖÓãÖÖ ´ÖãÃÖ»Ö´ÖÖ®Öß †Ó´Ö»Ö ³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ ×ãָ
ÆÖê‡Ô¯ÖµÖÕŸÖ ´ÆÞÖ•Öê •Ö¾Öô•Ö¾Öô ‡ÃÖ¾Öß ÃÖ®ÖÖ“µÖÖ “ÖÖî¤Ö¾µÖÖ ¿ÖŸÖÛúÖ¯ÖµÖÕ
×¾ÖªÖ¯ÖÎÃÖÖ¸Ö“Öê ÛúÖµÖÔ ´ÖÖêš¶Ö ¯ÖδÖÖÞÖÖŸÖ Ûú¸ßŸÖ ÆÖꟵÖÖ.
ÝÖã¹ýÛãú»Ö ÃÖÓãÖÖ
¬Ö´ÖÔ–ÖÖ®Ö
¾Ö ÃÖÓÃÛéúŸÖß µÖÖÓ“ÖÖ ²ÖÆã•Ö®Ö ÃÖ´ÖÖ•ÖÖŸÖ ¯ÖΓÖÖ¸ ¾ÆÖ¾ÖÖ ´ÆÞÖæ®Ö •Öî®Ö
ÃÖ´ÖÖ•ÖÖ®Öê ÝÖã¹ýÛãú»Ö ÃÖÓãÖÖ ( Monastic Schools )
ãÖÖ¯Ö®Ö Ûú¸Ö¾ÖµÖÖÃÖ ¯ÖÎÖ¸Ó³Ö Ûê»ÖÖ. ¯Öãœê ²ÖÖ ¬Ö´ÖßÔµÖÖÓ®Öß Æß“Ö ¯ÖΣÖÖ ¾Ö֜׾ֻÖß †Ö×ÞÖ
ן֓µÖÖµÖÖêÝÖê ²ÖÖ ¬Ö´ÖÖÔ“ÖÖ ´ÖÖêš¶Ö ¯ÖδÖÖÞÖÖŸÖ ¯ÖΓÖÖ¸ Ûú¸ÞµÖÖŸÖ µÖ¿Ö
×´Öô×¾Ö»Öê. •Öî®Ö ¬Ö´ÖÔ
¯ÖÎÃÖÖ¸Ö²Ö¸Öê²Ö¸“Ö ³ÖÖ¸ŸÖßµÖ ÃÖÓÃÛéúŸÖß ÃÖ´Ö鬤 Ûú¸ÞµÖÖÃÖÖšß, »ÖÖêÛúÖÓ®ÖÖ
¿ÖîõÖ×ÞÖÛú ÃÖ¾Ö»ÖŸÖß ˆ¯Ö»Ö²¬Ö Ûúºþþ®Ö ¤êÞµÖÖÃÖÖšß †Ö×ÞÖ ²ÖÆã•Ö®Ö ÃÖ´ÖÖ•ÖÖ“Öê
®ÖîןÖÛú •Öß¾Ö®Ö ÃÖã¬ÖÖ¸ÞµÖÖÃÖÖšß µÖÖ ÝÖã¹ýÛãú»Ö ÃÖÓãÖÖÓ®Öß ±úÖ¸ ´ÖÖê»ÖÖ“Öß
ÛúÖ´Ö×ÝÖ¸ß Ûê»Öß †ÖÆê. µÖã¸Öê¯Ö´Ö¬µÖê ‘ †Ó¬ÖÖ¸ µÖãÝÖ ’ (Dark ages) ´ÆÞÖæ®Ö
ÃÖÓ²ÖÖê׬ֻµÖÖ •ÖÖÞÖÖ·µÖÖ ´Ö¬µÖµÖãÝÖß®Ö ÛúÖ»ÖÜÖÓ›ÖŸÖ ×ÜÖο“Ö®Ö ˆ¯Ö¤ê¿ÖÛúÖÓ“µÖÖ
´ÖšÖÓ®Öß •Öê ²ÖÖî׬¤Ûú ¾Ö †Ö¬µÖÖן´ÖÛú ¯Öã®Ö¹ýŸ£ÖÖ®ÖÖ“Öê ÛúÖµÖÔ ¯ÖÎÖ“Öß®Ö ÛúÖôß
Ûê»Öê, ŸÖê“Ö •Öî®ÖÖÓ®Öß ³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ Ûê»Öê.
•Öî®Ö †Ö“ÖÖµÖÖÕ®Öß Ã£ÖÖ¯Ö®ÖÖ Ûê»Öê»Öß Æß ÝÖã¹ýÛãú»Ö ®ÖãÃÖŸÖß ×¾ÖªÖÛêÓú¦ê
®Ö ¸ÖÆŸÖÖ »Ö¾ÖÛú¸“Ö ³ÖÖ¸ŸÖÖ“Öß ¯ÖδÖãÜÖ †¿Öß ÃÖÖÓÃÛéúןÖÛú ÛêÓú¦ ²Ö®Ö»Öß.
³ÖÖ¸ŸÖÖ“µÖÖ ÃÖ¾ÖÔ ³ÖÖÝÖÖÓŸÖ •Öî®Ö ÝÖã¹ýÛãú»Öê ÆÖêŸÖß. ¾µÖÖ¾ÖÆÖ׸Ûú †›“ÖÞÖß
»ÖõÖÖŸÖ ‘Öê‰ú®Ö ¾Ö ¤æ¸¤é媧 šê¾Öæ®Ö ÝÖã¹ýÛãú»ÖÖÓ“Öß •ÖÖÝÖÖ •Öî®Ö
†Ö“ÖÖµÖÖÕÛú›æ®Ö ×®Ö¾Ö›ÞµÖÖŸÖ µÖêŸÖ †ÃÖê.
ÃÖÖ¬ÖÖ¸ÞÖ¯ÖÞÖê ¸Ö•Ö¬ÖÖ®Öߕ־Öô, ´ÖÖêš´ÖÖêš¶Ö ¿ÖƸß, ®Ö¤ß“µÖÖ ÛúÖšß, ¯ÖδÖãÜÖ
´ÖÖÝÖÖÔÓ¾Ö¸, ´ÖÝÖ¸ ›ÖêÓÝÖ¸Ö“µÖÖ •Ö¾Öô ÝÖã¹ýÛãú»ÖÖÓ“Öß •ÖÖÝÖÖ ×®Ö׿“ÖŸÖ Ûê»Öß
•ÖÖ‡Ô; ŸµÖÖ´Öãôê »ÖÖêÛúÖÓ®ÖÖ †¿ÖÖ ÝÖã¹ýÛãú»ÖÖÓ“ÖÖ ±úÖµÖ¤Ö
‘ÖêÞÖê ±úÖ¸ ÃÖÖêµÖß“Öê —ÖÖ»Öê †Ö×ÞÖ ´ÆÞÖæ®Ö“Ö ×ÛúŸµÖêÛú ¿ÖŸÖÛê •Öî®Ö
ÝÖã¹ýÛãú»Öê »ÖÖêÛúׯÖ뵅 š¸»Öß.
²ÖÓÝÖÖ»Ö´Ö¬µÖê ¯ÖãÓ›Ò¾Ö¬ÖÔ®Ö ¾Ö ŸÖÖ´ÖÎ×»Ö¯ŸÖ; ´ÖÝÖ¬Ö¤ê¿ÖÖŸÖ ¾Öî¿ÖÖ»Öß, “ÖÓ¯ÖÛú ¾Ö ¸Ö•ÖÝÖéÆ;
ˆ¢Ö¸ ³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ ´Ö£Öã¸Ö, ²Ö®ÖÖ¸ÃÖ, ÁÖÖ¾ÖßÖß, ÛúÖÓׯֻµÖ ¾Ö ˆ••Öî®Ö; ¯Ö׿“Ö´Ö ³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ «Ö¸ÛúÖ ÝÖÖ¾ÖÖ•Ö¾Öôß»Ö
®ÖÓ¤®Ö¾Ö®Ö, ¯ÖÖê»ÖÖÃÖ¯Öæ¸, ¯ÖÖ™»Ö¯Öæ¸ ¾Ö ³ÖéÝÖã¯Öæ¸ ( ´ÆÞÖ•Öê †Ö¬Öã×®ÖÛú
³Ö›Öê“Ö ); ´Ö¬µÖ ³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ
×õÖן֯ÖÎןÖÂšÖ¯Öæ¸ ¾Ö Ûú×»ÖÓÝÖ®ÖÝÖ¸ †Ö×ÞÖ ¤×õÖÞÖ ³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ ÁÖ¾ÖÞÖ²ÖêôÝÖÖêô,
ÛúÖÓ“Öß ¾Ö Æã´Ö“Ö µÖÖ ×šÛúÖÞÖß †ÃÖ»Öê»Öß •Öî®Ö ÝÖã¹ýÛãú»Öê ¯ÖÎÖ“Öß®Ö ÛúÖ»ÖÖŸÖ
±úÖ¸ ¯ÖÎ×ÃÖ¬¤ ÆÖêŸÖß. ŸµÖÖ׿־ÖÖµÖ
‡ŸÖ¸ †®ÖêÛú »ÖÆÖ®Ö ¿ÖƸÖÓŸÖ ¾Ö ÜÖê›¶ÖÓŸÖÃÖã¬¤Ö †¿Öß ÝÖã¹ýÛãú»Öê ãÖÖ¯Ö®Ö —ÖÖ»Öß
¾Ö ŸµÖÖÓ®Öß ¬ÖÖ×´ÖÔÛú ¾Ö »ÖÖî×ÛúÛú ׿ÖõÖÞÖÖ“ÖÖ ¯ÖΓÖÖ¸ Ûê»ÖÖ.
•Öî®Ö
¬Ö´ÖÖÔ“µÖÖ ¬µÖêµÖÖ®ÖãÃÖÖ¸ ÃÖ¾ÖÔ •ÖÖŸÖßÓ“µÖÖ, £Ö¸ÖÓ“µÖÖ ¾Ö ¬Ö´ÖÖÔ“µÖÖ
×¾ÖªÖ£µÖÖÕ®ÖÖ •Öî®Ö ÝÖã¹ýÛãú»ÖÖÓŸÖ ¯ÖξÖê¿Ö ×´ÖôŸÖ †ÃÖê. ¾ÖµÖÖ“µÖÖ †Öš¾µÖÖ ¾ÖÂÖßÔ
¯ÖξÖê¿Ö פ»ÖÖ •ÖÖŸÖ †ÃÖê ¾Ö ¯ÖΟµÖêÛú ×¾ÖªÖ£µÖÖÔ»ÖÖ †Öš ¾ÖÂÖÖÕ“ÖÖ †³µÖÖÃÖÛδÖ
¯Öã¸Ö Ûú¸Ö¾ÖÖ »ÖÖÝÖŸÖ †ÃÖê. µÖÖ ÝÖã¹ýÛãú»ÖÖÓ´Ö¬Öæ®Ö ׿ÖÛú×¾Ö»µÖÖ •ÖÖÞÖÖ·µÖÖ ×¾ÖÂÖµÖÖÓ“Öê õÖê¡Ö
ÃÖ¾ÖÕÛú ÂÖ ¾Ö ×¾ÖßÖéŸÖ ÆÖêŸÖê. ׿ÖõÖÞÖÛδÖÖŸÖ ¬Ö´ÖÔ–ÖÖ®Ö, ÃÖÖׯŸµÖ, Ûú»ÖÖ, µÖ㬤¿ÖÖÃ¡Ö ‡ŸµÖÖ¤ß
×¾ÖÂÖµÖÖÓ“ÖÖ ÃÖ´ÖÖ¾Öê¿Ö ÆÖêŸÖ †ÃÖê.
¬ÖÖ×´ÖÔÛú †³µÖÖÃÖÛδÖÖŸÖ •Öî®Ö ¤¿ÖÔ®ÖÖ²Ö¸Öê²Ö¸ ¾ÖîפÛú
¾Ö ²ÖÖ ¤¿ÖÔ®ÖÖ“ÖÖÆß ÃÖÜÖÖê»Ö †³µÖÖÃÖ ‘ÖêŸÖ»ÖÖ •ÖÖŸÖ †ÃÖê. ŸµÖÖ׿־ÖÖµÖ
¸Ö•Ö‘Ö¸ÖÞµÖÖÓŸÖæ®Ö ¾Ö õÖ×¡ÖµÖ Ûãú»ÖÖÓŸÖæ®Ö µÖêÞÖÖ·µÖÖ ×¾ÖªÖ£µÖÖÕÃÖÖšß
µÖ㬤׿ÖõÖÞÖ ¾Ö ¿ÖÖ¸ß׸Ûú ׿ÖõÖÞÖ ¤êÞµÖÖ“Öß ÜÖÖÃÖ ÃÖÖêµÖ Ûê»Öß •ÖÖŸÖ †ÃÖê. ²Ö¸ê“Ö •Öî®Ö †Ö“ÖÖµÖÔ
µÖ㬤Ûú»ÖÖ¯ÖÖ¸ÓÝÖŸÖ ÆÖêŸÖê †Ö×ÞÖ ×¾ÖªÖ£µÖÖÕ“Öß Ûãú¾ÖŸÖ »ÖõÖÖŸÖ ‘Öê‰ú®Ö ŸµÖÖÓ®ÖÖ
µÖ㬤¿ÖÖáÖÖŸÖᯙ ›Ö¾Ö¯Öê“Ö ×¿ÖÛú¾ÖßŸÖ †ÃÖŸÖ. µÖÖÃÖÖšß ÝÖã¹ýÛãú»ÖÖ»ÖÖ
»ÖÖÝÖæ®Ö“Ö ´ÖÖêšê ´Öî¤Ö®Ö ¸ÖÜÖæ®Ö šê¾ÖÞµÖÖŸÖ µÖêŸÖ †ÃÖê. ˆ¤ÖƸÞÖ ´ÆÞÖæ®Ö ×ÃÖ¬¤ÃÖê®Ö
†Ö“ÖÖµÖÖÕ“µÖÖ ÝÖã•Ö¸ÖŸÖ´Ö¬Öᯙ ´ÖÖê¸ê¯Öæ¸ ¿ÖÆ¸ß †ÃÖ»Ö껵ÖÖ ÝÖã¹ýÛãú»ÖÖ“Öê ¤êŸÖÖ
µÖê‡Ô»Ö. ן֣Öê †Ö“ÖÖµÖÔ
×ÃÖ¬¤ÃÖê®Ö µÖÖÓ®Öß Ûú®ÖÖê•Ö“µÖÖ µÖ¿ÖÖê¾Ö¬ÖÔ®Ö ¸Ö•ÖÖ“µÖÖ ´Öã»ÖÖ»ÖÖ ¬ÖÖ×´ÖÔÛú
׿ÖõÖÞÖÖ²Ö¸Öê²Ö¸“Ö ×¾Ö×¾Ö¬Ö Ûú»ÖÖ ¾Ö µÖ㬤¿ÖÖÃ¡Ö µÖÖ ×¾ÖÂÖµÖÖÓ“ÖêÆß ׿ÖõÖÞÖ
פ»Öê, †ÃÖÖ Ã¯Ö™ ˆ»»ÖêÜÖ ¸Ö•Ö¿ÖêÜÖ¸ µÖÖÓ“µÖÖ ‘ ¯ÖβÖÓ¬ÖÛúÖê¿Ö ’ µÖÖ ÝÖÎÓÓ£ÖÖŸÖ †ÖÆê.
׿ÖõÖÞÖ¯Ö¬¤ŸÖß
ÝÖã¹ýÛãú»ÖÖŸÖß»Ö ×¿ÖõÖÞÖ¯Ö¬¤ŸÖß ¾Öî׿Ö™¶¯ÖæÞÖÔ ÆÖêŸÖß. ±úŒŸÖ ôָÞÖ¿ÖŒŸÖß»ÖÖ ŸÖÖÞÖ
®Ö ¤êŸÖÖ ×¾Ö“ÖÖ¸¿ÖŒŸÖß •ÖÖÝÖéŸÖ Ûúºþ®Ö ׿ÖõÖÞÖ ×¤»Öê •ÖÖŸÖ †ÃÖê. ®ÖãÃÖŸµÖÖ ¯ÖÖšÖÓŸÖ¸Ö¾Ö¸“Ö ÝÖã¹ýÛãú»ÖÖŸÖ ³Ö¸
פ»ÖÖ •ÖÖŸÖ ®ÖÃÖê; ŸµÖÖ´Öãôê
×¾ÖªÖ£µÖÖÕ“Öß ²ÖÖî׬¤Ûú ¯ÖÖŸÖôß ˆÓ“ÖÖ¾Ö»Öß •ÖÖŸÖ †ÃÖê. ŸµÖÖÓ®ÖÖ Ã¾ÖŸÖÓ¡Ö¯ÖÞÖê
×¾Ö“ÖÖ¸ Ûú¸ÞµÖÖ“Öß ÃÖ¾ÖµÖ »ÖÖÝÖŸÖ †ÃÖê.
•Öî®Ö ¬Ö´ÖÔ ÆÖ ÛúÖêÞÖŸµÖÖÆß ‹ÛúÖ ¯ÖδÖÖ×ÞÖŸÖ
ÝÖÎÓ£ÖÖ¾Ö¸ †Ö¬ÖÖ¸»Öê»ÖÖ ®ÖÃÖ»µÖÖ®Öê †Ó¬ÖÁÖ¬¤ê¯ÖêõÖÖ ×¾Ö“ÖÖ¸•ÖÖÝÖéŸÖß»ÖÖ ¾Ö
²Öã׬¤¯ÖδÖÖÞµÖÖ»ÖÖ •ÖÖÃŸÖ ´ÖÆ¢¾Ö פ»Öê •ÖÖŸÖ †ÃÖê.
×¾ÖªÖ£µÖÖÕ®ÖÖ ÝÖã¹ýÛãú»ÖÖŸÖ ¸ÖÆÞÖ †Ö¾Ö¿µÖÛú †ÃÖê. ÝÖã¹ýÛãú»ÖÖŸÖ ¸ÖÆæ®Ö
†³µÖÖÃÖ Ûú¸ÞÖÖ·µÖÖÓ®ÖÖ ¬ÖÖ×´ÖÔÛú ¾Ö ®ÖîןÖÛú ²ÖÓ¬Ö®Öê Ûú™ÖõÖÖ®Öê ¯ÖÖôÖ¾Öß
»ÖÖÝÖŸÖ †ÃÖŸÖ. ¾Ö׸š
†Ö“ÖÖµÖÖÕ“µÖÖ †Ö–ÖÖ ×¿Ö¸ÃÖÖ¾ÖÓª ´ÖÖ®ÖÖ¾µÖÖ »ÖÖÝÖŸÖ †ÃÖŸÖ. ×¾Ö«Ö®Ö ¾Ö †Ö¤¿ÖÔ
ÝÖã¹ý•Ö®ÖÖÓ“ÖÖ ÃÖ¤î¾Ö ÃÖÆ¾ÖÖÃÖ ×´ÖôŸÖ ÝÖ껵ÖÖ®Öê ÃÖ֯וÖÛú“Ö ×¾ÖªÖ£µÖÖÕ®ÖÖ
•Ö®´Ö³Ö¸ ŸµÖÖ“ÖÖ »ÖÖ³Ö ×´ÖôŸÖ †ÃÖê.
š¸Ö×¾ÖÛú
׿ÖõÖÞÖÛ뫅 ¯Öã¸Ö —ÖÖ»µÖÖ®ÖÓŸÖ¸ ×¾ÖªÖ£µÖÖÕ“Öß ¯Ö¸ßõÖÖ ‘ÖêÞµÖÖŸÖ µÖêŸÖ †ÃÖê ¾Ö
ŸµÖÖÓ“µÖÖ ¯ÖÖ¡ÖŸÖê¯ÖδÖÖÞÖê ŸµÖÖÓ®ÖÖ ¯ÖÓ×›ŸÖ, ²ÖÆãÁÖãŸÖ †Ö×ÞÖ ³Ö¼ †¿ÖÖ ¯Ö¤¾µÖÖ
¤êÞµÖÖŸÖ µÖêŸÖ †ÃÖŸÖ ¾Ö †¿ÖÖ ˆ¯ÖÖ¬Öß ¬ÖÖ¸ÞÖ Ûú¸ÞÖÖ·µÖÖ ×¾Ö«Ö®ÖÖÓ®ÖÖ ÃÖ´ÖÖ•ÖÖŸÖ
´ÖÖ®ÖÖ“Öê ãÖÖ®Ö ×´ÖôŸÖ †ÃÖê.
•Öî®Ö ÝÖã¹ýÛãú»Öê †×ŸÖ¿ÖµÖ ÃÖãÃÖÓ‘Ö×™ŸÖ ÆÖêŸÖß †Ö×ÞÖ µÖÖêÝµÖ †¿ÖÖ
†Ö“ÖÖµÖÖÕÛú›æ®Ö ŸµÖÖÓ“Öê ÃÖÓ“ÖÖ»Ö®Ö ÆÖêŸÖ †ÃÖê. ‘ ¯Öξ֕µÖÖ¤ÖµÖÛú, ’ ‘ ×®ÖµÖÖÔ¯ÖÛú ’ †ÃÖê ¾ÖêÝÖ¾ÖêÝÖôê †×¬ÖÛúÖ¸ß †ÃÖŸÖ ¾Ö ŸµÖÖÓ“µÖÖ ÛúÖ´ÖÖÓ“Öß ¾Ö
•Ö²Öֲָ֤ߓÖß ®Öß™ †ÖÜÖÞÖß Ûê»Öß •ÖÖŸÖ
†ÃÖê. ¸Ö•Öê - ¸•Ö¾ÖÖ›ê
¾Ö ¬ÖÖ×´ÖÔÛú »ÖÖêÛú µÖÖÓ“µÖÖ ¤êÞÖݵÖÖÓ´Ö¬Öæ®Ö ÝÖã¹ýÛãú»ÖÖÓ“ÖÖ ÜÖ“ÖÔ ³ÖÖÝÖ×¾Ö»ÖÖ
•ÖÖŸÖ †ÃÖê. †Ö“ÖÖµÖÖÕ“Öê
ÛúŸÖéÔ®¾Ö ¾Ö ÁÖÖ¾ÖÛúÖÓ“Öê ¤ÖŸÖéŸ¾Ö µÖÖÓ“µÖÖ ÃÖÓµÖÖêÝÖÖ´Öãôê †¿ÖÖ
ÝÖã¹ýÛãú»ÖÃÖÓãÖÖ 500 ¾ÖÂÖÖÕÆæ®Ö †×¬ÖÛú ¾Ö †¾µÖÖÆŸÖ¯ÖÞÖê ׿ÖõÖÞÖÖ“Öê ¯Ö×¾Ö¡Ö
ÛúÖµÖÔ Ûúºþþ ¿ÖÛú»µÖÖ.
•Öî®Ö
ÝÖã¹ýÛãú»ÖÖÓ´Ö¬Öæ®Ö †¬µÖµÖ®Ö ¾Ö †¬µÖÖ¯Ö®Ö ÃÖ¤î¾Ö “ÖÖ»Öæ“Ö †ÃÖê; ¯ÖÞÖ ×¾Ö¿ÖêÂÖ
´ÖÆ¢¾ÖÖ“Öß ÝÖÖê™ Æß Ûúß, ÝÖã¹ýÛãú»ÖÖŸÖᯙ †Ö“ÖÖµÖÔ •Ö㮵ÖÖ ÝÖÎÓ£ÖÖÓ“Öê
ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®Ö Ûú¸ÞÖê, ŸµÖÖÓ“µÖÖ ¯ÖÎןÖ×»Ö¯Öß ŸÖµÖÖ¸ Ûú¸ÞÖê, ®Ö¾Öß®Ö ÝÖÎÓ£Ö¸“Ö®ÖÖ
Ûú¸ÞÖê, •Ö㮵ÖÖ ÝÖÎÓ£ÖÖÓ“Öê ÃÖÓ¸õÖÞÖ Ûú¸ÞÖê, †ÜÖÓ› –ÖÖ®ÖÃÖÖ¬Ö®ÖÖ “ÖÖ»Öæ
šê¾ÖÞÖê, ¾ÖêÝÖ¾ÖêÝÖóµÖÖ ÝÖã¹ýÛãú»ÖÖÓ´Ö¬Öæ®Ö ¾Ö֤׾־ÖÖ¤ ‘Ö›¾Öæ®Ö †ÖÞÖÞÖê,
×¾Ö«Ö®ÖÖÓ“µÖÖ ¬Ö´ÖÔ¯Ö׸ÂÖ¤Ö ³Ö¸×¾ÖÞÖê, ¬Ö´ÖÔ–ÖÖ®Ö ¯ÖÎÃÖÖ¸ÖÃÖÖšß ×¾ÖÆÖ¸ Ûú¸ÞÖê,
¾µÖÖܵÖÖ®Ö´ÖÖ»ÖÖ ‘Ö›æ¾Ö®Ö †ÖÞÖÞÖê ¾Ö ŸµÖÖÓ“Öê •Öß¾Ö®Ö ÃÖ´Ö鬤 Ûú¸ÞÖê µÖÖÓÃÖÖšß
†×¾Ö¸ŸÖ ¯Öε֟®Ö¿Öᯙ †ÃÖŸÖ. ÃÖ֯וÖÛú“Ö †¿ÖÖ •Öî®Ö ÝÖã¹ýÛãú»Öê ¯ÖÎÖ“Öß®Ö ÛúÖôß ³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ
»ÖÖêÛúׯÖ뵅 —ÖÖ»Öß †ÃÖ»µÖÖÃÖ ®Ö¾Ö»Ö ®ÖÖÆß.
×¾ÖªÖ»ÖµÖ ÃÖÓãÖÖ
•Öî®Ö ¾ÖÖ’Ëû´ÖµÖÖ¾Öºþ®Ö †ÃÖê ïÖ™ פÃÖæ®Ö µÖêŸÖê Ûúß,
¯ÖÎÖ“Öß®Ö ÛúÖôß ³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ ÃÖ¾ÖÔ ×šÛúÖÞÖß »ÖÖî×ÛúÛú ¾Ö ¬ÖÖ×´ÖÔÛú ׿ÖõÖÞÖ ¤êÞÖÖ¸ß
ÃÖãÃÖÓ‘Ö×™ŸÖ ×¾ÖªÖ»ÖµÖê ²ÖÎÖÊÞÖÖÓ¯ÖδÖÖÞÖê •Öî®ÖÖÓÛú›æ®ÖÆß ´ÖÖêš¶Ö ¯ÖδÖÖÞÖÖ¾Ö¸
“ÖÖ»Ö×¾Ö»Öß •ÖÖŸÖ †ÃÖŸÖ. µÖÖ ×¾ÖªÖ»ÖµÖÖÓŸÖæ®Ö ×¾ÖªÖ£µÖÖÕ®ÖÖ ŸµÖÖÓ“µÖÖ ¯Öãœß»Ö †ÖµÖãµÖÖŸÖ
†Ö•Öß×¾ÖÛê»ÖÖ ˆ¯ÖµÖÖêÝÖß ¯Ö›ê»Ö ¾Ö ŸÖê ˆ¢Ö´Ö ®ÖÖÝÖ׸Ûú ÆÖêŸÖß»Ö, †¿ÖÖ
¯ÖÎÛúÖ¸“Öê ׿ÖõÖÞÖ ¤êÞµÖÖÛú›ê ÃÖÓ“ÖÖ»ÖÛúÖÓ“ÖÖ Ûú™ÖõÖ †ÃÖê. •Öî®ÖÖÓ®Öß “ÖÖ»Ö×¾Ö»Öê»Öß †¿Öß ×¾ÖªÖ»ÖµÖê
ÃÖÖÓ¯ÖΤÖ×µÖÛú þֺþ¯ÖÖ“Öß ®Ö¾ÆŸÖß ¾Ö ÃÖ¾ÖÔ •Ö®ÖŸÖê»ÖÖ ×¿ÖõÖÞÖÖ“ÖÖ »ÖÖ³Ö
×´ÖôÖ¾ÖÖ, µÖÖ ÆêŸÖæ®Öê ŸÖß Ã£ÖÖ¯Ö®ÖÖ Ûê»Öß ÆÖêŸÖß.
†¿ÖÖ ×¾ÖªÖ»ÖµÖÖÓ´Ö¬Öæ®Ö ÛúÖÆß ¯ÖδÖÖÞÖÖŸÖ ÝÖã¹ýÛãú»Ö ¯Ö¬¤ŸÖß“ÖÖ
†¾Ö»ÖÓ²Ö Ûê»ÖÖ •ÖÖŸÖ †ÃÖê. ²Ö¸ê“ÖÃÖê ×¾ÖªÖ£ÖßÔ ×¾ÖªÖ»ÖµÖÖŸÖ †Ö“ÖÖµÖÖÕ“µÖÖ ¤êÜÖ¸êÜÖßÜÖÖ»Öß
¸ÖÆæ®Ö †³µÖÖÃÖ Ûú¸ßŸÖ †ÃÖŸÖ. ¸Ö•Ö‘Ö¸ÖÞµÖÖŸÖæ®Ö µÖêÞÖÖ¸ê ×¾ÖªÖ£ÖßÔÃÖã¬¤Ö ¾ÖÖ™»µÖÖÃÖ †¿ÖÖ ¸ßŸÖß®Öê
ÝÖãºþÓþ“µÖÖ ÃÖÖ×®®Ö¬µÖÖŸÖ ¸ÖÆæ®Ö †Ö¯Ö»ÖÖ ×¿ÖõÖÞÖÛ뫅 ¯Öã¸Ö Ûú¸ßŸÖ †ÃÖŸÖ.
•Öß¾Ö®ÖÖ¿Öß
ÃÖÓ²ÖÓ×¬ÖŸÖ †¿ÖÖ ÃÖ¾ÖÔ ×¾ÖÂÖµÖÖÓ“Öê ׿ÖõÖÞÖ ×¾ÖªÖ»Ö®ÖµÖÖŸÖæ®Ö ¤êÞµÖÖŸÖ µÖêŸÖ
†ÃÖê. ³ÖÖÂÖÖ, ÝÖ×ÞÖŸÖ,
×¾Ö–ÖÖ®Ö, ÃÖÓÝÖߟÖ, ®Ö韵Ö, ×“Ö¡Ö †Ö¤ß Ûú»ÖÖ, ¿ÖÖ¸ß׸Ûú ׿ÖõÖÞÖ, µÖ㬤¿ÖÖáÖ
¾ÖÝÖî¸ê ×¾ÖÂÖµÖÖÓ“ÖÖ ŸµÖÖÓ“µÖÖ ×¿ÖõÖÞÖÛδÖÖŸÖ ÃÖ´ÖÖ¾Öê¿Ö ÆÖêŸÖ †ÃÖê. ¸Ö•Ö¯Öã¡ÖÖÓ®ÖÖ 72 Ûú»ÖÖÓ“Öê
׿ÖõÖÞÖ ¤êÞµÖÖ“Öß ÃÖÖêµÖ ÛúÖÆß ×¾ÖªÖ»ÖµÖÖÓŸÖæ®Ö Ûê»Öß •ÖÖŸÖ †ÃÖê.
•Öî®Ö
¬Ö´ÖÖÔ“µÖÖ †³µÖÖÃÖÖ¾Ö¸ µÖÖ ×¾ÖªÖ»ÖµÖÖÓŸÖæ®Ö ×¾Ö¿ÖêÂÖ »ÖõÖ ¤êÞµÖÖŸÖ µÖêŸÖ †ÃÖê; ¯ÖÞÖ ŸµÖÖ“Ö²Ö¸Öê²Ö¸
×¾ÖªÖ£µÖÖÕ®ÖÖ ‡ŸÖ¸ ¬Ö´ÖÖÕ“ÖÖ †³µÖÖÃÖÃÖã¬¤Ö Ûú¸Ö¾ÖÖ »ÖÖÝÖê. ×¾Ö¿ÖêÂÖŸÖ: ×ÆÓ¤æ ¬Ö´ÖÖÔ“ÖÖ †³µÖÖÃÖ ÆÖ
†Ö¾Ö¿µÖÛú ×¾ÖÂÖµÖ ÝÖÞÖ»ÖÖ •ÖÖŸÖ †ÃÖê.
ÝÖÎÓ£Ö³ÖÖÓ›Ö¸ ÃÖÓãÖÖ
•Öî®Ö †Ö“ÖÖµÖÖÕ®Öß ×®Ö´ÖÖÔÞÖ Ûê»Öê»Öß †´ÖÖê»Ö ÝÖÎÓ£ÖÃÖÓ¯Ö¤Ö
ÃÖã¸×õÖŸÖ šê¾ÖÖ¾Öß †Ö×ÞÖ ŸµÖÖ ÝÖÎÓ£Ö³ÖÖÓ›Ö¸ ÃÖÓãÖÖ ¯ÖÎÖ“Öß®Ö ÛúÖôß Ã£ÖÖ¯Ö®Ö
Û껵ÖÖ ¾Ö †Ö•ÖŸÖÖÝÖÖµÖŸÖ “ÖÖ»Öæ šê¾Ö»µÖÖ.
ÃÖÖ¾ÖÔ•Ö×®ÖÛú ÝÖÎÓ£ÖÖ»ÖµÖÖ“µÖÖ Ã¾Öºþ¯ÖÖ“µÖÖ µÖÖ
ÃÖÓãÖÖÓ®Öß ´ÖÆ¢¾Ö¯ÖæÞÖÔ ¿ÖîõÖ×ÞÖÛú ÛúÖµÖÔ Ûê»Öê †ÖÆê. ŸµÖÖÓ“µÖÖ´Öãôê“Ö –ÖÖ®ÖÖ“ÖÖ
¯ÖΓÖÓ› ÃÖÖšÖ †Ö•Ö ÃÖÓ¿ÖÖê¬ÖÛúÖÓ®ÖÖ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö —ÖÖ»ÖÖ †ÖÆê ¾Ö ¯ÖÎÖ“Öß®Ö ³ÖÖ¸ŸÖßµÖ
ÃÖÓÃÛéúŸÖß“Öê ÃÖ¾ÖÖÕÝÖ¯Ö׸¯ÖæÞÖÔ ¤¿ÖÔ®Ö ‘Ö›ÞµÖÖÃÖ ²Ö¸ß“Ö ´Ö¤ŸÖ ÆÖêŸÖ †ÖÆê.
³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ ×¾Ö¿ÖêÂÖ •Öî®Ö ¾ÖÃÖŸÖß †ÃÖ»Ö껵ÖÖ ÛêÓú¦Ã£ÖÖ®Öß
´ÖÖêš´ÖÖêšß ÝÖÎÓ£Ö³ÖÖÓ›Ö¸ê ãÖÖ¯Ö®ÖÖ Ûú¸ÞµÖÖŸÖ †Ö»Öß. Æß
ãÖÖ¯Ö®ÖÖ Ûú¸ÞµÖÖÃÖÖšß •Öî®Ö †Ö“ÖÖµÖÖÕ®Öß ¯ÖãœÖÛúÖ¸ ‘ÖêŸÖ»ÖÖ ¾Ö •Öî®Ö
¬Ö×®ÖÛúÖÓ®ÖÖ ŸµÖÖÓ®ÖÖ ¬ÖÖ×´ÖÔÛú ¾Ö ¿ÖîõÖ×ÞÖÛú ÛúÖµÖÔ ´ÆÞÖæ®Ö ¯ÖÖך²ÖÖ ×¤»ÖÖ.
Ûú®ÖÖÔ™ÛúÖŸÖ ´Öæ›×²Ö¦ß,´ÖÆÖ¸Ö™ÒÖŸÖ ÛúÖ¸•ÖÖ,
¸Ö•ÖãÖÖ®ÖÖŸÖ •ÖêÃÖ»Ö´Öê¸ ¾Ö ײÖÛúÖ®Öê¸ †Ö×ÞÖ ÝÖã•Ö¸ÖŸÖêŸÖ ¯ÖÖ™ÞÖ µÖê£Öß»Ö
×¾Ö¿ÖÖ»Ö ¿ÖÖáÖÖ³ÖÖÓ›Ö¸ê ³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ ¯ÖÎ×ÃÖ¬¤ †ÖÆêŸÖ. •ÖêÃÖ»Ö´Öê¸
¾Ö ײÖÛúÖ®Öê¸ µÖê£Öᯙ ÝÖÎÓ£Ö³ÖÖÓ›¸ÖÓ¾Öºþþ®Ö ŸµÖÖ“µÖÖ ¯ÖΓÖÓ›ŸÖê“Öß ¾Ö
¿ÖîõÖ×ÞÖÛú ´ÖÆÖ¢¾ÖÖ“Öß Ûú»¯Ö®ÖÖ µÖê‡Ô»Ö.
ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®ÖÖ“µÖÖ ¤é™߮Öê †×ŸÖµÖ¿Ö ˆ¯ÖµÖÖêÝÖß ÝÖÎÓ£Ö
ŸµÖÖ ³ÖÖÓ›Ö¸ÖŸÖ ¯ÖΓÖÓ› ÃÖÓܵÖê®Öê ˆ¯Ö»Ö²¬Ö †ÖÆêŸÖ. ÜÖ㧠ײÖÛúÖ®Öê¸ ÝÖÖ¾Öß
¯Ö®®ÖÖÃÖ Æ•ÖÖ¸ ÝÖÎÓ£Ö ÃÖÓÝÖÎׯŸÖ Ûê»Öê †ÖÆêŸÖ. ÃÖÓÃÛéúŸÖ, ¯ÖÎÖÛéúŸÖ,
†¯Ö³ÖÎÓ¿Ö, ¸Ö•ÖãÖÖ®Öß, ׯӤß, ÝÖã•Ö¸ÖŸÖß, ˆ¤æÔ, ¯Ö׿ÖÔµÖ®Ö, ´Ö¸Öšß, ²ÖÓÝÖÖ»Öß
‡ŸµÖÖ¤ß ³ÖÖÂÖÖÓŸÖæ®Ö ŸÖÖ›¯Ö¡Öê ¾Ö ÛúÖÝÖ¤ µÖÖÓ¾Ö¸ ×»Öׯ»Öê»Öê ÝÖÎÓ£Ö ×ŸÖ£Öê
ˆ¯Ö»Ö²¬Ö †ÖÆêŸÖ. •Öî®Ö ¾Ö †•Öî®Ö ÝÖÎÓ£ÖÛúÖ¸ÖÓ®Öß ×»Öׯ»Öê»Öê ¤ã×´ÖÔô ÝÖÎÓ£Ö µÖÖ
³ÖÖÓ›Ö¸ÖÓŸÖæ®Ö ¯ÖÖÆÖ¾ÖµÖÖÃÖ ÃÖÖ¯Ö›ŸÖÖŸÖ.
ÛúÖÆß ´ÖÆ¢¾ÖÖ“µÖÖ ÝÖÎÓ£ÖÖÓ“µÖÖ ¾ÖêÝÖ¾ÖêÝÖóµÖÖ ÛúÖôß
Ûê»Ö껵ÖÖ ¯ÖΟÖß ‡£Öê †ÃÖ»µÖÖ´Öãôê ŸµÖÖÓ“Öê ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®Ö Ûú¸ÞÖê ÃÖÖêµÖß“Öê
ÆÖêŸÖê. ×ÛúŸµÖêÛú
¿ÖŸÖÛúÖÓ¯Öæ¾ÖßÔ ×®Ö¸×®Ö¸ÖóµÖÖ ³ÖÖÂÖÖÓŸÖᯙ ÝÖÎÓ£ÖÖ´Öãôê ³ÖÖÂÖÖ¿ÖÖáÖÖ“µÖÖ
†³µÖÖÃÖÖÃÖ ¾Ö ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®ÖÖÃÖ ²Ö¸ß“Ö ´Ö¤ŸÖ ÆÖêŸÖê. ¯ÖÎ×ÃÖ¬¤ »ÖêÜÖÛúÖÓ®Öß Ã¾ÖŸÖ: “µÖÖ
ˆ¯ÖµÖÖêÝÖÖÃÖÖšß Ûúºþ®Ö šê¾Ö»Öê»Öß ™Ö“ÖÞÖê (µÖÖ»ÖÖ ÝÖã×™ÛúÖ †ÃÖê ´ÆÞÖŸÖÖŸÖ) ¾Ö
‡ŸÖ¸ ´ÖÆ¢¾ÖÖ“µÖÖ ÝÖÎÓ£ÖÖÓŸÖᯙ †¾ÖŸÖ¸ÞÖê µÖÖ ³ÖÖÓ›Ö¸ÖÓŸÖã®Ö ÃÖã¸×õÖŸÖ šê¾Ö»Öß
†ÖÆêŸÖ; ŸÖÃÖê“Ö ‹ê×ŸÖÆÖ×ÃÖÛú
ÃÖÖ´ÖãÝÖÎß“µÖÖ ¤é™߮Öê¤êÜÖᯙ Æß ÝÖÎÓ£Ö³ÖÖÓ›Ö¸ê ´ÖÆ¢¾ÖÖ“Öß †ÖÆêŸÖ. •Öã®Öß ×“Ö¡Öê, ¯Ö¼Ö¾Ö»Öß, ×¾Ö–ÖׯŸÖ¯Ö¡Öê
µÖÖÓÃÖÖ¸ÜÖß ‹ê×ŸÖÆÖ×ÃÖÛú ´ÖÖׯŸÖß ×´ÖôÞµÖÖ“Öß ÃÖÖ¬Ö®Öê ‡£Öê ÃÖÖ¯Ö›ŸÖÖŸÖ. ¬ÖÖ×´ÖÔÛú
×¾ÖÂÖµÖÖÓ²Ö¸Öê²Ö¸“Ö ‡ŸÖ¸ ¿ÖÖáÖßµÖ ×¾ÖÂÖµÖÖÓ¾Ö¸ ×»Öׯ»Öê»Öê ÝÖÎÓ£Ö ‡£Öê
ÃÖã¸×õÖŸÖ †ÖÆêŸÖ. ÛúÖÆß ´ÖÆ¢¾Ö¯ÖæÞÖÔ ÝÖÎÓ£ÖÖÓ“µÖÖ ¯ÖÎןÖ×»Ö¯Öß ŸÖµÖÖ¸ Ûú¸ÞµÖÖ“Öê ¾Ö
ÃÖÓÝÖÎׯŸÖ Ûê»Ö껵ÖÖ ÝÖÎÓ£ÖÖÓ“Öß •ÖÖêê¯ÖÖÃÖ®ÖÖ Ûú¸ÞµÖÖ“Öê ÛúÖµÖÔ ‡£Öê Ûê»Öê
•ÖÖŸÖ †ÃÖê.
†¿ÖÖ ŸÖ·Æê“Öß ÝÖÎÓ£Ö³ÖÖÓ›Ö¸ê Ûê¾Öô •Öî®ÖÖÓ“ÖÖ ®Ö¾Æê ŸÖ¸ ÃÖ¾ÖÔ
³ÖÖ¸ŸÖßµÖÖÓ“ÖÖ ´ÖÆ¢¾Ö¯ÖæÞÖÔ ÃÖÖÓÃÛéúןÖÛú ¾ÖÖ¸ÃÖÖ †ÖÆê.
¯ÖÎÖ“Öß®Ö ÛúÖôß •Öî®ÖÖÓ®Öß Ã¡Öß׿ÖõÖÞÖÖÛú›êÆß ×¾Ö¿ÖêÂÖ »ÖõÖ
¯Öã¸×¾Ö»Öê ÆÖêŸÖê. ‡ŸÖ¸ ÃÖ´ÖÖ•ÖÖ“µÖÖ ´ÖÖ®ÖÖ®Öê •Öî®Ö ÃÖ´ÖÖ•ÖÖŸÖ Ã¡Öß“Öê ãÖÖ®Ö •Ö¸Ö
´ÖÖ®ÖÖ“Öê ÆÖêŸÖê. ×áֵÖÖÓ“µÖÖ
ˆ®®ÖŸÖß“Öß ÛúÖô•Öß ‘ÖêÞµÖÖŸÖ µÖêŸÖ †ÃÖê ¾Ö ŸµÖÖÓ®ÖÖ †Ö¯Ö»Öß ÃÖ¾ÖÖÕÝÖßÞÖ ˆ®®ÖŸÖß
Ûúºþ®Ö ‘ÖêÞµÖÖÃÖÖšß ×¾Ö×¾Ö¬Ö ÃÖÖêµÖß ˆ¯Ö»Ö²¬Ö Ûúºþ®Ö ¤êÞµÖÖŸÖ µÖêŸÖ †ÃÖŸÖ. ×áֵÖÖÓ“µÖÖ ˆ®®ÖŸÖßÃÖÖšß ³ÖÝÖ¾ÖÖ®Ö
¾ÖéÂÖ³Ö¤ê¾ÖÖÓ®Öß Ã¡Öß׿ÖõÖÞÖÖ“Öê ´ÖÆ¢¾Ö ¯Ö™¾Öæ®Ö פ»Öê †Ö×ÞÖ Ã¾ÖŸÖ: †Ö¯Ö»µÖÖ
¤Öê®Ö ´Öã»ÖßÓ®ÖÖ ×¿ÖõÖÞÖ ×¤»Öê, Æê ¾Ö¸ ®Ö´Öæ¤ Ûê»Öê †ÖÆê“Ö.
ׯӤæ ÃÖ´ÖÖ•ÖÖŸÖ ×áֵÖÖÓ®ÖÖ ¬ÖÖ×´ÖÔÛú õÖê¡ÖÖŸÖ •Ö¸Ö ÜÖÖ»Ö“Öê
ãÖÖ®Ö ¤êÞµÖÖŸÖ †Ö»Öê ÆÖêŸÖê ¾Ö ŸµÖÖÓ“ÖÖ ¾Öê¤Ö³µÖÖÃÖ Ûú¸ÞµÖÖ“ÖÖ ÆŒÛú ׯ¸Ö¾Öæ®Ö
‘ÖêÞµÖÖŸÖ †Ö»ÖÖ ÆÖêŸÖÖ. ²ÖÖ ÃÖÓ‘ÖÖŸÖ ×áֵÖÖÓ®ÖÖ ¯ÖξÖê¿Ö ¤êÞµÖÖÃÖ ÝÖÖîŸÖ´Ö ²Ö㬤֓ÖÖ
¯ÖÎ£Ö´Ö ×¾Ö¸Öê¬Ö ÆÖêŸÖÖ; ¯ÖÞÖ ®ÖÓŸÖ¸ ÃÖ¾ÖÔ ¤•ÖÖÔ“µÖÖ ×áÖÓµÖÖÓ®ÖÖ ÃÖÓ‘ÖÖŸÖ ¯ÖξÖê¿Ö
×´ÖôÖ»ÖÖ. µÖÖ“µÖÖ
ˆ»Ö™ •Öî®ÖÖÓ“ÖÖ Ã¡Öß¾ÖÝÖÖÔÛú›ê ²Ö‘ÖÞµÖÖ“ÖÖ ¤é×™ÛúÖê®Ö ¯Öׯ»µÖÖ¯ÖÖÃÖæ®Ö ˆ¤Ö¸
ÆÖêŸÖÖ. ÃÖÓ®µÖÖÃÖ¤ßõÖÖ
‘Öê‰ú®Ö ÃÖÖ¬¾Öß †ÝÖ¸ †Ö×µÖÔÛúÖ ÆÖêÞµÖÖÃÖ ×áֵÖÖÓ®ÖÖ •Öî®Ö ¬Ö´ÖÖÔŸÖ ÛúÃÖ»Öß“Ö
†Ö›ÛúÖšß ®Ö¾ÆŸÖß. ×ÛÓ²ÖÆã®ÖÖ ´Öã»ÖßÓ“µÖÖ¯ÖδÖÖÞÖê †Ö×µÖÔÛúÖÓ“ÖÖ Ã¾ÖŸÖÓ¡Ö ÃÖÓ‘Ö †ÃÖê
†Ö×ÞÖ †¿ÖÖ ÃÖÓ‘ÖÖÓŸÖæ®Ö ¤ßõÖÖ ‘ÖêŸÖ»Ö껵ÖÖ †ÝÖ¸ ÝÖéÆÃ£ÖÖÁÖ´Öß ×áֵÖÖÓ®ÖÖ
¬ÖÖ×´ÖÔÛú ׿ÖõÖÞÖ ¤êÞµÖÖ“ÖÖ ¯Ö׸¯ÖÖš †ÃÖê. ¯ÖÎÖ“Öß®Ö ÛúÖôß ³ÖÖ¸ŸÖÖ“µÖÖ ˆ¢Ö¸, ¯Öæ¾ÖÔ ¾Ö
¯Ö׿“Ö´Ö ³ÖÖÝÖÖÓŸÖ “ÖÓ¯ÖÖ, ×´Ö×£Ö»Ö, ¸Ö•ÖÝÖéÆ, ÁÖÖ¾ÖßÖß, «Ö¸ÛúÖ, ÃÖÖÛêŸÖ¯Öæ¸
†Ö×ÞÖ Ûú´´ÖÃÖ¬Ö´´Ö µÖÖ ×šÛúÖÞÖß ÃÖÖ¬¾ÖßÓ“µÖÖ ÃÖÓ‘ÖÖÓŸÖ±êÔú ×áֵÖÖÓ®ÖÖ
¬Ö´ÖÔ׿ÖõÖÞÖ ¤êÞµÖÖ“Öê ×¾Ö¿ÖêÂÖ ¯Öε֟®Ö Ûú¸ÞµÖÖŸÖ †Ö»Öê, †ÃÖê ˆ»»ÖêÜÖ •Öî®Ö
¾ÖÖ’Ëû´ÖµÖÖŸÖ ×¤ÃÖæ®Ö µÖêŸÖÖŸÖ. ´ÖÝÖ¬Ö ÃÖ´ÖÎÖ™ ÁÖê×ÞÖÛú ײÖÓײÖÃÖÖ¸ µÖÖÓ“µÖÖ ÛúÖ»Öß ¸ÖÞµÖÖÓ®Öß
¤ßõÖÖ ‘ÖêŸÖ»µÖÖ®ÖÓŸÖ¸ “ÖÓ¯ÖÖ µÖê£Öᯙ ÃÖÖ¬¾ÖßÓ“µÖÖ ÃÖÓ‘ÖÖŸÖ ¸ÖÆæ®Ö
¬Ö´ÖÔ׿ÖõÖÞÖÖ“ÖÖ †³µÖÖÃÖÛ뫅 ¯Öã¸Ö Ûê»ÖÖ, †ÃÖÖ Ã¯Ö™ ˆ»»ÖêÜÖ †ÖÆê.
•Öî®ÖÖÓ®Öß
“ÖÖ»Ö×¾Ö»Ö껵ÖÖ ×¾ÖªÖ»ÖµÖÖÓ´Ö¬Öæ®Ö ´Öã»ÖßÓ®ÖÖ ×¿Ö×õÖÛúÖÓ“µÖÖ ¤êÜÖ¸êÜÖßÜÖÖ»Öß
»ÖÖî×ÛúÛú ¾Ö ¬ÖÖ×´ÖÔÛú ¤êÞµÖÖŸÖ µÖêŸÖ †ÃÖê.
×ÛúŸµÖêÛú ×¾Ö«Ö®Ö ×áֵÖÖÓ®Öß Ã¾ÖŸÖ:»ÖÖ µÖÖ ¯Ö×¾Ö¡Ö ÛúÖµÖÖÔÃÖÖšß ¾ÖÖÆæ®Ö
‘ÖêŸÖ»Öê»Öê ÆÖêŸÖê. ¾ÖµÖÖê´ÖÖ®ÖÖ®ÖãÃÖÖ¸
´Öã»ÖßÓ®ÖÖ ³ÖÖÂÖÖ, ×¾Ö×¾Ö¬Ö Ûú»ÖÖ, ×¾Ö–ÖÖ®Ö, ¿Ö¸ß¸ÃÖÓÝÖÖê¯Ö®Ö ¾Ö µÖ㬤¿ÖÖÃ¡Ö ‡ŸµÖÖ¤ß
×¾ÖÂÖµÖÖÓ“Öê ׿ÖõÖÞÖ ¤êÞµÖÖŸÖ µÖêŸÖ †ÃÖê. †£ÖÖÔŸÖ ¬ÖÖ×´ÖÔÛú
׿ÖõÖÞÖÖ¾Ö¸ ×¾Ö¿ÖêÂÖ ³Ö¸ פ»ÖÖ •ÖÖ‡Ô.
ÃÖ¾ÖÔ ¾ÖÝÖÖÕ“µÖÖ ´Öã»ÖßÓ®ÖÖ µÖÖ ×¾ÖªÖ»ÖµÖÖÓŸÖæ®Ö
¯ÖξÖê¿Ö †ÃÖê. ´Öã»ÖÖÓ“µÖÖ
²Ö¸Öê²Ö¸“Ö ´Öã»ÖßÓ®ÖÖ ×¿ÖõÖÞÖ ¤êÞµÖÖŸÖ µÖêŸÖ †ÃÖê ¾Ö ¤Öê‘ÖÖÓ“µÖÖ ×¿ÖõÖÞÖÛδÖÖŸÖ
ÛúÃÖ»ÖÖÆß ±ú¸Ûú Ûê»ÖÖ •ÖÖŸÖ ®ÖÃÖê.
µÖÖ¾Öºþþ®Ö
׿ÖõÖÞÖõÖê¡ÖÖŸÖ Ã¡Ö߯Öã¹ýÂÖ×¾ÖÂÖµÖÛú ÃÖ´ÖÖ®ÖŸÖÖ •Öî®ÖÖÓ®Öß ´ÖÖ®µÖ Ûê»Öß ÆÖêŸÖß,
Æê פÃÖæ®Ö µÖê‡Ô»Ö. ‡ŸÖÛê“Ö ®Ö¾Æê ŸÖ¸ ×¾Ö¿ÖêÂÖ ×¿ÖÛú»Ö껵ÖÖ ¾Ö ¯ÖÎÖ¾ÖßÞµÖ
¤ÖÜÖ×¾ÖÞÖÖ·µÖÖ ×áֵÖÖÓ®ÖÖ Ûãú™ãÓ²ÖÖŸÖ, ÃÖ´ÖÖ•ÖÖŸÖ, ÃÖÓ‘ÖÖŸÖ ¾Ö ¸Ö•Ö¤¸²ÖÖ¸ß
´ÖÖ®ÖÖ“Öê ãÖÖ®Ö ×´ÖôŸÖ †ÃÖê. †¾ÖÖÔ“Öß®Ö ÛúÖôÖŸÖ Ã¡Öß׿ÖõÖÞÖÖ“Öê ˆ×§Â™ê Ûê¾ÆÖ“Ö ÃÖÖ¬µÖ Ûê»Öê
ÆÖêŸÖê.
†¾Ö®ÖŸÖß“ÖÖ ÛúÖ»Ö
³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ ´ÖãÃÖ»Ö´ÖÖ®Öß ÃÖ¢ÖÖ ×ãָ —ÖÖ»µÖÖ®ÖÓŸÖ¸ †Ö×ÞÖ
×¾Ö¿ÖêÂÖŸÖ: ¤×õÖÞÖêŸÖß»Ö ×¾Ö•ÖµÖ®ÖÝÖ¸ ÃÖÖ´ÖÎÖ•µÖÖ“ÖÖ †ÓŸÖ —ÖÖ»µÖÖ®ÖÓŸÖ¸ ´ÆÞÖ•Öê ÃÖÖ¬ÖÖ¸ÞÖ¯ÖÞÖê ‡ÃÖ¾Öß
ÃÖ®ÖÖ“µÖÖ “ÖÖî¤Ö¾µÖÖ ¿ÖŸÖÛúÖ¯ÖÖÃÖæ®Ö •Öî®ÖÖÓ“µÖÖ ¿ÖîõÖ×ÞÖÛú ÛúÖµÖÖÔ“Öß †¾Ö®ÖŸÖß
ÃÖãºþþ —ÖÖ»Öß †Ö×ÞÖ Æß †¾Ö®ÖŸÖ ¯Ö׸×ã֟Öß
‹ÛúÖê×ÞÖÃÖÖ¾µÖÖ ¿ÖŸÖÛúÖ“µÖÖ †ÜÖ긯ֵÖÕŸÖ ×™Ûú»Öß. ŸµÖÖ»ÖÖ ÛúÖ¸ÞÖêÆß ŸÖ¿Öß
•Ö²Ö¸¤ÃŸÖ ÆÖêŸÖß. ´ÖãÃÖ»Ö´ÖÖ®Öß †×¬ÖÃÖ¢ÖÖ ³ÖÖ¸ŸÖÖ“µÖÖ ¯ÖãÂÛúô ³ÖÖÝÖÖÓ¾Ö¸ ãÖÖ¯Ö®Ö
—ÖÖ»µÖÖ®ÖÓŸÖ¸ •Öî®Ö ÃÖÓãÖÖÓ®ÖÖ •Öî®Ö ¾Ö ×ÆÓ¤æ ¸Ö•ÖÖÓÛú›æ®Ö ÃÖ¤î¾Ö ×´ÖôÞÖÖ¸Ö
³Ö¸‘ÖÖêÃÖ †ÖÁÖµÖ ®ÖÖÆßÃÖÖ —ÖÖ»ÖÖ.
‡ŸÖÛê“Ö ®Ö¾Æê ŸÖ¸ ׯӤæÓ“µÖÖ ²Ö¸Öê²Ö¸ •Öî®ÖÖÓ“ÖÖ¤êÜÖᯙ ¬ÖÖ×´ÖÔÛú ”ô
—ÖÖ»ÖÖ. •Öî®Ö
´ÖÓפ¸ê ˆ¤Ë¬¾ÖÃŸÖ —ÖÖ»Öß. •Öî®Ö ÃÖÓãÖÖÓ¾Ö¸ Æ»»Öê —ÖÖ»Öê ¾Ö •Öî®ÖÖÓÓ“µÖÖ ¬ÖÖ×´ÖÔÛú
†Ö“Ö¸ÞÖÖÓ¾Ö¸ ²ÖÓ¬Ö®Öê »ÖÖ¤»Öß ÝÖê»Öß.
ÃÖ֯וÖÛú“Ö ×¤ÝÖÓ²Ö¸ •Öî®Ö †Ö“ÖÖµÖÖÕ®ÖÖ ×¾ÖÆÖ¸ Ûú¸ÞÖê
¾Ö ¬Ö´ÖÔ׿ÖõÖÞÖÖ“ÖÖ ¯ÖÎÃÖÖ¸ Ûú¸ÞÖê ÛúšßÞÖ ÆÖê‰ú®Ö ²ÖÃÖ»Öê. ¤ã¤îÔ¾ÖÖ®Öê ¯Öæ¾ÖßÔÃÖÖ¸ÜÖê
†»ÖÖî×ÛúÛú ²Öã׬¤´Ö¢Öê“Öê ¾Ö ÛúŸÖéÔŸ¾ÖÖ“Öê •Öî®Ö †Ö“ÖÖµÖÔ µÖÖ ÛúÖôÖŸÖ —ÖÖ»Öê
®ÖÖÆßŸÖ. ´Öã×®ÖÃÖÓãÖêŸÖß»Ö
µÖÖ £ÖÖê›¶Ö±úÖ¸ ׿Ö×£Ö»ÖŸÖê“ÖÖ ¯Ö׸ÞÖÖ´Ö •Öî®ÖÖÓ“µÖÖ ×¿ÖõÖÞÖÛúÖµÖÖÔ¾Ö¸
—ÖÖ»µÖÖ×¾Ö®ÖÖ ¸Öׯ»ÖÖ ®ÖÖÆß. ÝÖã¹ýÛãú»Ö ÃÖÓãÖÖ »Ö㯟֯ÖÎÖµÖ
—ÖÖ»µÖÖ. ×¾ÖªÖ»ÖµÖ ÃÖÓãÖÖÓ®ÖÖ ˆŸÖ¸ŸÖß ÛúôÖ
»ÖÖÝÖ»Öß. ¯Ö¸ÛúßµÖ
†ÖÛδÖÛúÖÓ“µÖÖ ŸÖÖ¾Ö›ßŸÖ ÃÖÖ¯Ö›æ®Ö •Öî®ÖÖÓ“Öß –ÖÖ®ÖÃÖÓ¯Ö¤Ö ®Ö™ ÆÖê‰ú ®ÖµÖê
´ÆÞÖæ®Ö ÝÖÎÓ£Ö ¤æ¸¤æ¸“µÖÖ ×šÛúÖÞÖß »Ö¯Ö¾Öæ®Ö šê¾ÖÖ¾Öê »ÖÖÝÖ»Öê ¾Ö
ÝÖÎÓ£Ö³ÖÖÓ›Ö¸ê ×®Ö•ÖßÔ¾Ö —ÖÖ»Öß. áÖßþÖÖŸÖÓ¡µÖÖ¾Ö¸ ´ÖÖêšÖ †Ö‘ÖÖŸÖ —ÖÖ»µÖÖÛúÖ¸ÞÖ®Öê ¾Ö
²ÖÖ»Ö×¾Ö¾ÖÖÆÖ“Öß ¯ÖΣÖÖ ºþþœ —ÖÖ»µÖÖ®Öê áÖß׿ÖõÖÞÖÛúÖµÖÔ •Ö¾Öô •Ö¾Öô ²ÖÓ¤
¯Ö›»Öê.
†¿ÖÖ
†ÃÖã¸×õÖŸÖŸÖꓵÖÖ ¾Ö †×®Ö׿“ÖŸÖŸÖꓵÖÖ ¯Ö׸×ã֟ÖßŸÖæ®Ö ´ÖÖÝÖÔ Ûú֜޵ÖÖÃÖÖšß ¾Ö
•Öî®Ö ¬Ö´ÖßÔµÖÖÓ®ÖÖ ÃÖÓ‘Ö×™ŸÖ šê¾ÖÞµÖÖÃÖÖšß ×¤ÝÖÓ²Ö¸ ÃÖÓ¯ÖΤֵÖÖ´Ö¬µÖê ³Ö¼Ö¸Ûú
¯ÖßšÖ“Öß ¯ÖÎ£Ö´Ö ×¤»»Öß»ÖÖ Ã£ÖÖ¯Ö®ÖÖ —ÖÖ»Öß ¾Ö ®ÖÓŸÖ¸ ³ÖÖ¸ŸÖÖ“µÖÖ ˆ¢Ö¸,
¯Ö׿“Ö´Ö ¾Ö ¤×õÖÞÖ ³ÖÖÝÖÖŸÖ †®ÖêÛú ³Ö¼Ö¸Ûú¯Ößšê ãÖÖ¯Ö®Ö —ÖÖ»Öß. ŸµÖÖÓ¯ÖîÛúß ¸Ö•ÖãÖÖ®Ö´Ö¬Öß»Ö Ý¾ÖÖ»Æê¸,
•ÖµÖ¯Öæ¸ ¾Ö ›ÓãÝÖ¸¯Öæ¸; ÝÖã•Ö¸Ö£Ö´Ö¬Öß»Ö
‡Ô›¸ ¾Ö ÃÖÖêו֡ÖÖ; ´ÖÆÖ¸Ö™ÒÖŸÖᯙ ÛúÖ¸Ó•ÖÖ, ®ÖÖÝÖ¯Öæ¸, »ÖÖŸÖæ¸ ¾Ö
ÛúÖê»ÆÖ¯Öæ¸; Ûú®ÖÖÔ™ÛúÖŸÖß»Ö
ÁÖ¾ÖÞÖ²ÖêôÝÖÖêô, ´Öæ›×²Ö¦ß, ÛúÖ¸Ûú»Ö, Æã´Ö“Ö ¾Ö ´ÖÖ®µÖÜÖê™ †ÝÖ¸ ´Ö»ÖÜÖê› †Ö×ÞÖ
ŸÖ×´Öô®ÖÖ›æ´Ö¬Öᯙ ¯Öê®ÖãÝÖÖêÓ› †Ö×ÞÖ ÛúÖÓ“Öß µÖÖ ×šÛúÖÞÖß Ã£ÖÖ¯Ö®Ö —ÖÖ»Öê»Öß
³Ö¼Ö¸Ûú¯Ößšê ×¾Ö¿ÖêÂÖ ¯ÖÎ×ÃÖ¬¤ ÆÖêŸÖß.
ÁÖÖ¾ÖÛú ¾Ö ´Öã®Öß µÖÖÓ“µÖÖ´Ö¬Ö»Öê ãÖÖ®Ö ³Ö¼Ö¸ÛúÖÓ“Öê ÆÖêŸÖê; ´ÆÞÖæ®Ö •Öî®ÖÖÓ“µÖÖ ‹êׯÛú ¾Ö †Ö¬µÖÖן´ÖÛú
ÝÖ¸•ÖÖ ³ÖÖÝÖ¾ÖÞµÖÖ“Öß •Ö²ÖÖ²Ö¤Ö¸ß ³Ö¼Ö¸ÛúÖÓ¾Ö¸ µÖê‰ú®Ö ¯Ö›»Öß; ŸµÖÖ´Öãôê †Ö¯Ö»µÖÖ ³ÖÖÝÖÖŸÖᯙ »ÖÖêÛúÖÓ®ÖÖ
¬Ö´ÖÔ¾Öé¢Ö Ûú¸ÞÖê, ŸµÖÖÓ“µÖÖ ¬ÖÖ×´ÖÔÛú ×ÛεÖÖ ¾Ö ÃÖ´ÖÖ¸Ó³Ö ¯ÖÖ¸ ¯ÖÖ›ÞÖê,
ŸµÖÖÓ“µÖÖ †›ß†›“ÖÞÖßÓŸÖ ÃÖ»»ÖÖ ¤êÞÖê ¾Ö ´Ö¤ŸÖ Ûú¸ÞÖê ¾Ö ŸµÖÖÓ“µÖÖ¾Ö¸ ¾ÖîªÛúßµÖ
ˆ¯Ö“ÖÖ¸ Ûú¸ÞÖê ‡ŸµÖÖ¤ß ÛúÖ´Öê ³Ö¼Ö¸ÛúÖÓ®ÖÖ Ûú¸Ö¾Öß »ÖÖÝÖŸÖ ÃÖ֯וÖÛú“Ö
³Ö¼Ö¸ÛúÖÓ“Öê ´Öš •Öî®ÖÖÓ“Öß ¬ÖÖ×´ÖÔÛú ¾Ö ÃÖÖÓÃÛéúןÖÛú ÛêÓú¦ê ²Ö®Ö»Öß. ³Ö¼Ö¸ÛúÖÓ®Öß †Ö¯Ö»µÖÖ
´ÖšÖÓŸÖæ®Ö »ÖÖêÛúÖÓ®ÖÖ ¬ÖÖ×´ÖÔÛú ׿ÖõÖÞÖ ªÖ¾ÖµÖÖÃÖ ÃÖã¹ý¾ÖÖŸÖ Ûê»Öß ¾Ö
²Ö¸ê“ÖÃÖê ÝÖÎÓ£Ö»ÖêÜÖ®ÖÆß Ûê»Öê. ¯Öæ¾ÖßÔ“µÖÖ †Ö“ÖÖµÖÖÕ¯ÖδÖÖÞÖê ´ÖÖî×»ÖÛú þֺþþ¯ÖÖ“Öê ¾Ö
†¬µÖÖŸ´ÖÖ“Öê ÝÖÓ³Ö߸ ×¾Ö¾Öê“Ö®Ö Ûú¸ÞÖÖ¸ê »ÖêÜÖ®Ö ³Ö¼Ö¸ÛúÖÓÛú›æ®Ö —ÖÖ»Öê ®ÖÖÆß. ¯Öã¸ÖÞÖ, Ûú£ÖÖ †Ö×ÞÖ
¯Öæ•ÖÖ¯ÖÖš µÖÖ ŸÖß®Ö ¯ÖÎÛú¸“Öß ÝÖÎÓ£Ö¸“Ö®ÖÖ ŸµÖÖÓ®Öß Ûê»Öß. ³Ö¼Ö¸Ûú ÃÖÛú»ÖÛúßןÖÔ ¾Ö ¿Öã³Ö“ÖÓ¦ µÖÖÓ®Öß
ÃÖÓÃÛéúŸÖ´Ö¬µÖê ×»Öׯ»Öê»Öê ¯Öã¸ÖÞÖÝÖÎÓ£Ö;
³Ö¼Ö¸Ûú †´Ö¸ÛúßןÖÔ ¾Ö µÖ¿ÖÛúßןÖÔ µÖÖÓ“µÖÖ †¯Ö³ÖÎÓ¿Ö ³ÖÖÂÖêŸÖß»Ö
¸“Ö®ÖÖ; ³Ö¼Ö¸Ûú ¾ÖÖפ“ÖÓ¦ ¾Ö “ÖÓ¦ÛúßןÖÔ
µÖÖÓ“µÖÖ ÝÖã•Ö¸ÖŸÖß ³ÖÖÂÖêŸÖᯙ ¸“Ö®ÖÖ ˆ»»ÖêÜÖ®ÖßµÖ †ÖÆêŸÖ. ׯӤߓÖê ¿ÖÖ×»Ö¾ÖÖÆ®Ö ¾Ö ÜÖã¿ÖÖ»Ö¤ÖÃÖ,
¸Ö•ÖãÖÖ®Öß“Öê ²ÖÎÊ“ÖÖ¸ß ×•Ö®Ö¤ÖÃÖ †Ö×ÞÖ ´Ö¸Öšß“Öê ¯ÖÖÀ¾ÖÔÛúßןÖÔ ÝÖÓÝÖÖ¤ÖÃÖ,
ו֮ÖÃÖÖÝÖ¸ ¾Ö ´ÖÆ×ŸÖÃÖÖÝÖ¸ Æê »ÖêÜÖÛú ×¾Ö¿ÖêÂÖ »ÖÖêÛúׯÖ뵅 ÆÖêŸÖê. ŸÖÃÖê“Ö ®µÖÖµÖ¿ÖÖáÖ,
ÁÖÖ¾ÖÛú ¾Ö ´Öã®Öß µÖÖÓ“ÖÖ †Ö“ÖÖ¸¬Ö´ÖÔ, Ûú´ÖÔ×ÃÖ¬¤ÖÓŸÖ, ¾µÖÖÛú¸ÞÖ¿ÖÖáÖ,
¿Ö²¤ÛúÖê¿Ö, ÝÖ×ÞÖŸÖ¿ÖÖáÖ, •µÖÖêןÖÂÖ¿ÖÖÃ¡Ö †Ö¤ß ÝÖÓ³Ö߸ ×¾ÖÂÖµÖÖÓ¾Ö¸¤êÜÖß»Ö
³Ö¼Ö¸ÛúÖÓ®Öß £ÖÖê›ê ÝÖÎÓ£Ö»ÖêÜÖ®Ö Ûê»Öê.
ŸµÖÖ׿־ÖÖµÖ •Ö㮵ÖÖ ÝÖÎÓ£ÖÖÓ“ÖÖ ÃÖÓÝÖÎÆ Ûú¸ÞÖê,
ŸµÖÖÓ“µÖÖ ¯ÖÎןÖ×»Ö¯Öß ŸÖµÖÖ¸ Ûú¸ÞÖê ¾Ö ŸµÖÖ ŸµÖÖÝÖß »ÖÖêÛúÖÓ®ÖÖ ¾Ö
†³µÖÖÃÖÛúÖÓ®ÖÖ ¤êÞÖê µÖÖÓÃÖÖ¸ÜÖß ´ÖÆ¢¾ÖÖ“Öß ¿ÖîõÖ×ÞÖÛú ÛúÖµÖêÔÆß ³Ö¼Ö¸ÛúÖÓ®Öß
¯ÖÖ¸ ¯ÖÖ›»Öß. ÃÖÖŸÖŸµÖÖ®Öê
Æß ÛúÖµÖêÔ Û껵ÖÖ®Öê ³Ö¼¸ÛúÖÓ“Öß ×¿ÖÂµÖ¯Ö¸Ó¯Ö¸Ö ×®Ö´ÖÖÔÞÖ —ÖÖ»Öß †Ö×ÞÖ †¿ÖÖ
׿ÖµÖÖÓ´Ö¬µÖê •Öî®ÖêŸÖ¸ ×¾Ö«Ö®ÖÆß ÆÖêŸÖê. ÃÖÖ¸ÖÓ¿Ö, µÖÖ †¾Ö®ÖŸÖß“µÖÖ
ÛúÖôÖŸÖ ³Ö¼Ö¸Ûú¯Ößšê •Öî®ÖÖÓ“Öß ×¾ÖªÖÛêÓú¦ê š¸»Öß; ¯Ö¸ÓŸÖã †¿Öß ³Ö¼Ö¸Ûú¯Ößšê
´ÖµÖÖÔפŸÖ †ÃÖ»µÖÖÛúÖ¸ÞÖÖ®Öê ¾Ö ³ÖÖê¾ÖŸÖÖ»Ö“Öß ¯Ö׸×ã֟Öß †ÃÖ´ÖÖ¬ÖÖ®ÖÛúÖ¸Ûú
†ÃÖ»µÖÖ®Öê •Öî®ÖÖÓ“Öê ¿ÖîõÖ×ÞÖÛú ÛúÖµÖÔ µÖÖ ÛúÖ»ÖÖŸÖ †×ŸÖ¿ÖµÖ ´ÖÓ¤Ö¾Ö»Öê
ÆÖêŸÖê.
¯Öã®Ö¹ý••Öß¾Ö®ÖÖ“ÖÖ ÛúÖ»Ö
‡ÃÖ¾Öß
ÃÖ®ÖÖ“µÖÖ “ÖÖî¤Ö¾µÖÖ ¿ÖŸÖÛúÖ¯ÖÖÃÖæ®Ö ‹ÛúÖê×ÞÖÃÖÖ¾µÖÖ ¿ÖŸÖÛúÖ¯ÖµÖÕŸÖ ®ÖÖ´Ö´ÖÖ¡Ö
“ÖÖ»Ö»Ö껵ÖÖ •Öî®ÖÖÓ“µÖÖ ¿ÖîõÖ×ÞÖÛú ÛúÖµÖÖÔ»ÖÖ ×¾ÖÃÖÖ¾µÖÖ ¿ÖŸÖÛúÖ“µÖÖ
ÃÖã¹ý¾ÖÖŸÖ߯ÖÖÃÖæ®Ö ‹Ûú ×®Ö¸Öôê ¾ÖôÞÖ »ÖÖÝÖ»Öê ¾Ö ŸÖê ÛúÖµÖÔ ²Ö¸ê“Ö ×¾ÖßÖéŸÖ
¾Ö ³Ö¸ß¾Ö þֺþþ¯ÖÖ“Öê ÆÖê‰ú »ÖÖÝÖ»Öê;
´ÆÞÖæ®Ö µÖÖ ¯ÖΓÖ×»ÖŸÖ ÛúÖ»ÖÜÖÓ›Ö»ÖÖ •Öî®ÖÖÓ“µÖÖ ¿ÖîõÖ×ÞÖÛú ÛúÖµÖÖÔ“ÖÖ
¯Öã®Ö¹ý••Öß¾Ö®ÖÛúÖ»Ö †ÃÖê ´ÆÞÖŸÖÖ µÖê‡Ô»Ö.
³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ ×²ÖÎ×™¿Ö ¸Ö•Ö¾Ö™ ¤éœ´Öæ»Ö —ÖÖ»µÖÖ®ÖÓŸÖ¸
×¾Ö“ÖÖ¸•ÖÖÝÖéŸÖß“Öê ®Ö¾Öê ¾ÖÖ¸ê ÃÖ¾ÖÔ¡Ö ¾ÖÖÆæ »ÖÖÝÖ»Öê †Ö×ÞÖ •Öî®Ö
ÃÖ´ÖÖ•ÖÖ¾Ö¸Æß ŸµÖÖ“ÖÖ µÖÖêÝµÖ ŸÖÖê ¯Ö׸ÞÖÖ´Ö —ÖÖ»ÖÖ. ¯ÖÖ׿“Ö´ÖÖŸµÖ ׿ÖõÖÞÖÖ“ÖÖ: •ÖÃÖ•ÖÃÖÖ ¯ÖÎÃÖÖ¸
ÆÖê‰ú »ÖÖÝÖ»ÖÖ, ŸÖÃÖŸÖÃÖê ׿ÖõÖÞÖÖ“Öê †®Ö®µÖÃÖÖ¬ÖÖ¸ÞÖ ´ÖÆ¢¾Ö •Ö®Ö´Ö®ÖÖ»ÖÖ ¯Ö™æ
»ÖÖÝÖ»Öê. ‘ Knowledge is Power ’ ´ÆÞÖ•Öê –ÖÖ®Ö Æß ¿ÖŒŸÖß
†ÖÆê, Æß ³ÖÖ¾Ö®ÖÖ »ÖÖêÛúÖÓŸÖ ¹ý•Öæ »ÖÖÝÖ»Öß.
ײÖÎ×™¿Ö ¸Ö•µÖ¯Ö¬¤ŸÖß´Öãôê ×®Ö´ÖÖÔÞÖ —ÖÖ»Ö껵ÖÖ ®Ö¾Öß®Ö ¾ÖÖŸÖÖ¾Ö¸ÞÖÖ“ÖÖ
•Ö¸ ±úÖµÖ¤Ö ‘µÖÖ¾ÖµÖÖ“ÖÖ †ÃÖê»Ö ŸÖ¸ ®Ö¾Öß®Ö ¯Ö¬¤ŸÖß®Öê ׿ÖõÖÞÖ ‘ÖêÞÖê
†¯Ö׸ÆÖµÖÔ †ÖÆê, †¿Öß ÜÖÖ¡Öß ÃÖ´ÖÖ•Ö¬Öã¸ßÞÖÖÓ®ÖÖ ¯Ö™æ »ÖÖÝÖ»Öß ¾Ö £ÖÖê›¶Ö±úÖ¸
¯ÖδÖÖÞÖŸÖ »ÖÖî×ÛúÛú ׿ÖõÖÞÖÖ“Öß ÃÖÖêµÖ ®Ö¾Öß®Ö ×¯ÖœßÃÖÖšß Ûê»Öß ¯ÖÖׯ•Öê,
µÖÖ“Öß •ÖÖÞÖß¾Ö ¯ÖãœÖ·µÖÖÓ®ÖÖ ÆÖêê‰ú »ÖÖÝÖ»Öß.
ï֬ÖêÔ¾Ö¸ †Ö¬ÖÖ¸»Ö껵ÖÖ µÖÖ ®Ö¾Öß®Ö •Ö´ÖÖ®µÖÖŸÖ •Ö¸
†Ö¯ÖÞÖ ¾Öêôß“Ö »ÖÖî×ÛúÛú ׿ÖõÖÞÖÖ“Öß ÃÖÖêµÖ Ûê»Öß ®ÖÖÆß ŸÖ¸ †Ö¯Ö»ÖÖ ÃÖ´ÖÖ•Ö
´ÖÖÝÖê ¯ÖÖ›»Öê, Æê ÃÖ´ÖÖ•ÖÖŸÖᯙ ®ÖꟵÖÖÓ“µÖÖ »ÖõÖÖŸÖ †Ö»Öê. »ÖÖî×ÛúÛú ׿ÖõÖÞÖÖ²Ö¸Öê²Ö¸
¬ÖÖ×´ÖÔÛú ÃÖÓÃÛúÖ¸ÖÓ“Öß ¾Ö ׿ÖõÖÞÖÖ“ÖߤêÜÖß»Ö ×®ÖŸÖÖÓŸÖ †Ö¾Ö¿µÖÛúŸÖÖ †ÖÆê, †¿Öß
×®ÖÛú› ×ÜÖο“Ö®Ö ×´Ö¿Ö®Ö·µÖÖÓ“µÖÖ ¿ÖîõÖ×ÞÖÛú õÖê¡ÖÖŸÖᯙ ÆÖ»Ö“ÖÖ»ÖßÓ¾Öºþþ®Ö
¾ÖÖ™æ »ÖÖÝÖ»Öß. ×¾ÖªÖ£µÖÖÕ“µÖÖ
´Ö®ÖÖ¾Ö¸ µÖÖêÝµÖ ÃÖ´ÖµÖß ¬Ö´ÖÖÔ“Ö¸ÞÖÖ“Öê ÃÖÓÃÛúÖ¸ —ÖÖ»Öê ¯ÖÖׯ•ÖêŸÖ †Ö×ÞÖ
‡ŸÖ¸ÖÓ“µÖÖ´Ö¬µÖê ¬Ö´ÖÔ–ÖÖ®ÖÖ“ÖÖ ¯ÖÎÃÖÖ¸ ¾ÆÖ¾ÖµÖÖÃÖ Æ¾ÖÖ; ®ÖÖÆßŸÖ¸ ¬Ö´ÖÖÔ¾Ö¸
‹Ûú ®Ö¾Öß®Ö ÃÖÓÛú™ †ÖꜾÖê»Ö Æß ³ÖߟÖß ÃÖ´ÖÖ•ÖÖŸÖß»Ö ×¾Ö“ÖÖ¸¾ÖÓŸÖÖÓ®ÖÖ •ÖÖÞÖ¾Öæ
»ÖÖÝÖ»Öß. ¯Ö׸×ã֟Öß“Öß
Æß ÆÖÛú •Öî®Ö ÃÖ´ÖÖ•ÖÖ®Öê †ÖêôÜÖ»Öß.
ÃÖ¾ÖÔ •Ö®ÖŸÖêŸÖ »ÖÖî×ÛúÛú ׿ÖõÖÞÖÖ“ÖÖ †Ö×ÞÖ •Öî®Ö ÃÖ´ÖÖ•ÖÖŸÖ
¬Ö´ÖÔ׿ÖõÖÞÖÖ“ÖÖ •ÖÖßÖßŸÖ •ÖÖÃŸÖ ¯ÖÎÃÖÖ¸ ¾ÆÖ¾ÖÖ ´ÆÞÖæ®Ö •Öî®ÖÖÓ®Öß –ÖÖ®Ö¤Ö®Ö
¤êÞÖÖ·µÖÖ ¾ÖêÝÖ¾ÖêÝÖóµÖÖ ÃÖÓãÖÖ ³ÖÖ¸ŸÖÖ“µÖÃÖÖ ×¾Ö×¾Ö¬Ö ³ÖÖÝÖÖÓŸÖ ×¾ÖÃÖÖ¾µÖÖ
¿ÖŸÖÛúÖ“µÖÖ ÃÖãºþþ¾ÖÖŸÖ߯ÖÖÃÖæ®Ö Ûú֜־ֵÖÖÃÖ ¯ÖÎÖ¸Ó³Ö Ûê»ÖÖ †Ö×ÞÖ †•Öæ®ÖÆß
ŸÖß“Ö ¯ÖΣÖÖ •Öî®Ö ÃÖ´ÖÖ•ÖÖ®Öê “ÖÖ»Öæ šê¾Ö»Öß †ÖÆê. þÖÖŸÖÓ¡µÖ¯ÖÎÖ¯ŸÖß®ÖÓŸÖ¸
×¾ÖªÖ¤Ö®ÖÖ“µÖÖ µÖÖ ¯Ö×¾Ö¡Ö ÛúÖµÖÖÔ»ÖÖ ®Ö¾Öß®Ö •ÖÖê´Ö “Öœ»ÖÖ †Ö×ÞÖ •Öî®Ö
ÃÖ´ÖÖ•ÖÆß ŸµÖÖŸÖ ˆŸÃÖÖÆÖ®Öê ÃÖÆ³ÖÖÝÖß —ÖÖ»ÖÖ.
¬ÖÖ×´ÖÔÛú
†Ö×ÞÖ »ÖÖî×ÛúÛú ׿ÖõÖÞÖÖ“µÖÖ ¯ÖΓÖÖ¸ÖÃÖÖšß •Öî®ÖÖÓ®Öß ²Ö·µÖÖ“Ö ÃÖÓãÖÖ ÛúÖœ»µÖÖ
†ÖÆêŸÖ †Ö×ÞÖ ¯ÖãÂÛúô †Ó¿Öß Ã¾ÖŸÖ: “µÖÖ“Ö ¤ÖŸÖ韾ÖÖ®Öê “ÖÖ»Ö×¾Ö»µÖÖ †ÖÆêŸÖ.
1 ) ¯ÖÖš¿ÖÖôÖ : ´Öã»ÖÖÓ“µÖÖ ¾Ö ´Öã»ÖßÓ“µÖÖ ´Ö®ÖÖ¾Ö¸
»ÖÆÖ®Ö¯ÖÞÖÖ¯ÖÖÃÖæ®Ö ¬Ö´ÖÖÔ“Öê ÃÖÓÃÛúÖ¸ ¾ÆÖ¾ÖêŸÖ †Ö×ÞÖ ŸµÖÖÓ®Öß ¬Ö´ÖÖÔ“ÖÖ
†³µÖÖÃÖ Ûú¸Ö¾ÖÖ ´ÆÞÖæ®Ö •Ö¾Öô •Ö¾Öô ¯ÖΟµÖêÛú ¯ÖδÖãÜÖ •Öî®Ö ¾ÖßÖß“µÖÖ ÝÖÖ¾Öß
•Öî®Ö ¯ÖÖš¿ÖÖôÖ ÃÖãºþþ Ûú¸ÞµÖÖŸÖ †Ö»µÖÖ.
‡£Öê ×¾ÖªÖ£µÖÖÕ®ÖÖ ×®ÖµÖ×´ÖŸÖ †³µÖÖÃÖÛ뫅 ¯Öã¸Ö
Ûú¸Ö¾ÖÖ »ÖÖÝÖŸÖÖê. •Öî®Ö
ÃÖÓÃÛéúŸÖß“ÖÖ ÛúÖµÖ´Ö“ÖÖ šÃÖÖ ²ÖÖ»Ö´Ö®ÖÖ¾Ö¸ ¯Ö›ÞµÖÖÃÖÖšß ¯ÖÖš¿ÖÖôÖÓ“ÖÖ ±úÖ¸
ˆ¯ÖµÖÖêÝÖ ÆÖêŸÖÖê.
2 ) ¯Ö¸ßõÖÖ»ÖµÖ : ¯ÖÖš¿ÖÖôÖÓ´Ö¬Öæ®Ö ¾Ö þ֟ÖÓ¡Ö¯ÖÞÖê •Öî®Ö
¬Ö´ÖÖÔ“ÖÖ †³µÖÖÃÖ Ûú¸ÞÖÖ·µÖÖ »ÖÖêÛúÖÓ´Ö¬µÖê ¬Ö´ÖÔ–ÖÖ®ÖÖ“Öß ×¾Ö׿Ö™ ¯ÖÖŸÖôß
µÖêÞµÖÖÃÖÖšß ¾Ö »ÖÖêÛúÖÓ®ÖÖ ˆ¢Öê•Ö®Ö ¤êÞµÖÖÃÖÖšß ¾ÖêÝÖ¾ÖêÝÖóµÖÖ ¯Ö¸ßõÖÖ»ÖµÖê
ãÖÖ¯Ö®Ö Ûú¸ÞµÖÖŸÖ †Ö»Öß. פÝÖÓ²Ö¸ •Öî®Ö
ÃÖ´ÖÖ•ÖÖŸÖ ×¤ÝÖÓ²Ö¸ •Öî®Ö ´ÖÆÖÃÖ³ÖÖ ¯Ö¸ßõÖÖ»ÖµÖ, פ»»Öß; ´ÖÖ×ÞÖÛú“ÖÓ¦ פÝÖÓ²Ö¸ •Öî®Ö ¯Ö¸ßõÖÖ»ÖµÖ,
ÃÖÖê»ÖÖ¯Öæ¸; פÝÖÓ²Ö¸ •Öî®Ö ¯Ö׸ÂÖ¤
¯Ö¸ßõÖÖ ²ÖÖê›Ô, פ»»Öß ¾Ö ¤×õÖÞÖ ³ÖÖ¸ŸÖ פÝÖÓ²Ö¸ •Öî®Ö ´ÖÆÖÃÖ³ÖÖ
¯Ö¸ßõÖÖ»ÖµÖ, ²ÖÖÆã²Ö»Öß µÖÖ ¯Ö¸ßõÖÖ ‘ÖêÞÖÖ·µÖÖ ÃÖÓãÖÖ ¯ÖÎ×ÃÖ¬¤ †ÃÖæ®Ö ¤¸¾ÖÂÖßÔ
†Ó¤Ö•Öê 40 Æ•ÖÖ¸ ×¾ÖªÖ£ÖßÔ ŸµÖÖÓ“µÖÖ ¯Ö¸ßõÖÖÓ®ÖÖ ²ÖÃÖŸÖÖŸÖ.
3
) ×ÃÖ¬¤Ö®ŸÖ ×¾ÖªÖ»ÖµÖ : ¬Ö´ÖÔ–ÖÖ®ÖÖ“ÖÖ
®ÖãÃÖŸÖÖ ¯ÖΓÖÖ¸ ÆÖê‰ú®Ö ³ÖÖÝÖÞÖÖ¸ ®ÖÖÆß, ŸÖ¸ ¬Ö´ÖÔ–ÖÖ®Ö †×¬ÖÛúÖ¸¾ÖÖÞÖß®Öê
¤êÞÖÖ¸ê ÃÖãµÖÖêÝµÖ ¯ÖÓ×›ŸÖ ƾÖêŸÖ;
´ÆÞÖæ®Ö ˆ““Ö ¯ÖΟÖß“Öê ¬ÖÖ×´ÖÔÛú ¾Ö ÃÖÓÃÛéúŸÖ ³ÖÖÂÖê“Öê ׿ÖõÖÞÖ ¤ê‰ú®Ö
ÃÖ´ÖÖ•ÖÖŸÖ ×¾Ö«Ö®ÖÖÓ“Öß ¯Ö¸Ó¯Ö¸Ö ×®Ö´ÖÖÔÞÖ Ûú¸ÞµÖÖÃÖÖšß ×ÃÖ¬¤Ö®ŸÖ ×¾ÖªÖ»ÖµÖê
ÛúÖÆß ÃÖ´ÖÖ•ÖÖŸÖ ×¾Ö«Ö®ÖÖÓ“Öß ¯Ö¸Ó¯Ö¸Ö ×®Ö´ÖÖÔÞÖ Ûú¸ÞµÖÖÃÖÖšß ×ÃÖ¬¤Ö®ŸÖ
×¾ÖªÖ»ÖµÖê ÛúÖÆß ¯ÖδÖãÜÖ ×šÛúÖÞÖß ÃÖãºþþ Ûú¸ÞµÖÖŸÖ †Ö»Öß. ŸµÖÖ´Ö¬µÖê ÁÖß ÃµÖÖ«¤ ´ÖÆÖ×¾ÖªÖ»ÖµÖ,
²Ö®ÖÖ¸ÃÖ; ÁÖßÝÖÞÖê¿Ö •Öî®Ö ×¾ÖªÖ»ÖµÖ, ÃÖÖÝÖ¸; ÃÖêš ÆãÛãú´Ö“ÖÓ¤ •Öî®Ö
´ÖÆÖ×¾ÖªÖ»ÖµÖ, ‡Ó¤Öê¸; ÁÖß ÃÖ´ÖÓŸÖ³ÖΤ ÃÖÓÃÛéúŸÖ ×¾ÖªÖ»ÖµÖ, פ»»Öß ¾Ö •Öî®Ö
×ÃÖ¬¤Ö®ŸÖ ´ÖÆÖ×¾ÖªÖ»ÖµÖ, ²ÖÖÆã²Ö»Öß Æß ×¾ÖªÖ»ÖµÖê ˆ»»ÖêÜÖ®ÖßµÖ †ÖÆêŸÖ.
4 ) ÝÖã¹ýÛãú»Ö : ¬ÖÖ×´ÖÔÛú ¾Ö »ÖÖî×ÛúÛú ׿ÖõÖÞÖÖÓ“Öß ÃÖÖÓÝÖ›
‘ÖÖ»Öæ®Ö ¾Ö ׿ÖõÖÞÖõÖê¡ÖÖŸÖ ¯Öæ¾ÖßÔ“Öê“Ö ¯Ö×¾Ö¡Ö ¾ÖÖŸÖÖ¾Ö¸ÞÖ ÛúÖµÖ´Ö šê¾Öæ®Ö
×¾ÖªÖ£µÖÖÕ“Öß ÃÖ¾ÖÖÕÝÖßÞÖ ˆ®®ÖŸÖß ÆÖêÞµÖÖÃÖÖšß ×¾Ö¿ÖêÂÖ ¯Öε֟®Ö ´ÆÞÖæ®Ö
ÝÖã¹ýÛãú»Ö ÃÖÓãÖÖ Ã£ÖÖ¯Ö®Ö Ûú¸ÞµÖÖŸÖ †Ö»µÖÖ.
ÆÖ ˆ¯ÖÛ뫅 ±úÖ¸ £ÖÖê›¶Ö ×šÛúÖÞÖß ÃÖãºþþ Ûú¸ÞµÖÖŸÖ
†Ö»ÖÖ. ¯Ö. ¯Öæ.
ÃÖ´ÖÓŸÖ³ÖΤ ´ÖÆÖ¸Ö•Ö µÖÖÓ“µÖÖ ®ÖêŸÖ韾ÖÖ®Öê ´Ö¬µÖ ¯ÖΤê¿Ö, ´ÖÆÖ¸ÖÂ™Ò ¾Ö
Ûú®ÖÖÔ™Ûú ³ÖÖÝÖÖÓŸÖ ¤ÆÖ פÝÖÓ²Ö¸ •Öî®Ö ÝÖã¹ýÛãú»Ö ÃÖÓãÖÖ ÛúÖµÖÔ Ûú¸ßŸÖ †ÖÆêŸÖ. ŸµÖÖÓ¯ÖîÛúß ÛúÖ¸Ó•ÖÖ, ²ÖÖÆã²Ö»Öß
¾Ö ÃÖÖê»ÖÖ¯Öæ¸ µÖê£Öᯙ ÝÖã¹ýÛãú»Öê ³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ ×¾Ö¿ÖêÂÖ ¯ÖÎ×ÃÖ¬¤ †ÖÆêŸÖ.
5
) ´ÖÖ¬µÖ×´ÖÛú ¿ÖÖôÖ ¾Ö ´ÖÆÖ×¾ÖªÖ»ÖµÖê :
»ÖÖî×ÛúÛú ׿ÖõÖÞÖ ´Öã»ÖÖÓ®ÖÖ ¾Ö ´Öã»ÖßÓ®ÖÖ ×¤»Öê ¯ÖÖׯ•Öê µÖÖ“Öß
†Ö¾Ö¿µÖÛúŸÖÖ ¯Ö™»µÖÖ®ÖÓŸÖ¸ ‡ÓÝÖΕÖß ×¿ÖõÖÞÖ ¤êÞÖÖ·µÖÖ ´ÖÖ¬µÖ×´ÖÛú ¿ÖÖôÖ •Öî®Ö
ÃÖ´ÖÖ•ÖÖÛú›æ®Ö ´ÖÖêš´ÖÖêš¶Ö ÝÖÖ¾Öß Ûú֜޵ÖÖŸÖ †Ö»µÖÖ ¾Ö ŸµÖÖ“Öß“Ö ¯Öãœß»Ö
¯ÖÖµÖ¸ß ´ÆÞÖËæ®Ö ÛúÖÆß ×šÛúÖÞÖß ´ÖÆÖ×¾ÖªÖ»ÖµÖê¤êÜÖß»Ö Ã£ÖÖ¯Ö®Ö Ûú¸ÞµÖÖŸÖ
†Ö»Öß. µÖÖ ÃÖÓãÖÖ
Ûê¾ÆÖÆß ±úŒŸÖ •Öî®Ö ÃÖ´ÖÖ•ÖÖ¯Ö㸟µÖÖ“Ö ´ÖµÖÖÔפŸÖ šê¾Ö»µÖÖ ®ÖÖÆßŸÖ. µÖÖÓŸÖᯙ ²ÖÆãÃÖÓܵÖÖ
×¾ÖªÖ£ÖßÔ ¾Ö †¬µÖÖ¯ÖÛú •Öî®ÖêŸÖ¸ †ÃÖŸÖÖŸÖ. ¯ÖãÂÛúô ÃÖÓãÖÖÓ´Ö¬Öæ®Ö
ÃÖÆ×¿ÖõÖÞÖ ×¤»Öê •ÖÖŸÖê. †»ÖßÛú›ê ÛúÖÆß ¿ÖÖôÖÓŸÖæ®Ö ŸÖÖÓסÖÛú ׿ÖõÖÞÖÖ“Öß ÃÖÖêµÖÆß Ûê»Öß
†ÃÖ»µÖÖ®Öê ŸµÖÖÓ“Öß ˆ¯ÖµÖ㌟֟ÖÖ ¾ÖÖœ»Öß †ÖÆê. ÃÖ¾ÖÔ •Ö®ÖŸÖêÃÖÖšß ÜÖ㻵ÖÖ †ÃÖ»Ö껵ÖÖ µÖÖ
ÃÖÓãÖÖÓ´Ö¬Öæ®Ö ÛúÖÆß ×šÛúÖÞÖß ¬Ö´ÖÔ׿ÖõÖÞÖÖ“Öß •ÖÖê› ×¤»Öß •ÖÖŸÖê ¾Ö ÃÖ¾ÖÔ
ךÛúÖÞÖß •Öî®Ö ¾ÖÖŸÖÖ¾Ö¸ÞÖ ÛúÖµÖ´Ö šê¾ÖÞµÖÖ“ÖÖ ¯Öε֟®Ö Ûê»ÖÖ •ÖÖŸÖÖê;
ŸµÖÖ´Öãôê •Öî®Ö ÃÖÓÃÛéúŸÖß“ÖÖ †³ÖÖ×¾ÖÛú¯ÖÞÖê •Ö®Ö´Ö®ÖÖ¾Ö¸ ¯Ö׸ÞÖÖ´Ö ÆÖêŸÖÖê
†Ö×ÞÖ †»¯ÖÃÖÓÜµÖ †¿ÖÖ ÃÖ´ÖÖ•ÖÖ“Öê ²ÖÆãÃÖÓÜµÖ ÃÖ´ÖÖ•ÖÖ¿Öß ‘Ö×®Öš ÃÖÓ²ÖÓ¬Ö
×®Ö´ÖÖÔÞÖ ÆÖêŸÖÖŸÖ; ´ÆÞÖæ®Ö µÖÖ ¯ÖÎÛúÖ¸“µÖÖ ¿ÖîõÖ×ÞÖÛú ÛúÖµÖÖÔ“Öê õÖê¡Ö
¾Ö֜׾ÖÞµÖÖÛú›ê •Öî®Ö ÃÖ´Ö•ÖÖ“Öß ¯ÖξÖé¢Öß ÆÖêŸÖê ¾Ö ŸµÖÖ²Ö¸Öê²Ö¸ µÖÖ •Öî®Ö
ÃÖÓãÖÖ †Ö¤¿ÖÔ ¾ÆÖ¾µÖÖŸÖ ‡Ûú›ê Ûú™ÖõÖÖ®Öê »ÖõÖ ×¤»Öê •ÖÖŸÖê. ÃÖ¬µÖÖ ×¤ÝÖÓ²Ö¸ •Öî®Ö ÃÖ´ÖÖ•ÖÖŸÖ±êÔú ˆ¢Ö¸
¯ÖΤê¿ÖÖŸÖ ¯Ö¤¾µÖã¢Ö¸ ׿ÖõÖÞÖ ¤êÞÖÖ¸ß ŸÖß®Ö ´ÖÆÖ×¾ÖªÖ»ÖµÖê, ‡Ó™¸´Ößו֋™¯ÖµÖÕŸÖ
׿ÖõÖÞÖ ¤êÞÖÖ¸ß ŸÖß®Ö ´ÖÆÖ×¾ÖªÖ»ÖµÖê, ÃÖÖŸÖ ´ÖÖ¬µÖ×´ÖÛú ¿ÖÖôÖ †Ö×ÞÖ ŸÖß®Ö
´Öã»ÖßÓ“µÖÖ ´ÖÖ¬µÖ×´ÖÛú ¿ÖÖôÖ †¿ÖÖ ‹ÛæúÞÖ 26 ÃÖÓãÖÖ “ÖÖ»Ö×¾ÖÞµÖÖŸÖ µÖêŸÖ
†ÖÆêŸÖ. ˆ¢Ö¸
¯ÖΤê¿ÖÖ¯ÖδÖÖÞÖê ´Ö¬µÖ ¯ÖΤê¿Ö, ¸Ö•ÖãÖÖ®Ö, ¯ÖÓ•ÖÖ¾Ö, ײ֯֏ ¾Ö ÝÖã•Ö¸Ö£Ö
¸Ö•µÖÖÓ´Ö¬Öæ®Ö ²Ö·µÖÖ“Ö ÃÖÓãÖÖ ÛúÖµÖÔ Ûú¸ßŸÖ †ÖÆêŸÖ. ´ÖÆÖ¸ÖÂ™Ò ¸Ö•µÖÓÖŸÖ
•Öî®ÖÖÓ“µÖÖ ´ÖÖ¬µÖ×´ÖÛú ¿ÖÖôÖ ×ÛúŸµÖêÛú ¾ÖÂÖÖÔ¯ÖÖÃÖæ®Ö »ÖÖêÛúׯÖ뵅 —ÖÖ»µÖÖ
†ÖÆêŸÖ ¾Ö †»ÖßÛú›ê“Ö ´ÖÆÖ×¾ÖªÖ»ÖµÖê Ûú֜־ֵÖÖÃÖ ÃÖã¹ý¾ÖÖŸÖ —ÖÖ»Öß †ÖÆê. ÃÖ¬µÖÖ »Ö÷ê ‹•µÖãÛê¿Ö®Ö ÃÖÖêÃÖֵ֙ߓÖê
ÃÖÖÓÝÖ»Öß ÛúÖò»Öê•Ö, ÝÖã¹ýÛãú»Ö ÃÖÓãÖê“Öê ÃÖÖê»ÖÖ¯Öæ¸ ÛúÖò»Öê•Ö ¾Ö †®ÖêÛúÖ®ŸÖ
‹•µÖãÛê¿Ö®Ö ÃÖÖêÃÖֵ֙ߓÖê ²ÖÖ¸Ö´ÖŸÖß ÛúÖò»Öê•Ö †¿Öß ŸÖß®Ö ´ÖÆÖ×¾ÖªÖ»ÖµÖê
•Öêî®Ö ÃÖÓãÖêŸÖ±êÔú “ÖÖ»Ö×¾Ö»Öß •ÖÖŸÖ †ÖÆêŸÖ.
6) ¾ÖÃÖןÖÝÖéÆ ¾Ö ׿Öµ־Öé¢Öß: ÃÖ¾ÖÔ ×šÛúÖÞÖß ×¿ÖõÖÞÖ
¤êÞÖÖ·µÖÖ ÃÖÓãÖÖ ÛúÖœÞÖê ¿ÖŒµÖ ®ÖÃÖ»µÖÖ®Öê ¯ÖδÖãÜÖ ¿ÖÆ¸ß ¸ÖÆæ®Ö ˆ““Ö ×¿ÖõÖÞÖ
‘ÖêÞµÖÖ“Öß •Öî®Ö ×¾ÖªÖ£µÖÖÕ“Öß ŸÖ¸ŸÖæ¤ Ûú¸Ö¾Öß ¾Ö ׿ÖõÖÞÖÖ“µÖÖ ÛúÖôÖŸÖ
£ÖÖ꛵ÖÖ±úÖ¸ ¯ÖδÖÖÞÖÖŸÖ ×¾ÖªÖ£µÖÖÕ¾Ö¸ ¬ÖÖ×´ÖÔÛú ÃÖÓÃÛúÖ¸ ¾ÆÖ¾ÖêŸÖ, ´ÆÞÖæ®Ö
´ÖãÓ²Ö‡Ô“µÖÖ ¿Öêš ´ÖÖ×ÞÖÛú“ÖÍÓ¤ ¯ÖÖ®ÖÖ“ÖÓ¤ µÖÖÓ®Öß ¯ÖãœÖÛúÖ¸ ‘Öê‰ú®Ö 1900
ÃÖÖ»ÖÖ¯ÖÖÃÖæ®Ö ´ÖãÓ²Ö‡Ô, †Æ´Ö¤Ö²ÖÖ¤, ŸÖ¸»ÖÖ´Ö †Ö¤ß ÝÖÖ¾Öß ×¤ÝÖÓ²Ö¸ •Öî®Ö
×¾ÖªÖ£µÖÖÕÃÖÖšß ¾ÖÃÖןÖÝÖéÆê ãÖÖ¯Ö®Ö Ûê»Öß ¾Ö ŸµÖÖÓ®ÖÖ †Ö×£ÖÔÛú ´Ö¤ŸÖ
Ûú¸ÞµÖÖÛú׸ŸÖÖ ×¿Öµ־Öé¢Öß ±Ó› ×®Ö´ÖÖÔÞÖ Ûê»Öê. ¿Öêš ´ÖÖ×ÞÖÛú“ÖÓ¤ ¯ÖÖ®ÖÖ“ÖÓ¤ µÖÖÓ®Öß ‘ÖÖ»Öæ®Ö
פ»Öê»Öß ¯ÖΣÖÖ ³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ ÃÖ¾ÖÔ¡Ö †®ÖãÃÖ¸ÞµÖÖŸÖ †Ö»Öß; ŸµÖÖ´Öãôê Æ»»Öß ¯ÖΟµÖêÛú ´ÖÖêš¶Ö
ÝÖÖ¾Öß Æß ÃÖÖêµÖ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö —ÖÖ»Öß †ÖÆê.
•Öî®Ö ÃÖ´ÖÖ•ÖÖ´Ö¬µÖê ¯ÖÎÛúÂÖÖÔ®Öê פÃÖæ®Ö µÖêÞÖÖ¸Ö ˆ““Ö ×¿ÖõÖÞÖÖ“ÖÖ
¯ÖÎÃÖÖ¸ †¿ÖÖ ÃÖÓãÖÖÓ“µÖÖ ´Ö¤ŸÖß´Öãôê“Ö ¿Öêš ×Æ¸Ö“ÖÓ¤ ÝÖã´ÖÖ®Ö•Öß •Öî®Ö ™ÒÙ ¾Ö
¤×õÖÞÖ ´ÖÆÖ¸ÖÂ™Ò •Öî®Ö ÃÖ³ÖÖ µÖÖ ÃÖÓãÖÖÓ®Öß µÖÖ ²ÖÖ²ÖŸÖßŸÖ Ûê»Öê»Öê ¾Ö Ûú¸ßŸÖ
†ÃÖ»Öê»Öê ÛúÖµÖÔ †×ŸÖ¿ÖµÖ ´ÖÆ¢¾ÖÖ“Öê š¸»Öê †ÖÆê.
7)
ÁÖÖ×¾ÖÛúÖÁÖ´Ö ¾Ö Ûú®µÖÖ¯ÖÖš¿ÖÖôÖ: áÖß - ׿ÖõÖÞÖ ´Ö¬µÖãÝÖß®Ö ÛúÖôÖŸÖ ®ÖÖ´Ö¿ÖêÂÖ
—ÖÖ»Öê ÆÖêŸÖê. ×áֵÖÖÓ®ÖÖ
¬ÖÖ×´ÖÔÛú ¾Ö ˆ¯ÖµÖãŒŸÖ †ÃÖê »ÖÖî×ÛúÛú ׿ÖõÖÞÖ ¤êÞÖê •Öî®Ö ÃÖÓÃÛéúŸÖß“µÖÖ ¯ÖÎÃÖÖ¸Ö“µÖÖ
¤é™߮Öê †Ö¾Ö¿µÖÛú ÆÖêŸÖê; ´ÆÞÖæ®Ö ×áֵÖÖÓÃÖÖšß ÜÖÖÃÖ ÃÖÓãÖÖ Ûú֜޵ÖÖŸÖ
†Ö»µÖÖ. ŸµÖÖŸÖ
¯ÖÖš¿ÖÖôÖ ¾Ö †ÖÁÖ´Ö ´ÖÆ¢¾ÖÖ“Öê †ÖÆêŸÖ.
´Öã»ÖßÓ“µÖÖ ¬ÖÖ×´ÖÔÛú ׿ÖõÖÞÖÖ“Öß ÃÖÖêµÖ
¯ÖÖš¿ÖÖôÖÓŸÖæ®Ö Ûú¸ÞµÖÖŸÖ †Ö»Öß. ×¾Ö¬Ö¾ÖÖ ¾Ö †®ÖÖ£Ö ×áֵÖÖÓ®ÖÖ Ã¾ÖÖ¾Ö»ÖÓ²Öß ²Ö®Ö¾Öæ®Ö ŸµÖÖÓ“µÖÖ
´Ö¤ŸÖß®Öê ¬Ö´ÖÔ–ÖÖ®Ö ¯ÖÎÃÖÖ¸Ö“Öê ÛúÖµÖÔ
ÁÖÖ×¾ÖÛúÖÁÖ´Ö ÃÖÓãÖÖÓ“µÖÖ ÆÖŸÖß ¤êÞµÖÖŸÖ †Ö»Öê. ´ÖãÓ²Ö‡Ô, ÃÖÖê»ÖÖ¯Öæ¸,
‡Ó¤æ¸ ¾Ö †Ö¸Ö µÖÖ ×šÛúÖÞÖß ÛúÖµÖÔ Ûú¸ßŸÖ †ÃÖ»Ö껵ÖÖ ×¤ÝÖÓ²Ö¸ •Öî®Ö
ÁÖÖ×¾ÖÛúÖÁÖ´ÖÖÓ®Öß ×¾Ö¿ÖêÂÖ ˆ»»ÖêÜÖ®ÖßµÖ ÛúÖµÖÔ Ûê»Öê †ÖÆê. ´ÖÆÖ¸Ö™ÒÖŸÖ ×šÛúךÛúÖÞÖß
•Öî®Ö ÁÖÖ×¾ÖÛúÖÁÖ´Ö Ã£ÖÖ¯Öæ®Ö •Öî®Ö ÃÖ´ÖÖ•ÖÖ®Öê †Ö¤¿ÖÔ ×®Ö´ÖÖÔÞÖ Ûê»ÖÖ †ÖÆê ¾Ö
Æê áÖß׿ÖõÖÞÖ ÛúÖµÖÖÔ“Öê »ÖÖêÞÖ ˆ¢Ö¸ ׯӤããÖÖ®ÖÖŸÖ ¤êÞµÖÖ“Öß †Ö¾Ö¿µÖÛúŸÖÖ
†ÖÆê.
8)
×®ÖµÖŸÖÛúÖ×»ÖÛê ¾Ö ¾µÖÖܵÖÖ®Ö´ÖÖ»ÖÖ: ÃÖ´ÖÖ•ÖÖŸÖ ¬Ö´ÖÔ׿ÖõÖÞÖÖ“Öß †Ö¾Ö›
×®Ö´ÖÖÔÞÖ Ûúºþþ®Ö ¬Ö´ÖÔ–ÖÖ®ÖÖ“ÖÖ ¯ÖÎÃÖÖ¸ Ûú¸ÞµÖÖÃÖÖšß ÃÖÖ¯ŸÖÖׯÛê ¾Ö ´ÖÖ×ÃÖÛê µÖÖ Ã¾Öºþ¯ÖÖ“Öß
†®ÖêÛú ×®ÖµÖŸÖÛúÖ×»ÖÛê ×¾Ö×¾Ö¬Ö ³ÖÖÂÖÖÓ´Ö¬Öæ®Ö ÃÖãºþþ Ûú¸ÞµÖÖŸÖ †Ö»Öß. •Öî®ÖÖÓ“µÖÖ »ÖÖêÛúÃÖÓܵÖꓵÖÖ ´ÖÖ®ÖÖ®Öê
×ÛúŸÖß ŸÖ¸ß •ÖÖßÖß ×®ÖµÖŸÖÛúÖ×»ÖÛê “ÖÖ»Ö×¾Ö»Öß •ÖÖŸÖÖŸÖ. 1938 ÃÖÖ»Öß 65 •Öî®Ö
×®ÖµÖŸÖÛúÖ×»ÖÛê ÆÖêŸÖß ¾Ö †ÖŸÖÖ ŸÖß ÃÖÓܵÖÖ ²Ö¸ß“Ö ¾ÖÖœ»Öê»Öß †ÃÖÞÖÖ¸. ‡. ÃÖ. 1885 ÃÖÖ»Öß
ÃÖÖê»ÖÖ¯Öã¸ÖŸÖ ãÖÖ¯Ö®Ö —ÖÖ»Öê»Öê ‘ •Öî®Ö²ÖÖê¬ÖÛú ’ Æê ÃÖ¬µÖÖ †×ß֟¾ÖÖŸÖ
†ÃÖ»Ö껵ÖÖ •Öî®Ö ¯Ö¡ÖÖÓ¯ÖîÛúß ÃÖ¾ÖÖÕŸÖ •Öã®Öê ¯Ö¡Ö †ÖÆê. ׯӤߴ֬µÖê ‘ †®ÖêÛúÖ®ŸÖ ’ ¾Ö ´Ö¸Öšß´Ö¬µÖê ‘ ÃÖ®´Ö×ŸÖ ’ Æß ˆ““Ö †×³Ö¹ý“Öß“Öß
»ÖÖêÛúׯÖ뵅 ´ÖÖ×ÃÖÛê ´ÆÞÖæ®Ö ¯ÖÎ×ÃÖ¬¤ †ÖÆêŸÖ.
•Öî®Ö ×®ÖµÖŸÖÛúÖ×»ÖÛúÖÓ®Öß ³Ö¸ß¾Ö ÛúÖµÖÔ Ûê»Öê †ÖÆê. ×®ÖµÖŸÖÛúÖ×»ÖÛúÖÓ“µÖÖ
•ÖÖê›ß»ÖÖ ¬Ö´ÖÔ×¾ÖÂÖµÖÛú ¾µÖÖܵÖÖ®Ö´ÖÖ»ÖÖ †ÖµÖÖê×•ÖŸÖ Ûú¸ÞµÖÖ“ÖÖ ˆ¯ÖÛδÖ
†»ÖßÛú›ê •Öî®Ö ÃÖ´ÖÖ•ÖÖŸÖ ÃÖãºþþ —ÖÖ»ÖÖ †ÖÆê. ¯ÖµÖãÔÂÖÞÖ ¯Ö¾ÖÔ, ´ÖÆÖ¾Ö߸
•ÖµÖÓŸÖß µÖÖÓÃÖָܵÖÖ ¯ÖδÖãÜÖ •Öî®Ö ˆŸÃÖ¾ÖÖÓ“µÖÖ ¾Öêôß •Öî®Ö ¾Ö •Öî®ÖêŸÖ¸
×¾Ö«Ö®ÖÖÓ“Öß ¾µÖÖܵÖÖ®Öê †ÖÜÖ»Öß •ÖÖŸÖÖŸÖ ¾Ö ŸÖß »ÖÖêÛúׯÖ뵅 ÆÖêŸÖ †ÖÆêŸÖ. ²ÖÆã•Ö®ÖÃÖ´ÖÖ•ÖÖ´Ö¬µÖê
•Öî®Ö ¬Ö´ÖÔ ¾Ö ÃÖÓÃÛéúŸÖß µÖÖÓ×¾ÖÂÖµÖß ÃÖ´µÖÛË–ÖÖ®Ö ¯ÖÃָ׾ÖÞµÖÖ“µÖÖ ¤é™߮Öê
¾µÖÖܵÖÖ®Ö´ÖÖ»ÖÖ µÖ¿ÖþÖß š¸»µÖÖ †ÖÆêŸÖ.
9 ) ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®Ö :
•Öî®Ö ¬Ö´ÖÔ †ÝÖ¤ß ¯ÖÎÖ“Öß®Ö †ÃÖæ®Ö ³ÖÖ¸ŸÖßµÖ ÃÖÓÃÛéúŸÖß ÃÖ´Ö鬤
Ûú¸ÞµÖÖÃÖÖšß ×¾Ö×¾Ö¬Ö õÖê¡ÖÖÓŸÖ •Öî®ÖÖÓ®Öß ±úÖ¸ ´ÖÖê»ÖÖ“Öß ÛúÖ´Ö×ÝÖ¸ß Ûê»Öß
†ÖÆê; ¯Ö¸ÓŸÖã µÖÖ ³Ö¸ß¾Ö ÛúÖµÖÖÔ“Öß
¯ÖãÂÛúôÖÓ®ÖÖ Ûú»¯Ö®ÖÖ¤êÜÖᯙ ®ÖÖÆß. µÖÖ“Öê ´ÖãÜµÖ ÛúÖ¸ÞÖ ´ÆÞÖ•Öê •Öî®Ö ÃÖÖׯŸµÖ ¾Ö ŸÖ¢¾Ö–ÖÖ®Ö µÖÖÓ“ÖÖ
¾ÆÖ¾ÖÖ ×ŸÖŸÖÛúÖ ÃÖÜÖÖê»Ö †³µÖÖÃÖ ×¾Ö«Ö®ÖÖÓ“µÖÖÛú›æ®Ö —ÖÖ»ÖÖ ®ÖÖÆß Æê ÆÖêµÖ. Æß ˆÞÖß¾Ö ³Öºþ®Ö Ûú֜޵ÖÖÃÖÖšß ¾Ö Jainology
´ÆÞÖ•Öê •Öî®Ö ¬Ö´ÖÔ ¾Ö ÃÖÓÃÛéúŸÖß ÃÖÓ²ÖÓ×¬ÖŸÖ ÃÖ¾ÖÔ ×¾ÖÂÖµÖÖÓ“ÖÖ ÃÖÖÓÝÖÖê¯ÖÖÓÝÖ
¾Ö דÖ×ÛúŸÃÖÛú †³µÖÖÃÖ Ûú¸ÞµÖÖÃÖÖšß ÝÖ껵ÖÖ ÛúÖÆß ¾ÖÂÖÖÕ¯ÖÖÃÖæ®Ö •Öî®Ö
ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®Ö ÃÖÓãÖÖ †×¬ÖÛúÖ¸ß ¾µÖŒŸÖßÓ“µÖÖ ´ÖÖÝÖÔ¤¿ÖÔ®ÖÖÜÖÖ»Öß ÃÖãºþþ Ûú¸ÞµÖÖŸÖ
†Ö»µÖÖ †ÖÆêŸÖ. ŸµÖÖÓ´Ö¬µÖê ¯ÖÎÖÛéúŸÖ
•Öî®Ö ×¾ÖªÖ¯Ößš, ¾Öî¿ÖÖ»Öß; ¾Ö߸ ÃÖê¾ÖÖ ´ÖÓפ¸, פ»»Öß; •Öî®Ö ÃÖÖׯŸµÖ ¿ÖÖê¬Ö
ÃÖÓãÖÖ®Ö, •ÖµÖ¯Öæ¸; •Öî®Ö ÃÖÓÃÛéúŸÖß ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®Ö ÃÖÓãÖÖ ¾Ö ¯ÖÖÀ¾ÖÔ®ÖÖ£Ö
×¾ÖªÖÁÖ´Ö, ²Ö®ÖÖ¸ÃÖ; •Öî®Ö ÃÖÖׯŸÖµÖ ¿ÖÖê¬Ö ÃÖÓãÖÖ®Ö, †ÖÝÖ¸Ö ¾Ö •Öî®Ö
ÃÖÓÃÛéú×ŸÖ ÃÖÓ¸õÖÛú ÃÖÓ‘Ö, ÃÖÖê»ÖÖ¯Öæ¸ µÖÖ ÃÖÓãÖÖ ¯ÖÎ×ÃÖ¬¤ †ÖÆêŸÖ. µÖÖÓ¯ÖîÛúß ²Ö·µÖÖ“Ö
ÃÖÓãÖÖÓ®ÖÖ µÖã×®Ö¾Æ×ÃÖԙߕ֓Öß ´ÖÖ®µÖŸÖÖ ×´ÖôÖ»µÖÖ®Öê ן֣Öê ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®Ö
Ûúºþþ®Ö ¯Öß‹“Ö. ›ß. ÃÖָܵÖÖ ˆ““Ö ¯Ö¤¾µÖÖ •Öî®Ö ¾Ö •Öî®ÖêŸÖ¸ ÃÖÓ¿ÖÖê¬ÖÛúÖÓ®Öß
‘ÖêŸÖ»µÖÖ †ÖÆêŸÖ. ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®ÖÖ“µÖÖ µÖÖ †Ö¾Ö¿µÖÛú ÛúÖµÖÖÔ»ÖÖ ÝÖŸÖß ×´ÖôÖ»Öß †ÃÖæ®Ö
•Öî®ÖÃÖÓÃÛéúŸÖß×¾ÖÂÖµÖÛú –ÖÖ®ÖÖ´Ö¬µÖê ²Ö¸ß“Ö ³Ö¸ ¯Ö›»Öß †ÖÆê. •Öî®Ö ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®Ö õÖê¡ÖÖŸÖ ¯ÖÖ׿“Ö´ÖÖŸµÖ
×¾Ö«Ö®ÖÖÓ®Öß ¯ÖΓÖÓ› ÛúÖµÖÔ Ûê»Öê †ÖÆê †Ö×ÞÖ ³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ Ã¾ÖÝÖßÔµÖ “ÖÓ¯ÖŸÖ¸ÖµÖ
•Öî®Ö, •ÖãÝÖ´ÖÓ¤¸»ÖÖ»Ö •Öî®Öß, ®ÖÖ£Öã¸Ö´Ö•Öß ¯ÖÎê´Öß ¾Ö “ÖÛξ֟ÖßÔ µÖÖÓ®Öß
‘ÖÖŸÖ»Öê»Öß ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®Ö ÛúÖµÖÖÔ“ÖÖ ¾ÖÖ¸ÃÖÖ ›Öò. ׯ¸Ö»ÖÖ»Ö,
•Öî®Ö, ›Öò. ‹. ‹®Ö. ˆ¯ÖÖ¬µÖê, ´Öã®Öß ×•Ö®Ö×¾Ö•ÖµÖ•Öß,
´Öã®Öß ¯ÖãÞµÖ×¾Ö•ÖµÖ•Öß, ¯ÖÓ. ÃÖãÜÖ»ÖÖ»Ö•Öß ÃÖÓ‘Ö¾Öß,
¯ÖÓ. ¤»ÖÃÖãÜÖ ´ÖÖ»Ö¾Ö×ÞÖµÖÖ µÖÖÓÃÖÖ¸ÜÖê •Öî®Ö
ÃÖ´ÖÖ•ÖÖŸÖß»Ö ×¾Ö«Ö®Ö ¯ÖγÖÖ¾Öß ¸ßŸÖß®Öê ¯Öãœê “ÖÖ»Ö¾ÖßŸÖ †ÖÆêŸÖ.
10)
ÝÖÎÓ£Ö ¯ÖÎÛúÖ¿Ö®Ö: •Öî®Ö
ÝÖÎÓ£ÖÖ³ÖÖÓ›Ö¸Ö´Ö¬µÖê Æ•ÖÖ¸Öê ÝÖÎÓ£Ö ×ÛúŸµÖêÛú ¿ÖŸÖÛúÖÓ¯ÖÖÃÖæ®Ö ÃÖã¸×õÖŸÖ
šê¾ÖÞµÖÖŸÖ †Ö»Öê †ÖÆêŸÖ;
¯Ö¸ÓŸÖã ŸµÖÖÓ“Öê ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®Ö ÆÖê‰ú®Ö ŸÖê ¾µÖ¾Ö×Ã£ÖŸÖ Ã¾Öºþþ¯ÖÖŸÖ
¯ÖÎÛúÖ×¿ÖŸÖ Ûú¸ÞÖê †Ö¾Ö¿µÖÛú ÆÖêŸÖê.
×ÛúŸµÖêÛú ¾ÖÂÖêÔ µÖÖ ´ÖÆ¢¾ÖÖ“Öê ÝÖÖê™ßÛú›ê •Öî®Ö ÃÖ´ÖÖ•ÖÖ®Öê »ÖõÖ“Ö
פ»Öê ®ÖÖÆß. ‡ŸÖÛê“Ö ®Ö¾Æê ŸÖ¸ †Ö¯Ö»Öê
¬Ö´ÖÔÝÖÎÓ£Ö ”Ö¯ÖÞµÖÖÃÖ ¯ÖãÂÛúô •Öî®ÖÖÓ“Ö¸ ŸÖß¾ÖÎ
×¾Ö¸Öê¬Ö ÆÖêŸÖÖ. ÆôæÆôæ
Æß ¯Ö׸×ã֟Öß ¯ÖÖ»Ö™»Öß ¾Ö •Öî®ÖÖÓ®Öß ¬Ö´ÖÔ׿ÖõÖÞÖÖ“µÖÖ ¯ÖΓÖÖ¸ÖÃÖÖšß ²Ö·µÖÖ“Ö
¯ÖÎÛúÖ¿Ö®Ö ÃÖÓãÖÖ ÃÖãºþþ Û껵ÖÖ.
ÃÖêÓ™Ò»Ö •Öî®Ö ¯Öײ»Ö׿ÖÓÝÖ ÆÖ‰úÃÖ, †Ö¸Ö (ײ֯֏);
ÁÖß. ´ÖÖ×ÞÖÛú“ÖÓ¤ פÝÖÓ²Ö¸ •Öî®Ö ÝÖÎÓ£Ö´ÖÖ»ÖÖ, ´ÖãÓ²Ö‡Ô; ÁÖß •Öî®Ö¬Ö´ÖÔ
¯ÖÎÃÖÖ¸Ûú ÃÖ³ÖÖ, ³ÖÖ¾Ö®ÖÝÖ¸; †ÖÝÖ´ÖÖê¤µÖ ÃÖ×´ÖŸÖß, ÃÖã¸ŸÖ †Ö×ÞÖ •Öî®Ö ×ÃÖ¬¤Ö®ŸÖ
¯ÖÎÛúÖ׿֮Öß ÃÖÓãÖÖ, Ûú»ÖÛú¢ÖÖ µÖÖÓÃÖָܵÖÖ ÃÖÓãÖÖÓ®Öß ¯ÖÎÛúÖ¿Ö®ÖÖ“µÖÖ
ÛúÖµÖÖÔ“ÖÖ ¯ÖÖµÖÖ ‘ÖÖŸÖ»ÖÖ †Ö×ÞÖ Æ»»Öß ´Öæ×ŸÖÔ¤ê¾Öß •Öî®Ö ÝÖÎÓ£Ö´ÖÖ»ÖÖ,
³ÖÖ¸ŸÖßµÖ –ÖÖ®Ö¯Ößš, ²Ö®ÖÖ¸ÃÖ; ×ÃÖÓ‘Öß •Öî®Ö ÝÖÎÓ£Ö´ÖÖ»ÖÖ, ´ÖãÓ²Ö‡Ô; ¯Ö׸ÂÖ¤
¯Öײ»Ö׿ÖÓÝÖ ÆÖ‰úÃÖ, פ»»Öß ¾Ö •Öß¾Ö¸Ö•Ö •Öî®Ö ÝÖÎÓ£Ö´ÖÖ»ÖÖ, ÃÖÖê»ÖÖ¯Öæ¸
µÖÖÓÃÖָܵÖÖ ÃÖÓãÖÖ ´ÖÖî×»ÖÛú ÛúÖµÖÔ Ûú¸ßŸÖ †ÖÆêŸÖ. ŸµÖÖÓ“µÖÖ ¯Ö׸ÁÖ´ÖÖ®Öê
²Ö¸ê“Ö ¤ã×´ÖÔô ÝÖÎÓ£Ö ×´Öôæ »ÖÖÝÖ»Öê, Ûú´Öß ×Ûú´ÖŸÖßŸÖ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ÆÖê‰ú »ÖÖÝÖ»Öê
¾Ö •Öî®Ö ¬Ö´ÖÔ ¾Ö ÃÖÓÃÛéúŸÖß µÖÖÓ“Öê ÜÖ¸ê –ÖÖ®Ö ÃÖ¾ÖÔÃÖÖ´ÖÖ®µÖ •Ö®ÖŸÖê¯ÖµÖÕŸÖ
¯ÖÖêÆÖê“Öæ »ÖÖÝÖ»Öê †ÖÆê.
¾Ö¸ß»Ö ×¾Ö¾Öê“Ö®ÖÖ¾Öºþ®Ö Æê ïÖ™ פÃÖæ®Ö µÖê‡Ô»Ö Ûúß, –ÖÖ®Ö -
ÃÖÓ¸õÖÞÖ, –ÖÖ®Ö - ÃÖÓ¾Ö¬ÖÔ®Ö ¾Ö –ÖÖ®Ö¯ÖÎÃÖÖ¸ µÖÖ ×¿ÖõÖÞÖ×¾ÖÂÖµÖÛú ²ÖÖ²ÖŸÖßÓŸÖ
•Öî®ÖÖÓ®Öß †×¾Ö¸ŸÖ ¯Ö׸ÁÖ´Ö Ûê»Öê †ÖÆêŸÖ. ×¾Öªê»ÖÖ ˆ¢Öê•Ö®Ö ¤êÞÖê Æß
•Öî®ÖÖÓ“µÖÖ ¤é™߮Öê ‹Ûú †Ö¾Ö¿µÖÛú ¬ÖÖ×´ÖÔÛú ²ÖÖ²Ö ÝÖÞÖ»Öß ÝÖê»Öß †ÖÆê. ¯ÖΟµÖêÛú ÝÖéÆÃ£ÖÖ®Öê •Öß ÃÖÆÖ ÛúÖ´Öê ¸Öê•Ö Ûê»Öß ¯ÖÖׯ•ÖêŸÖ
†ÃÖê ¬Ö´ÖÖÔŸÖ ÃÖÖÓ×ÝÖŸÖ»Öê †ÖÆê, ŸµÖÖŸÖ ‘ ¤Ö®Ö ’ Æê ‹Ûú ÛúÖ´Ö †ÖÆê. •Öî®Ö ¬Ö´ÖÖÔŸÖ ¤Ö®ÖÖ“Öß ¾µÖÖ¯ŸÖß ´ÖÖêšß Ûê»Öß
†ÃÖæ®Ö ŸµÖÖŸÖ †ÖÆê; ´ÆÞÖæ®Ö“Ö ¿ÖÖÃ¡Ö¤Ö®Ö Ûú¸ÞÖê †ÝÖ¸ ׿ÖõÖÞÖ¯ÖÎÃÖÖ¸Ö»ÖÖ
ÆÖŸÖ³ÖÖ¸ »ÖÖ¾ÖÞÖê Æê ¯ÖΟµÖêÛú •Öî®Ö †Ö¯Ö»Öê ¯Ö×¾Ö¡Ö ÛúÖµÖÔ †ÖÆê †ÃÖê
ÃÖ´Ö•ÖŸÖÖê. ŸµÖÖ´Öãôê“Ö
•Öî®ÖÖÓÛú›æ®Ö ׿ÖõÖÞÖ¯ÖÎÃÖÖ¸Ö“Öê ÛúÖµÖÔ †ÜÖÓ×›ŸÖ¯ÖÞÖê —ÖÖ»Öê †ÖÆê. ×¾Ö¿ÖêÂÖ ´ÖÆ¢¾ÖÖ“Öß ÝÖÖê™
Æß Ûúß, ׿ÖõÖÞÖõÖê¡ÖÖ´Ö¬µÖê •Öî®ÖÖÓ®Öß Ûú¬ÖßÆß ÃÖÖÓ¯ÖΤÖ×µÖÛú ¤é媧 šê¾Ö»Öß
®ÖÖÆß. ŸµÖÖÓ“µÖÖ
׿ÖõÖÞÖÃÖÓãÖÖ ¬Ö´ÖÔ - ¯ÖÓ£Ö - ×»ÖÓÝÖ - ¾ÖÝÖÔ³Öê¤×¾Ö¸×ÆŸÖ ÃÖ¾ÖÔ »ÖÖêÛúÖÓ®ÖÖ
ÜÖ㻵ÖÖ ÆÖꟵÖÖ. ŸµÖÖ׿־ÖÖµÖ ¬ÖÖ×´ÖÔÛú ׿ÖõÖÞÖ²Ö¸Öê²Ö¸“Ö »ÖÖî×ÛúÛú ׿ÖõÖÞÖÖ“Öß
ÃÖÖêµÖÆß •Öî®ÖÖÓ®Öß Ûê»Öß ¾Ö Æê ÃÖ¾ÖÔ ×¿ÖõÖÞÖ ŸµÖÖÓ®Öß ‹ÛúÖ“Ö ³ÖÖÂÖêŸÖæ®Ö ®Ö
¤êŸÖÖ ²ÖÖê»Öß³ÖÖÂÖÖÓŸÖæ®Ö »ÖÖêÛúÖÓ®ÖÖ ×¤»Öê. •Öî®ÖÖÓ“ÖÖ ¬Ö´ÖÔ¯ÖÎÃÖÖ¸ •ÖÃÖÖ »ÖÖêÛúÖÓ®ÖÖ
†¾ÖÝÖŸÖ †ÃÖ»Ö껵ÖÖ ³ÖÖÂÖÖÓ´Ö¬Öæ®Ö —ÖÖ»ÖÖ, ŸµÖÖ“Ö¯ÖδÖÖÞÖê ŸµÖÖÓ“ÖÖ
׿ÖõÖÞÖ¯ÖÎÃÖÖ¸Æß ²ÖÖê»Öß³ÖÖÂÖêŸÖæ®Ö —ÖÖ»ÖÖ.
µÖÖ“ÖÖ ¯Ö׸ÞÖÖ´Ö †ÃÖÖ —ÖÖ»ÖÖ Ûúß, ׿ÖõÖÞÖÖ“Öê »ÖÖêÞÖ
²ÖÆã•Ö®ÖÃÖ´ÖÖ•ÖÖ¯ÖµÖÕŸÖ ¯ÖÖêÆÖê“Ö»Öê.
ŸµÖÖ“Öê ¯ÖΟµÖÓŸÖ¸ †•Öæ®Ö¤êÜÖᯙ ¯ÖÖÆÖ¾ÖµÖÖÃÖ ×´ÖÆŸÖê. ´Öã»ÖÖ»ÖÖ ×¿ÖõÖÞÖ ¤êÞµÖÖÃÖ ¯ÖÎÖ¸Ó³Ö Ûú¸ŸÖÖ®ÖÖ
¾ÖÓ¤®Ö ´ÆÞÖæ®Ö ‘ ÁÖß ÝÖÞÖê¿ÖÖµÖ ®Ö´Ö: ’ ¾ÖÖŒµÖÖ²Ö¸Öê²Ö¸“Ö ‘ †Öê´ÖË ®Ö´Ö: ×ÃÖ¬¤´ÖË ’ Æê ¾ÖÖŒµÖ ×»Ö×ÆÞµÖÖ“Öß ¯ÖΣÖÖ †ÖÆê ¾Ö ŸµÖÖ“Öê“Ö ‘ †Öê®ÖÖ´ÖÖ×ÃÖ¬ÖÓ ’ Æê ºþþ¯Ö ¯ÖΓÖ×»ÖŸÖ —ÖÖ»Öê
†ÖÆê.
…
17…
´Ö¸Öšß •Öî®Ö
×®ÖµÖŸÖÛúÖ×»ÖÛê:
¯Ö¸Ó¯Ö¸Ö ¾Ö ÛúÖµÖêÔ
•Öî®Ö ×®ÖµÖŸÖÛúÖ×»ÖÛúÖÓ“ÖÖ
‡×ŸÖÆÖÃÖ
³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ
×¾Ö×¾Ö¬Ö ³ÖÖÂÖÖÓ´Ö¬µÖê ¯ÖÎ×ÃÖ¬¤ ÆÖêÞÖÖ·µÖÖ •Öî®Ö ×®ÖµÖŸÖÛúÖ×»ÖÛúÖÓ“Öß ÃÖÓܵÖÖ
±úÖ¸ ´ÖÖêšß †ÃÖæ®Ö, ŸµÖÖÓ®Öß ¬ÖÖ×´ÖÔÛú, ¿ÖîõÖ×ÞÖÛú, ®ÖîןÖÛú, ÃÖÖ´ÖÖוÖÛú †Ö¤ß
õÖê¡ÖÖÓŸÖ •Öî®ÖÖÓ“Öß ¯ÖÎÝÖŸÖß ÆÖêÞµÖÖ“µÖÖ ¤é™߮Öê †×ŸÖ¿ÖµÖ ´ÖÖê»ÖÖ“Öß
ÛúÖ´Ö×ÝÖ¸ß ²Ö•ÖÖ¾Ö»Öß †ÖÆê. †¿ÖÖ ×®ÖµÖŸÖÛúÖ×»ÖÛúÖÓ´Ö¬µÖê ´Ö¸Öšß ³ÖÖÂÖêŸÖᯙ •Öî®Ö
×®ÖµÖŸÖÛúÖ×»ÖÛúÖÓ®ÖÖ †®Ö®µÖÃÖÖ¬ÖÖ¸ÞÖ ´ÖÆ¢¾Ö †ÖÆê. ³ÖÖ¸ŸÖÖŸÖ ÃÖ¬µÖÖ ¯ÖΓÖ×»ÖŸÖ
†ÃÖ»Ö껵ÖÖ •Öî®Ö ×®ÖµÖŸÖÛúÖ×»ÖÛúÖÓ´Ö¬µÖê ¾ÖµÖÖ®Öê ÃÖ¾ÖÖÕŸÖ •µÖêš
×®ÖµÖŸÖÛúÖ×»ÖÛúÖ®Öê 93 ¾µÖÖ ¾ÖÂÖÖÔŸÖ ¯Ö¤Ö¯ÖÔÞÖ Ûê»Öê †ÃÖæ®Ö †Ö•ÖŸÖÖÝÖÖµÖŸÖ
†Ö¯Ö»Öß ¯ÖÎןÖÂšÖ ¾Ö »ÖÖêÛúׯÖε֟ÖÖ ÛúÖµÖ´Ö šê¾Ö»Öß †ÖÆê. ‘ •Öî®Ö²ÖÖê¬ÖÛúÖ ’ “µÖÖ ¯ÖÖ¾Ö»ÖÖ¾Ö¸ ¯ÖÖ‰ú»Ö
šê¾Öæ®Ö ×¾ÖÃÖÖ¾µÖÖ ¿ÖŸÖÛúÖ“µÖÖ ÃÖã¹ý¾ÖÖŸÖß»ÖÖ ´ÆÞÖ•Öê ‡ÃÖ¾Öß ÃÖ®Ö 1902 ´Ö¬µÖê ‘ ÁÖß ×•Ö®Ö×¾Ö•ÖµÖ ’ Æê ´ÖÖ×ÃÖÛú ´ÖãÜÖ¯Ö¡Ö
•Öî®ÖÖÓ“Öß ÃÖ¾ÖÖÕÝÖßÞÖ ˆ®®ÖŸÖß Ûú¸ÞµÖÖÃÖÖšß ‡ÃÖ¾Öß ÃÖ®Ö 1899 ãÖÖ¯Ö®Ö
—ÖÖ»Ö껵ÖÖ ‘ ¤×õÖÞÖ ´ÖÆÖ¸ÖÂ™Ò •Öî®Ö ÃÖ³ÖÖ
’ µÖÖ ®Ö¾Öß®Ö ÃÖÓ‘Ö™®ÖêŸÖ±êÔú ÃÖãºþþ Ûú¸ÞµÖÖŸÖ
†Ö»Öê. ¯Öãœê µÖÖ ×®ÖµÖŸÖÛúÖ×»ÖÛúÖŸÖ ‘ ¯ÖÎÝÖ×ŸÖ ’ ¯Ö¡ÖÖ“ÖÖ ÃÖ´ÖÖ¾Öê¿Ö Ûú¸ÞµÖÖŸÖ †Ö»µÖÖ®Öê ŸµÖÖ“Öê ‘ ¯ÖÎÝÖŸÖß ’ †Ö×ÞÖ ×•Ö®Ö×¾Ö•ÖµÖ ’ †ÃÖê ®ÖÖ´ÖÛú¸ÞÖ Ûú¸ÞµÖÖŸÖ †Ö»Öê.
Æê ‘ ¯ÖÎÝÖŸÖß †Ö×ÞÖ ×•Ö®Ö×¾Ö•ÖµÖ ’ ´ÖãÜÖ¯Ö¡Ö ÝÖê»Öß 75 ¾ÖÂÖêÔ †¾µÖÖÆŸÖ¯ÖÞÖê ¯ÖÎÛúÖ×¿ÖŸÖ ÆÖêŸÖ
†ÃÖæ®Ö ŸµÖÖ®Öê •Öî®Ö ÃÖÖ¯ŸÖÖׯÛúÖÓ´Ö¬µÖê ´ÖÖêšê ´ÖÖ®ÖÖ“Öê ãÖÖ®Ö ×´Öô×¾Ö»Öê
†ÖÆê. ‘ •Öî®Ö²ÖÖê¬ÖÛú ’ ¾Ö ‘ ¯ÖÎÝÖŸÖß †Ö×ÞÖ ×•Ö®Ö×¾Ö•ÖµÖ ’ µÖÖ ¯Ö¡ÖÖÓ“µÖÖ ¯ÖΓÖÖ¸Ö®Öê ¯ÖγÖÖ×¾ÖŸÖ ÆÖê‰ú®Ö ´Ö¸ÖšßŸÖ ‘ ¾Ö®¤ê ו֮־ָ´ÖË , ’ ‘ ¸Ö•ÖÆÓÃÖ ’ µÖÖÓÃÖÖ¸ÜÖß ×®ÖµÖŸÖÛúÖ×»ÖÛê
פÝÖÓ²Ö¸ •Öî®ÖÖÓ®Öß †Ö×ÞÖ ‘ •Öî®Ö²ÖÓ¬Öã, ’ ‘ •Öî®Ö•µÖÖêŸÖß ’ µÖÖÓÃÖÖ¸ÜÖß ×®ÖµÖŸÖÛúÖ×»ÖÛê
À¾ÖêŸÖÖÓ²Ö¸ •Öî®ÖÖÓ®Öß Ã¾ÖÖŸÖÓ¡µÖ¯Öæ¾ÖÔ ÛúÖ»ÖÖŸÖ ´ÖÖêš¶Ö ¬ÖÖ›ÃÖÖ®Öê ÃÖãºþþ
Ûê»Öß; ¯ÖÞÖ ŸÖß ÃÖ¾ÖÔ †»¯Ö•Öß¾Öß š¸»Öß.
þÖÖŸÖÓ¡µÖÖê¢Ö¸ ÛúÖ»ÖÖŸÖ ´ÆÞÖ•Öê 1950 ´Ö¬µÖê •Öî®Ö ÝÖã¹ýÛãú»Ö ׿ÖõÖÞÖ¯ÖÎÞÖÖ»Öß´Ö¬Öæ®Ö ׿ÖÛæú®Ö ŸÖµÖÖ¸ —ÖÖ»Ö껵ÖÖ ®ÖÖ´Ö¾ÖÓŸÖ »ÖêÜÖÛúÖÓ®Öß ‘ ÃÖ®´Ö×ŸÖ ’ Æê ˆ““Ö ¤•ÖÖÔ“Öê ´Ö¸Öšß •Öî®Ö ´ÖÖ×ÃÖÛú ¯Ö¡Ö ÃÖãºþþ Ûê»Öê †Ö×ÞÖ ŸµÖÖ®Öê ÝÖê»Öß 27 ¾ÖÂÖêÔ •Öî®Ö ÃÖÖׯŸµÖ ¾Ö •Öî®Ö ÃÖÖׯŸµÖ ¾Ö •Öî®Ö ÃÖÓÃÛéúŸÖß µÖÖÓ“Öß †¾µÖÖÆŸÖ¯ÖÞÖê ÃÖê¾ÖÖ Ûúºþ®Ö ´Ö¸Öšß ³ÖÖÂÖêŸÖᯙ ÃÖ¾ÖÔ ´ÖÖ×ÃÖÛú ¯Ö¡ÖÖÓ´Ö¬µÖê þ֟Ö: “Öê ¾Öî׿Ö™¶¯ÖæÞÖÔ Ã£ÖÖ®Ö ×®Ö´ÖÖÔÞÖ Ûúºþ®Ö †®ÖêÛú ¤é™ßÓ®Öß ´ÖÖêšê †×³Ö´ÖÖ®ÖÖï֤ ÛúÖµÖÔ Ûúºþ®Ö ¤ÖÜÖ×¾Ö»Öê †ÖÆê. ‘ ÃÖ®´Ö×ŸÖ ’ “µÖÖ ¬ÖŸÖßÔ¾Ö¸ ÝÖ껵ÖÖ 10 ¾ÖÂÖÖÔŸÖ †®ÖêÛú •Öî®Ö ´Ö¸Öšß ´ÖÖ×ÃÖÛê ÃÖãºþþ Ûú¸ÞµÖÖŸÖ †Ö»Öß †Ö×ÞÖ ŸµÖÖÓ´Ö¬µÖê ´ÖãÓ²Ö‡ÔÆæ®Ö ×®Ö‘ÖÞÖÖ¸ê